فضاپیمای ‪ New Horizons‬ به زودي در مسير خود به سوي پلوتو ، از كنار مشتري عبور خواهد كرد. افق‌هاي جديد ماه آينده در زمان عبور از كنار مشتري ، به تصویر برداری و کاوش اين سياره اقدام كرده و با كمك تجهيزات علمي خود به مطالعه جو مشتري و همچنين بررسي وضعيت چهار  قمر از اقمار آن خواهد پرداخت.

این فضا پیمای مدرن كه سريعترين ساخته دست بشر محسوب مي‌شود، نهم اسفند امسال از فاصله ‪ ۲/۲‬ميليون كيلومتري سياره مشتري عبور خواهد كرد. جان اسپنسر یکی از مسولان طرح New Horizons در ناسا ، هدف اصلي اين  فضاپیما را  برای عبور از كنار "مشتري"، استفاده از جاذبه اين سياره عظيم براي افزايش سرعت خود در مسير حركت به سوي سياره  پلوتو  میداند. دانشمندان ناسا تخمين مي‌زنند سرعت اين فضاپیما پس از عبور از نزديكي مشتري و استفاده از جاذبه آن با كمك انجام مانورهاي مداری پیچیده , به حدود ‪۸۴‬ هزار كيلومتر در ساعت خواهد رسيد. علت نياز New Horizons به چنين سرعتي در واقع مسافت بسيار زياد تا سياره پلوتو است. که نیاز به این سرعت را بیشتر میکند.

New Horizons  پس از رسيدن به این سرعت ، به مدت هشت سال ديگر با همين سرعت به سفر خود در فضا ادامه خواهد داد و در نهايت در سال ‪ ۲۰۱۵‬به سياره پلوتو خواهد رسيد. سياره عظيم مشتري پيش از اين توسط هفت فضا پیمای بدون سرنشين ديگر كه در سفرهاي خود از كنار آن عبور كرده‌اند، مورد مطالعه قرار گرفته است. از جمله مي‌توان به كاسيني كه هم‌اكنون در مدار سياره زحل قرار دارد،  ووييجر ‪ ۱‬كه هم‌اكنون به بيروني‌ترين نقاط منظومه شمسي رسيده است و نيز گاليله اشاره كرد.

با اين وجود، هيچ كدام از فضا پیما های ياد شده داراي تجهيزات فوق پيشرفته مشابه تجهيزات موجود در افق های نو نبوده‌اند و به همين علت عبور آن از كنار مشتري از لحاظ علمي داراي ارزش بسيار زيادي است.

در اين برنامه New Horizons چهار قمر بزرگ مشتري با نامهاي آيو، اروپا ، گانيمد و كاليستو را مورد مطالعه قرار مي‌دهد و اطلاعات با ارزشي از جو ناآرام و ميدان مغناطيسي سياره جمع‌آوري مي‌كند.

 کپسول ‪ ۴۷۶‬كيلوگرمي New Horizons  هم‌اكنون به فاصله ‪ ۶۵/۶‬ميليون كيلومتري زمين رسيده‌است.اين فضا پیمای‪ ۷۰۰‬ميليون دلاري داراي يك راكتور هسته‌اي كوچك و يك محموله ‪ ۳۳‬كيلوگرمي عنصر راديواكتيو پلوتونيوم است كه از آن براي تامين برق مورد نياز تجهيزات خود استفاده خواهد كرد.

بهره‌گيري New Horizons  از راكتور هسته‌اي به این علت است كه فاصله بسيار دور سياره پلوتو با خورشيد سبب مي‌شود افق های نو بر خلاف سفينه‌هاي معمولي نتواند از باتري‌هاي خورشيدي براي توليد الكتريسيته مورد نياز تجهيزات خود استفاده كند. "نيوهورايزنز" پس از رسيدن به نزديكي سياره "پلوتو" در ژوئيه سال ‪ ۲۰۱۵‬از فاصله اندكي از كنار اين سياره عبور خواهد كرد و در يك دوره زماني ‪ ۵‬ماهه كه كمترين فاصله را از "پلوتو" دارد، با كمك ابزارهاي علمي خود جو "پلوتو" را مورد بررسي قرار مي‌دهد و به نقشه‌برداري دقيق از سطح اين سياره و همچنين سه قمر آن مي‌پردازد.

ليزرهاي فضائي

گامي نو در كشف حيات در منظومه شمسي :

همانطور كه ميدانيد ليزرها در ماموريت هاي فضائي استفاده هاي جديدي پيدا كرده اند . براي بررسي يك موضوع خاص ليزرها ميتوانند در وسيله اي به نام طيف سنج مورد استفاده قرار بگيرند . يكي از كاربردهاي طيف سنج استفاده از آن براي تشخيص تركيبات شيميائي به وسيله نور است . براي مثال وقتي پرتوي نوري از ميان يك گاز عبور ميكند گاز مورد نظر بر طول موج آن اثرهاي خاصي ميگذارد .براي مثال گازهاي زيادي هستند كه طول موج هاي مختلفي از نور را در خود جذب ميكنند . بنابراين نور عبور كرده از گاز ميتواند يك انگشت نگاري منحصر به فرد از آن گاز باشد . (بنابراين به كمك طيف سنج ميتوانيم به تشخيص نوع گاز مورد نظر بپردازيم )

مثلا وقتي يك طيف سنج نور خورشيد از بالاي يك شهر را جذب ميكند ميتواند تشخيص بدهد كه هواي يك شهر شامل چه گازهائي است يا ميزان آلودگي هواي آن شهر را تشخيص و بررسي كند . خوب حالا يك نوع طيف سنج ليزري مخصوص وجود دارد كه ميتواند به همه طرف پيش روي كند و ميزان دقيق گاز موجود را اندازه بگيرد . (به نظر شما ) مثلا اين وسيله چه طوري ميتواند آثار حيات روي مريخ را جست و جو كند؟

بله درست است ... يكي از راهها براي جست و جوي حيات گاز متان است . متان گازي است كه توسط موجودات زنده مثل باكتري ها ساخته ميشود . حتي مقدار كمي از متان بر روي مريخ ميتواند به اين معني باشد كه برخي موجودات زنده در آن به خوبي و خوشي زندگي ميكنند .

قابل گفتن است كه دانشمندان طيف سنج هاي مخصوص را به عنوان قسمتي از يك مريخ نورد يا مامور سيار به مريخ ميفرستند . دانشمندان بر اين باورند كه متان و فقط متان است كه يك طول موج مخصوص از نور را جذب ميكند ... بنابراين مانند تنظيم صدا در يك ايستگاه راديوئي دانشمندان نيز طيف سنجهاي ليزري خود را روي آن طول موج مخصوص تنظيم ميكنند .

ليزر طيف سنج با پرتوي خود يك سنگ را در فاصله دوري از مريخنورد نشانه گيري ميكند و پرتوي خود را روي آن مي اندازد اين پرتو با فشار از ميان هواي مريخ عبور كرده و به سنگ برخورد ميكند و سپس باز ميگردد اين پرتوي برگشتي به چشم طيف سنج باز ميگردد . اگر در برگشت نور ليزر ساتع شده از سنگ نسبت به حالت قبل ضعيف تر شده باشد به اين معني است كه متان موجود در هواي مريخ مقداري از انرژي اين پرتو ليزر با طول موج مخصوص را جذب كرده است و مقدار انرژي جذب شده توسط متان نشان دهنده ميزان متان موجود است .

يك ليزر مخصوص :

ناسا در حال فرستادن يك طيف سنج ليزري مخصوص به مريخ در سال 2009 است كه طيف سنج ليزري تنظيمي نام دارد . اين طيف سنج يكي از ابزارهاي مريخ نورد سيار " آزمايشگاه علمي مريخ " خواهد بود .
در اين طيف سنج از سه نوع ليزر استفاده شده است . اين طيف سنج براي طول موج هاي مشخصي براي تشخيص گازها استفاده ميشود .مانند گاز متان . اين طيف سنج بسيار كوچك و سبك و حساس است . و ميتوان گفت كه اين طيف سنج وسيله اي ايده آل براي ماموريت هاي فضائي به مريخ و ساير سيارات خواهد بود .

از اين طيف سنج در كره خاكي خودمان هم ميتوانيم استفاده كنيم :
-- كمك كردن به پزشكان براي تشخيص بيماري ها
-- قسمتي از سيستم هاي كنترلي گردشي براي جلوگيري از تصادفات اتومبيل ها

منبع: هوپا

                                  موفق باشید.