![]() |
![]() |
|
| اخبار و اطلاعات نجومی |
|
رصدخانه جنوبی اروپا، تصویر 256مگاپیکسلی سحابی رتیل را منتشر کرد.
سحابی رتیل (Tarantula) یکی از جذابترین اجرام آسمان برای بسیاری از منجمان آماتور و علاقهمندان به عکاسی نجومی است. اما اخترشناسان حرفهای نیز به این سحابی علاقه وافری دارند. سحابی رتیل که مهمترین عضو مجموعه 30-ماهیطلایی است، بزرگترین سحابی نشری آسمان شب و یک کارخانه ستارهسازی بسیار عظیم است که در فاصله 170هزار سالنوری زمین در صورت فلکی جنوبی ماهیطلایی (Dorado) قرار گرفتهاست. سحابی رتیل درواقع بخشی از قمر کهکشان راهشیری، ابر ماژلانی بزرگ است.
اندازهگیریهای اخترشناسان نشان میدهد این سحابی بیشاز نیممیلیون برابر جرم خورشید، گاز در بر دارد و در ساختاری پیچدرپیچ، پهناور و درخشان، برخی از سنگینترین ستارگان شناختهشده را در خود جای داده است. این سحابی نام خود را از وضعیت درخشانترین تودههای گازیاش گرفته است که شبیه به پاهای بندبندی است که از بدن یک رتیل خارج شدهاند. بدن رتیل را خوشهای از ستارگان داغ بهنام R136 تشکیل دادهاند که ازقضا با نورافشانی خود، کل سحابی را روشن کردهاند. الحق که نام رتیل، بزرگترین عنکبوت زمین، برازنده این سحابی پهنپیکر است: پهنای این سحابی یکهزار سالنوری است و تا یکسوم درجه امتداد دارد که اندکی از ماهبدر کوچکتر است. اگر این سحابی در کهکشان خودمان قرار داشت، مثلا در فاصله سحابی جبار از زمین، (1500 سالنوری)، یکچهارم آسمان را میپوشاند و حتی در نور روز هم دیده میشد!
اما چرا بررسی مناطقی مانند 30-ماهیطلایی مهم است؟ اخترشناسان معتقدند که اغلب ستارگان عالم در پرورشگاههایی بسیار بزرگ و ناآرام مانند منطقه 30-ماهیطلایی بهوجود آمدهاند، لذا از هر فرصتی استفاده میکنند تا سحابی رتیل را مطالعه کنند. زمستان گذشته، اخترشناسان رصدخانه جنوبی اروپا از دوربین تصویربردار زاویهباز مستقر روی تلسکوپ 2.2 متری MPG در لاسیای شیلی استفاده کردند تا همزمان با بررسی ابرهای تاریک این منطقه، نگاهی تازه و سراسری نیز به این رتیل و شبکه تارهای آسمانیاش بیاندازند. ابرهای تاریک، ابرهای بسیار عظیم از گاز و غبار هستند که میلیونها برابر خورشید جرم دارند. این ابرها بسیار سردند، دمایشان معمولا از260- درجه سانتیگراد بیشتر نمیشود و بررسی آنها بهدلیل دیوارههای نفوذناپذیر غباری که اطرافشان را فرا گرفته، بسیار دشوار است. با اینحال دانشمندان برای مطالعه این ابرهای تاریک دست بههرکاری میزنند، چراکه ستارگان در این زادگاههای یخزده متولد میشوند.
اخترشناسان برای تهیه این تصویر عظیم، از میدان دید نیمدرجهای تلسکوپ MPG استفاده کردند و با شانزده رصد در چهار باند نوری، یکچهارم درجه قوسی مربع را از آسمان پوشش دادند. در این فیلترها از دو فیلتر باند باریک هیدروژن (قرمز) و اکسیژن (سبز) نیز استفاده شده است و برتری رنگ سبز در سحابی رتیل نتیجه فراوانی ستارگان جوانتر و داغتر در آن محدوده از مجموعه 30ماهی طلایی است. هر تصویر مستقل از 64میلیون نقطه تشکیل شده و درنتیجه، تصویر نهایی از کیفیت 256میلیون نقطه برخوردار است. شرایط جوی این رصدها بسیار عالی بود و تمامی عکسبرداریها در دید کمتر از 1 ثانیهقوسی (Seeing < 1”) انجام شد. (دید، معیاری از شدت آشفتگی و تلاطم جو است).
جزئیات این تصویر بهقدری زیاد است که یافتن تکتک جزئیات شگفتانگیز آن کاری دشوار و گیجکننده است؛ با اینحال نمیتوان از کنار مهمترین رویداد نجومی دو دهه اخیر در ابر ماژلانی بیتفاوت گذشت. محدوده مرز سمت راست-پایین سحابی رتیل، جایگاه بقایای انفجار ستارهای است که در بهمنماه 1365 با چشمان غیرمسلح نیز دیدهشد. این انفجار که به ابرنواختر 1987A مشهور شد، درخشانترین ابرنواختری است که پس از سیصد و هشتاد سال در آسمان زمین دیده شده است. اندکی دورتر از این ابرنواختر، در سمت چپ، سحابی کندویعسل بهچشم میخورد. این ساختار زیبای حبابیشکل در نتیجه تعامل انفجار ابرنواختری و لایههای غولآسایی است که خود از اندرکنش بادهای ستارهای بسیار قوی ستارگان سنگین و جوان و انفجارهای ابرنواختری بهوجود آمدهاند.
برای دریافت این تصویر بینظیر میتوانید به پایگاه خبری رصدخانه جنوبی اروپا مراجعه کنید. منبع:آسمان پارس |
|
+ نوشته شده در
جمعه 8 دی1385ساعت 21:4 توسط محمد حسین باقریان |
|
|
اخترفیزیک دانان دانشگاه وارویک یک حلقه ی گازی غیر عادی را، که شامل عناصر فلزی است و به دور یک کوتوله ی سفید در حال گردش است، کشف کردند.
وجود این حلقه به دانشمندان کمک می کند تا معمایی را که تا کنون بی جواب مانده بود، حل کنند. معما اين بود که چرا سیارات به دور کوتوله های سفید وجود ندارند. نتیجه ی تحقیق آن ها 22 دسامبر در مجله ی ساینس (Science) چاپ می شود. رهبری این تحقیق را دکتر بوریس گانسیک و پروفسور تام مارش از بخش فیزیک دانشگاه وارویک (Warwick)بر عهده داشتند. آن ها حلقه گازی غیرعادی در اطراف کوتوله ی سفید نسبتا جوانی به نام SDSS1228+1040یافتند. این ستاره در صورت فلکی سنبله و در فاصله 463 سال نوری از ما قرار دارد. این ستاره حدود 100 میلیون سال پیش به کوتوله ی سفید تبدیل شده است اما هنوز دمای سطحی آن زیاد و در حدود 22000 درجه ی سانتی گراد است. دانشمندان از نور این کوتوله ی سفید یک طیف نشری با دو قله، دریافت کردند که علت آن وجود عناصری همانند آهن، منیزیوم و کلسیوم در نزدیکی این ستاره است. این مشاهدات نشان می دهد که دانشمندان با یک صفحه ی گازی غنی شده از فلزات در نزدیکی این کوتوله ی سفید مواجه هستند (در فاصله ی تقریبی 1.2 شعاع خورشیدی از ستاره). این مشاهدات همچنین نشان می دهد که ما تقریبا از کنار به این صفحه می نگریم. منشا احتمالی این صفحه ی گازی، سیارکی با قطری در حدود 50 کیلومتر است که به قدری به ستاره نزدیک شده است که در اثر نیروهای کشندی(جزر ومدی) از هم گسیخته است. سپس تکه های باقی مانده از سیارک در مداری نزدیک به کوتوله ی سفید به دام افتاده اند و در اثر تابش شدید به تدریج تبخیر شده اند. کوتوله های سفید در ابتدا ستارگانی همانند خورشید هستند(تا حداکثر 8 برابر جرم خورشید). در پایان عمر خود به غول سرخ تبدیل می شوند و تمام سیارات نزدیک به خود و همچنین سیارک های نزدیک را می بلعند. همچنین سیارات و سیارک های خارجی را به مدارهای دورتری منتقل می کنند. در اينجا مي توانيد نمودارهايي را ببينيد که اين موضوع را به سادگي بيان کرده اند. در سیر تکاملی ستاره ای که امروز آن را یک کوتوله ی سفید می بینیم، جد SDSS1228+1040، یعنی غول سرخ، تمام مواد سیاره ای را تا فاصله ی 1000 برابر شعاع خورشیدی نابود کرده است. اما هنوز برخی سیارات و سیارک ها در فاصله ای دورتر باقی مانده اند. برای منحرف کردن مدار یک سیارک و فرستادن آن به نزدیکی کوتوله سفید نیروی گرانشی زیادی لازم است . یعنی سیارکی پر جرم یا یک سیاره باید وجود داشته باشد. از آنجایی که پیش از این فرض شده بود سیارکهایی در اطراف کوتوله ی سفید وجود داشته و نابود شده است، این نمونه، اولین گواه واضح بر وجود یک صفحه سیاره ای به دور یک کوتوله سفید است و همچنین نمونه ای از منظومه شمسی ما در 5 تا 8 میلیارد سال بعد است. این صفحه ی غنی شده از فلزات در اطرافSDSS1228+1040 نسبتا نایاب است. قبل از این پژوهش از بین چند صد کوتوله ی سفید مورد مطالعه تنها 3 مورد از آن ها نامزد داشتن صفحه ی سیاره ای بودند که در هیچ کدام از آن ها، به دلیل کمبود اطلاعات مربوط به شکل هندسی و یا ترکیبات شیمیایی در نزدیکی ستاره، وجود چنین صفحه ای قطعی نیست. در قسمتی از تحقیق، تیم دانشگاه وارویک اطلاعات به دست آمده از500 کوتوله ی سفید دیگر را بررسی کردند و هیچ مدرک قطعی از وجود چنین صفحه ای پیدا نکردند. کمیاب بودن چنین حلقه ای، که حاصل تکه تکه شدن یک سیارک است، نشان می دهد احتمالا اکثر سیستم های سیاره ای با منظومه ی شمسی تفاوت دارند. به احتمال زیاد آن ها فاقد هر گونه کمربند سیارکی هستند و همچنین سیارات بزرگی، شبیه به مریخ و مشتری، در فاصله ی دوری از ستاره ی مرکزی قرار ندارند. این نتیجه با اطلاعات کنونی ما از سیارات فرا خورشیدی سازگاری دارد چرا که اکثر سیارات فراخورشیدی در فاصله ی کمی از ستاره ی مادر قرار دارند. |
|
+ نوشته شده در
جمعه 8 دی1385ساعت 20:50 توسط محمد حسین باقریان |
|
|
شاتل ديسکاوری با هفت سرنشين خود با موفقيت در مرکز فضايی کندی در فلوريدا فرود آمد.
کارشناسان پس از چند روز ترديد سرانجام شامگاه جمعه هوا را برای فرود آمدن شاتل مساعد تشخيص دادند. فضانوردان در مأموريتی 13 روزه طی سه پياده روی، صفحات تازه خورشيدی ايستگاه فضايی (آی اس اس) را سيم کشی و راه اندازی کردند.فضانوردان شاتل همچنين موفق شدند در مأموريتی اضافی يک صفحه خورشيدی ايستگاه بين المللی فضايی را، که فرآيند جمع کردن آن به مشکل برخورده بود، طی يک پياده روی فضايی تا کنند. در پی تازه ترين ماموريت شاتل ديسکاوری به ايستگاه فضايی، ناسا می گويد که کار سيم کشی برق ايستگاه کامل و اين سيستم فعال شده است.انجام چهار پياده روی فضايی طی يک ماموريت واحد به فضا بی سابقه است.هدف از تا کردن اين صفحه خورشيدی، ايجاد فضا برای صفحات تازه ای بود که اخيرا به ايستگاه منتقل شده است. ماموريت کنونی شاتل ديسکاوری برای دنبال کردن عمليات ساخت ايستگاه بين المللی انجام می شود. اين سومين بار طی شش ماه گذشته است که يک شاتل به ماموريت فضايی می رود.پنج مأموريت فضايی ديگر برای سال 2007 برنامه ريزی شده است.ناسا طی برنامه ای فشرده قصد دارد عمليات احداث ايستگاه بين المللی فضايی را تا پيش از بازنشستگی شاتل ها در سال 2010 به اتمام برساند.برای تکميل اين ايستگاه 100 ميليون دلاری لااقل بايد 14 ماموريت ديگر انجام شود |
|
+ نوشته شده در
شنبه 2 دی1385ساعت 21:4 توسط محمد حسین باقریان |
|
|
تمام کسانی که با نجوم و آرايش فضايي زمين و خورشيد آشنا هستند، می دانند که زمين در اول ديماه هر سال به نقطه انقلاب زمستانی خود می رسد. نقطه ای که در آن، ناظران نيمکره شمالی دارای کوتاهترين روز و بلندترين شب سال بوده و بر عکس در نيمکره جنوبی بلندترين روز سال اتفاق می افتد.
تمام کسانی که با نجوم و آرايش فضايي زمين و خورشيد آشنا هستند، می دانند که زمين در اول ديماه هر سال به نقطه انقلاب زمستانی خود می رسد. نقطه ای که در آن، ناظران نيمکره شمالی دارای کوتاهترين روز و بلندترين شب سال بوده و بر عکس در نيمکره جنوبی بلندترين روز سال اتفاق می افتد. اما بايد توجه داشت که در اين شب همه ناظران نيم کره شمالی دارای طول شب يکسان نيستند. در استوا طول شب و روز برابر و مساوی با 12 ساعت است و هرچه به طرف قطب می رويم طول شب يلدا افزايش می يابد. بطوريکه با يک محاسبه ساده می توان به نتايج زير رسيد:
همانطور که در جدول فوق مشاهده می شود، شب يلدا برای بعضی کشورها مشکلات زيادی را بوجود می آورد. مثلا در پايتخت سوئد، خورشيد ساعت 8 و 55 دقيقه طلوع و ساعت 14 و 37 دقيقه غروب خواهد کرد. يعنی طول روز تنها 5 ساعت و 42 دقيقه است و چه زود شب فرا می رسد! البته خورشيد هم در اين روزها چه کم فروغ است. زيرا در وسط روز به حداکثر ارتفاع خود از افق يعنی حدود 8 درجه می رسد! آيا می توانيد تصورش را بکنيد؟ شب يلدای خوبی در کنار خانواده و دوستان داشته باشيد.
ظاهرا پيش از مسيحي شدن روميان ، يعني 300 سال پس از زايش عيسي مسيح ، كليسا جشن تولد مهر را به عنوان زادروز عيسي پذيرفت ، زيرا زمان تولد او دقيقا معلوم نبود . از اين روست كه تا امروز بابانوئل با لباس و كلاه موبدان ظاهر ميشود و درخت سرو و ستارهاي در بالاي آنهم يادگار مهريهاست . جالب اينجا است كه يلدا كلمهاي است سرياني بهمعناي تولد و به گفته ابوريحان بيروني آنرا " شبزادان " ترجمه كردهاند . آيين شب يلدا يا شب چله ، خوردن آجيل مخصوص ، هندوانه ، انار و شيريني و ميوههاي گوناگون است كه همه جنبههاي نمادي دارند و نشانه بركت ، تندرستي ، فراواني و شادكامي هستند . در اين شب هم مثل جشن تيرگان فال گرفتن كتاب حافظ مرسوم است . و حاضرين با انتخاب و شكستن گردو از روي پوكي و يا پري آن ، آينده گويي ميكنند . منبع:آسمان پارس |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
+ نوشته شده در
شنبه 2 دی1385ساعت 20:58 توسط محمد حسین باقریان |
|
|
صفحه نخست پست الکترونیک آرشیو وبلاگ عناوین مطالب وبلاگ |
| درباره وبلاگ |
|
| پیوندهای روزانه |
|
وبلاگ نجوم و ادبیات(مهران فرزادمهر) آرشیو پیوندهای روزانه |
| نوشته های پیشین |
|
فروردین 1387 دی 1386 آذر 1386 آبان 1386 مهر 1386 شهریور 1386 مرداد 1386 تیر 1386 خرداد 1386 اردیبهشت 1386 فروردین 1386 اسفند 1385 بهمن 1385 دی 1385 آذر 1385 آبان 1385 |
| نویسندگان |
|
محمد حسین باقریان امیرحسین |
|
RSS
|