تبليغاتX
نجوم مهبانگ
اخبار و اطلاعات نجومی

 

این پروژه با اتفاده از چهار تلسکوپ فضایی و چهار تلسکوپ زمینی نقشه‌ای کامل از قسمتی از آسمان را به وجود آورده است که انواع کهکشان‌ها و موقعیت آن‌ها را در این ناحیه مشخص می‌کند.
 

تحلیل این نقشه اطلاعات جدیدی را درباره‌ی دوران نوجوانی جهان، نحوه‌ی تکامل کهکشان‌ها و خوشه‌های کهکشانی فراهم آورده است. (AEGIS) نامی است که بر این پروژه‌ی ۵ ساله گذاشته شده است. (All-wavelength Extended Groth Strip International Survey) با همکاری بیش از ۵۰ محقق از سراسر جهان انجام شده است. در این پروژه محققان بخشی از آسمان را در طیف‌های رادیویی، فروسرخ، مرئی، فرابنفش و پرتو ايکس بررسی کردند. ناحیه مورد نظر آن‌ها (EGS) نام دارد که در صورت‌‌ فلکی دب‌اکبر جای دارد. محل دقیق بررسی شده در اطراف دست خِرس، در نزديکی ستاره‌های ε (اپسیلون)، ζ (زتا) و η (اتا) قرار دارد.

پروفسور «مارک دیویس» سرپرست تیم تحقیقاتی می‌گويد: "هدف نهایی ما از اجرای این پروژه بررسی جهان در زمان‌های قدیم است، زمانی که سن جهان در حدود نصف سن کنونی بود. تا کنون نیز اطلاعات باور نکردنی به دست آورده‌ایم که بسیار قابل توجه است. تلسکوپ کِک در هاوایی نیز در پروژه‌ای به نام نقشه‌ برداری فروسرخ، از این کهکشان‌ها نقشه‌ برداری کرده است. اخترشناسان با ترکیب این داده‌ها با اطلاعات به دست آمده از پروژه اصلی، به منبع اطلاعات بسیار ارزشمندی دست یافته‌اند".

دانشمندان متوجه شدند که در این ناحیه یک کهکشان بزرگ سرخ وجود دارد که دو سیاهچاله در هسته آن قرار گرفته‌اند. با چشم غیر مسلح، این ناحیه کاملا خالی به نظر می‌رسد. اما نتایج این پروژه مشخص کرد که بیش از ۱۵۰۰۰۰ کهکشان در آن‌جا وجود دارد. هابل عکس‌هايی موضعی از این ناحیه گرفته است که جزئیات بیش از ۵۰۰۰۰ عدد از آن‌ها را آشکار می‌کند. مطالعات نقشه‌ برداری (AEGIS) بر روی کهکشان‌های کهن‌سال متمرکز شده است؛ کهکشان‌هایی که سن آن‌ها بیش از نصف سن جهان است.‌ سن جهان در حدود ۷/۱۳ ميليارد سال است، در حالیکه سن کهکشان‌های مورد نظر در حدود ۹ ميليارد سال است.

پروفسور «ساندرا فیبر»(Sandra Faber) می‌گوید: "ما روی دوره نهایی بلوغ کهکشان‌ها مطالعه می‌کنیم. این درست مثل این است که روی انسانی ۱۰ ساله تحقیق کنیم. انسان‌ها در این سن نه نوزاد به حساب می‌آیند و نه کودک؛ این در حالی است که با بزرگسالان نیز کاملا متفاوت هستند. یعنی در واقع ما روی مراحل رشد و بلوغ آن‌ها تحقیق می‌کنیم".

یکی از کیهان‌شناسان این پروژه به نام «جفری نیومن»(Jeffrey A .Newman) می‌افزاید: "ما در این پروژه با یک معما روبرو بودیم و آن چگونگی تکامل کهکشان‌ها بود. ما این ناحیه را با ۹ تلسکوپ‌ در ۹ ناحیه از طیف الکترومغناطیس بررسی کردیم. هر کدام از آن‌ها قسمتی از این معما را حل کردند". (AEGIS) هم اکنون پنجره‌ای از زمان‌های قدیم را در برابر ما چشمان گشوده است. تلسکوپ فضایی اسپیتزر و تلسکوپ (GALEX)داده‌های فروسرخ و فرا‌بنفش را فراهم کردند. این داده‌ها نشان دادند که ستارگان با سرعت‌های نسبی بیشتری نسبت به امروز شکل گرفته‌اند.

تلسکوپ فضایی چاندرا و تلسکوپ زمینی (VLA) با رصد در ناحیه ایکس و رادیویی توانستند وجود سیاه‌چاله‌های بزرگ را در مرکز کهکشان‌ها آشکار کنند؛ سیاه‌چاله‌های دوتایی حاصل از برخورد کهکشان‌های قدیمی. «برایان گرک»(Brian Gerke) دو سیاه‌چاله را در مرکز کهکشان در فاصله ۶ میلیارد سال نوری از زمین پیدا کرد. وی وجود آن‌ها را با استفاده از داده‌های رصدی پروژه (AEGIS) تائید کرد. این دو سیاه‌چاله‌ در فاصله ۴۰۰۰ سال نوری از هم قرار گرفته‌اند که یکی از آن‌ها ۵۰۰۰۰۰ بار و دیگری ۵ میلیون بار از خورشید سنگین‌تر است.

او می گوید: "آن‌چه هم‌ اکنون می‌بینیم حاصل از ترکیب دو کهکشان در هزاران میلیون سال پیش است که می‌تواند نحوه‌ی تشکیل کهکشان‌های بیضوی را توجیه کند". نقشه برداری اخیر، دو کهکشان را نیز آشکار کرد که نور آن‌ها خمیده شده بود. اخترشناسان با استفاده از تئوری نسبیت عام اینشتین می‌توانند جرم آن‌ها را محاسبه کنند.

منبع :مجله نجوم

+ نوشته شده در  سه شنبه 29 اسفند1385ساعت 10:49  توسط محمد حسین باقریان | 
+ نوشته شده در  دوشنبه 28 اسفند1385ساعت 21:43  توسط محمد حسین باقریان | 
پايگاه اطلاع رساني SkyTik.com سايت جديدي است براي انتشار خبر هاي خروجي از سايت ها و خبرگزاري ها با موضوع نجوم - فضا و فيزيك. 

با مراجعه روزانه به  سايت (SkyTik.com) ميتوانيد تمامي خبر هاي منتشر شده از همه خبرگزاري ها و سايت هاي خبري وبلاگ ها و ... را در اين سايت مشاهده كنيد.
 

 اسکای تیک يك درگاه و سایت اطلاع رسانی است كه هدفش جمع آوري اطلاعات - اخبار و مطالب علمي  از رسانه ها و خبرگزاري هاي مختلف , وبلاگ ها و سايت هاي شخصي در زمينه ستاره شناسي - علوم فضا و فيزيك ميباشد. این اخبار و اطلاعات به صورت تیتر های خبری است که مستقیما به سایت منبع خبر متصل میشود.

راه اندازي اين سايت با توجه به تعدد وب سايت ها  -و حجم بالاي اخبار و اطلاعات با موضوع نجوم فيزيك و فضا, منتشر شده در فضاي اينترنت است. اين سايت به شما كمك ميكند تا تيتر و خلاصه اي از تمام اين اخبار را يك چا ببينيد.

منابع خبری اين سايت خبر گزاری های معتبر که نسخه اینترنتی دارند. همچنین سایت های اطلاع رسانی معتبر و مرتبط با موضوع نجوم - فضا و فيزيك و سایت های معروف و شناخته شده شخصی فعالان این عرصه و وبلاگ ها میباشد.

خبر های این پايگاه به صورت دستی و یا خودکار از اینترنت جمع آوری و منتشر میشود.علاوه بر مراجعه به اين سايت ميتوانيد با اشتراک در بخش    آن  آخرین خبر ها را در خبر خوان های مورد علاقه خود و يا در مسنجر به صورت لحظه ای مشاهده کنید.در اينده اي نزديك سيستم اطلاع رساني بر مبناي SMS نيز بر امكانات اطلاع رساني اين سايت افزوده خواهد شد.

 در صورتي كه سايت يا وبلاگ شما به روز بوده و در صورتي كه اطلاعات جديد در آن قرار ميگيرد كه كپي برداري از هيچ سايت فارسي ديگري نيست و در صورت تمايل ميتوانيد نام سايت و يا وبلاگ خود را براي درج خبرها و مطالب آن در اسكاي تيك به آدرس ايميل سايت ارسال نماييد. Info (at) SkyTik dot com .اين سايت دوره آزمايشي خود را طي ميكند و به زودي نسخه اصلي همراه با نسخه انگليسي در دسترس قرار خواهد گرفت.


+ نوشته شده در  دوشنبه 28 اسفند1385ساعت 14:18  توسط محمد حسین باقریان | 
خورشید
خورشید

خورشید یا خور یا هور یکی از ستارگان کهکشان ماست. خورشید از دو کلمه خور (هور - نور) و پسوند شید به معنی درخشندگی جاودان و یا نور همیشگی است

خورشید ستاره‌ای است از ستارگان رشته اصلی که عمر آن به دلیل این که بشر به طیف داخل خورشید دسترسی ندارد تنها توسط عمر زمین و با فرض این که خورشید و زمین همزمان به وجود آمده اند از روی عمر سنگ های زمین 4.6میلیارد سال تخمین زده می شود که به هیچ وجه تخمین دقیقی نیست ولی بهترین تخمینیست که بشر در دست دارد و حداقل عمر خورشید می باشد .این امکان وجود دارد که عمر خورشید بیشتر باشد.خورشید یک ستاره نسل سوم است .این ستاره کروی شکل بوده و جو آن عمدتاً از گازهای هیدروژن(71%) و هلیوم(27%) تشکیل شده است. در درون خورشید 60 عنصر از عناصر شناخته شده روی زمین وجود دارد. وسعت این ستاره ۱.۴ میلیون کیلومتر (۸۷۰۰۰۰ مایل) است. جرم این ستاره ۷ برابر جرم یک ستاره معمولی بوده و همچنین ۷۵۰ برابر جرم تمام سیاراتی است که به دورش می‌چرخند. در هسته خورشید، جرم توسط واکنشهای هسته‌ای تبدیل به تشعشعات الکترومغناطیسی که نوعی انرژی هستند، می‌شود. این انرژی به سمت بیرون تابانده شده و باعث درخشنگی خورشید می‌گردد. سایر اجسام آسمانی موجود در منظومه شمسی که توسط جاذبه خورشید در مدارهایشان قرار گرفته‌اند نیز گرمایشان را از این انرژی می‌گیرند.

مواد تشکیل دهنده خورشید حالت گازی دارند، بنابراین خورشید محدوده دقیق و معینی نداشته و مواد اطراف آن بتدریج در فضا منتشر می‌شوند. اما چنین به نظر می‌رسد که خورشید لبه تیزی داشته باشد، چرا که بیشتر نوری که به زمین می‌رسد از یک لایه که چند صد کیلومتر ضخامت دارد ساطع می‌شود. این لایه فوتوسفر نام داشته و به عنوان سطح خورشید شناخته شده است. بالای سطح خورشید، کروموسفر یا رنگین کره و هاله خورشیدی قرار دارند که با همدیگر جو خورشید را تشکیل می‌دهند.

مرکز خورشید مانند کوره‌ای هسته‌ای است با دمای ۱۵ میلیون درجه سانتیگراد (۲۷ میلیون درجه فارنهایت) که چگالی‌اش ۱۶۰ برابر آب است. تحت چنین شرایطی هسته‌های اتم هیدروژن باهم ترکیب شده و تبدیل به هسته‌های هلیووم می‌شوند. در این حین، ۰.۷ درصد جرم ترکیب شده، تبدیل به انرژی می‌شود. از ۵۹۰ میلیون تن هیدروژنی که در هر ثانیه در مرکز خورشید ترکیب می‌شوند، ۳.۹ میلیون تن به انرژی تبدیل می‌شود. این سوخت هیدروژنی، تا ۵ میلیارد سال دیگر دوام خواهد داشت. مسیر نامنظم ۲ میلیون سال طول می‌کشد تا انرژی تولید شده در مرکز خورشید به سطح آن رسیده و بصورت نور و گرما تابش کند، سپس بعد از فقط ۸ دقیقه، این انرژی به زمین می‌رسد.

هنگامی که خورشید منبسط می‌شود تا تبدیل به یک غول سرخ شود، قطرش حدود ۱۵۰برابر بزرگ‌تر خواهد شد. گازهای منبسط شده و داغ، رنگ زرد و حرارت خود را از دست داده و قرمز رنگ و سرد خواهند شد. اما بخاطر بزرگ‌تر شدن سطح خورشید،درخشندگی آن ۱۰۰۰برابر افزایش یافته و نور بیشتری ساطع خواهد کرد.

جرم خورشید برابر است با 33^10*1.98 gr

جرم خورشید 333000 برابر جرم زمین است.

دمای سطح خورشید 6000 درجه سانتیگراد است.

قدر ظاهری خورشید برابر است با 26.7-.

قطر خورشید 109 برابر قطر زمین است.

فهرست مندرجات

زبانه‌ها و شعله‌های خورشیدی

زبانه حلقوی در شکل پایین، خطوط میدان مغناطیسی، دو لکه خورشیدی را به هم متصل کرده است. در سال ۱۹۷۳، یک زبانه خورشیدی (سمت چپ تصویر) ۰۰۰/۵۸۸ کیلومتر (۰۰۰/۳۶۵مایل) از سطح خورشید را پوشاند. اغلب فعالیتهای شدید خورشید در نزدیکی لکه‌های خورشیدی رخ می‌دهند. شعله‌های خورشیدی، جرخه‌هایی از انرژی هستند که عمر چند ساعته دارند، این شعله‌ها هنگامی بوجود می‌آیند که مقدار زیادی انرژی مغناطیسی بطور ناگهانی آزاد شود. زبانه‌های خورشیدی، فوارانهایی از گاز مشتعل هستند که ممکن است صدها هزار کیلومتر در فضا پیش بروند. میدان مغناطیسی خورشید می‌تواند زبانه‌های حلقوی را هفته‌ها در فضا پیش بروند معلق نگاه دارد.

 باد خورشیدی

هاله (جو بیرونی) خورشید حاوی ذراتی است که انرژی کافی برای فرار از جاذبه خورشید را دارند. این ذرات بصورت مارپیچی با سرعتی معادل۹۰۰ کیلومتر (۵۶۰ مایل) در ثانیه از خورشید دور شده و باد خورشیدی را بوجود می‌آورند. این ذرات در همان مسیرهای میدان مغناطیسی خورشید حرکت می‌کنند و از آنجا که دارای بار الکتریکی هستند، منظومه شمسی را پر از جریانات الکتریکی می‌کنند. ناحیه فعالیتهای خورشیدی، هلیوسفر (کره خورشیدی) نامیده می‌شود. باد خورشیدی در هر ثانیه حدود یک میلیون تن هیدروژن حورشید را از بین می‌برد. ۱۰۰۰۰۰ میلیارد سال طول خواهد کشید تا باد خورشیدی تمام جرم خورشید را در فضای بین سیاره‌ای پخش کند، اما طول عمر طبیعی خورشید فقط ۱۰ میلیارد سال است.

چرخه‌ها و لکه‌های خورشیدی

حرکت وضعی خورشید باعث ایجاد میدان مغناطیسی می‌شود، مناطق استوایی خورشید سریعتر از مناطق قطبی آن چرخیده و این امر باعث می‌شود که خطوط میدان مغناطیسی درون خورشید حلقه بزنند. این خطوط در صورت خروج از سطح خورشید، باعث فعالیتهای خورشیدی نظیر لکه‌های خورشیدی، شعله‌ها و زبانه‌های خورشیدی می‌شوند. این فعالیتها، بخصوص لکه‌های خورشیدی، چرخه‌ای ۱۱ ساله دارند.

 مرگ خورشید

۵ میلیارد سال بعد، بیشتر هیدروژن موجود در هسته خورشید گداخته شده و صرف تهیه هلیوم خواهد شد. در آن زمان، جاذبه باعث انقباض هسته شده و فشار، دمای آن را افزایش خواهد داد. هیدروژن شروع به سوختن در پوسته اطراف هسته خواهد کرد. انرژی حاصل از این گداخت هسته‌ای در پوسته، باعث انبساط لایه‌های خارجی خواهد شد و سیارات عطارد و زهره را ذوب می‌کند و آنها را در بر می‌گیرد. انبساط خورشید تا مدار زمین متوقف شده و حرارتش تمام موجودات زنده را از بین می‌برد. بعد از آن خورشید تبدیل به یک غول سرخ می‌شود. سپس، لایه‌های خارجی در فضا پخش شده و یک سحابی سیاره‌ای تشکیل خواهند داد. هسته نیز بصورت یک ستاره کوتوله سفید باقی مانده و بتدریج از بین خواهد رفت. پس می‌توان گفت که با فرا رسیدن مرگ خورشید، مرگ زمین و تمام موجودات این سیاره فرا می‌رسد.

 نظر پیشنیان در بارهٔ خورشید

 ابن ‌سینا

تعریف خورشیذ: از نظر جرم بزرگترین ستارگان و پر نورترین آن‌ها ست. جایگاه طبیعی آن در فلک چهارم است.[1]

جستارهای وابسته

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 27 اسفند1385ساعت 12:35  توسط محمد حسین باقریان | 
سنگ آسماني عظيم، عجيب و دوكي شكل در نزديكي سياره پلوتو كشف شد

ستاره‌شناسان موفق به شناسايي سنگ آسماني عجيب و دوكي شكل عظيمي در منطقه بيروني منظومه شمسي و در نزديكي سياره پلوتو شده‌اند كه ممكن است روزي همانند يك شهاب‌سنگ از نزديكي سياره زمين عبور كند.

به گزارش خبرگزاري رويترز، اين سنگ آسماني كه "‪ ۲۰۰۳‬يي‌ال‪ "۶۱‬نامگذاري شده يكي از عجيب‌ترين اجرام آسماني است كه تاكنون در منظومه شمسي شناسايي شده و در هر چهار ساعت يك بار با گردش وضعي، به دور خود مي‌چرخد.

اين جرم آسماني توسط "مايك براون" پروفسور ستاره‌شناسي موسسه فناوري كاليفرنيا شناسايي شده‌است. "براون" و همكارانش عقيده دارند شكل عجيب اين سنگ آسماني در پي برخورد آن با يك جسم آسماني ديگر در حدود ‪ ۴/۵‬ميليارد سال قبل بوجود آمده‌است.

بيشتر جرم آسماني "‪ ۲۰۰۳‬يي‌ال‪ "۶۱‬از جنس سنگ است و اين درحالي است كه در آن منطقه از منظومه شمسي تمامي اجرام آسماني از جنس يخ هستند. به گفته "براون"، اين جسم آسماني عجيب احتمالا ميلياردها سال قبل در يك برخورد شديد تمامي يخ خود را از دست داده و شروع به دوران كرده‌است و ظاهر دوكي شكل آن كه شبيه توپ بازي فوتبال آمريكايي است نيز احتمالا به دليل دوران وضعي سريع در طول اين سالها ايجاد شده است.

محققان موسسه فناوري كاليفرنيا علاوه بر كشف اين جسم آسماني، موفق به شناسايي پنج جسم آسماني كوچك ديگر در مدارهايي دورتر از مداره سياره نپتون و در منطقه‌اي شده‌اند كه در گذشته هيچ سنگ آسماني ديگري در آن مشاهده نشده بود. اين محققان عقيده دارند اجرام مذكور احتمالا در پي برخورد باستاني همين سنگ "‪ ۲۰۰۳‬يي‌ال‪ "۶۱‬با يك جسم ديگر در فضا پخش شده‌اند.

سنگ آسماني "‪ ۲۰۰۳‬يي‌ال‪ "۶۱‬و پنج تكه جدا شده از آن، هم‌اكنون در نزديكي يكديگر و در مداري كه از بين سياره‌هاي نپتون و پلوتو عبور مي‌كند، به دور خورشيد مي‌چرخند.

كشف جديد كه در شماره اخير نشريه "نيچر" به چاپ رسيده‌است، سنگ "‪۲۰۰۳‬ يي‌ال‪ "۶۱‬را به يكي از مهمترين اجرام آسماني ناحيه‌اي از منظوه شمسي به نام "كمربند كوييپر" تبديل مي‌كند كه سياره "پلوتو" و سيارك "اريس" در آن جاي گرفته‌اند.

كمربند "كوييپر" در لبه بيروني منظومه شمسي و در منطقه‌اي كه ‪۴/۱۶‬ ميليارد كيلومتر تا ‪ ۷/۳۶‬ميليارد كيلومتر تا خورشيد فاصله دارد، واقع شده‌است. به رغم آنكه برخورد اجرام آسماني با يكديگر در منطقه "كمربند شهاب‌سنگها" در نواحي دروني‌تر منظومه شمسي امري رايج است، پيش از اين هيچ شواهدي از برخورد اجرام آسماني درون "كمربند كوييپر" و در مدارهايي فراتر از مدار سياره نپتون، شناسايي نشده بود.

دانشمندان عقيده دارند از آنجا كه مدار اجرام آسماني موجود در "كمربند كوييپر" چندان پايدار نيست، برخي تكه‌هاي جدا شده از جسم "‪۲۰۰۳‬ يي‌ال‪ "۶۱‬در پي برخورد اين جسم با جسمي ديگر در ميلياردها سال قبل، احتمالا به شكل شهاب‌سنگها به نواحي دروني منظومه شمسي راه‌يافته‌اند و حتي ممكن است قطعاتي از آن در گذشته با كره زمين برخورد كرده باشند.

به گفته "براون"، خود جسم آسماني "‪۲۰۰۳‬يي‌ال‪ "۶۱‬نيز در نهايت به نواحي داخلي منظومه شمسي حركت خواهد كرد كه در آن زمان به صورت شهاب‌سنگي بزرگ و مشابه ابعاد ماه در آسمان، از زمين قابل رويت خواهد بود.


+ نوشته شده در  یکشنبه 27 اسفند1385ساعت 12:16  توسط محمد حسین باقریان | 
اسطرلاب از ابزارهای قدیم نجوم و طالع‌بینی است. اسطرلاب وسیله بسیار کارآمدی در نجوم رصدی بوده و اکنون بیشتر برای کاربردهای آموزشی بکار می‌رود.

این ابزار برای‌ سنجش‌ ارتفاع‌، سمت‌، بعد و میلخورشید و ستارگان‌، تعیین‌ وقت‌ در ساعات‌ روز و شب‌، قبله‌ و زمان‌ طلوع‌ و غروب‌ آفتاب‌ و بسیاری کاربردهای دیگر بکار می‌رفته‌است.

 نام

نام آن را مشتق از کلمه یونانی استرلابوس نوشته‌اند و برخی در معنی آن به غلط «ترازوی ستارگان» را ذکر کرده‌اند. حمزه اصفهانی واژه «اسطرلاب» را معرب ترکیب فارسی «ستاره‌یاب» می‌داند.

تاریخ

بسیاری از منابع تاریخی اختراع اسطرلاب را به هیپارخوس نسبت می‌دهند اما به نظر می‌رسد ایزارهای مشابه با توانایی‌های مختلف در بین ستاره‌شناسان آشور و بابل رایج بوده و نمونه‌های یونانی نتیجه تکمیل این ابزارها بوده‌است. از اسطرلاب‌های یونانی نمونه‌ای در دست نیست.

از قرن نهم میلادی تا قرن نوزدهم اسطرلاب‌های بسیاری در ایران و دیگر کشورهای جهان اسلام ساخته شد. به گفته‌ای نخستین سازنده اسطرلاب در میان مسلمانان محمد فزاری پسر ابراهیم فزاری بوده‌است. احتمالاً کهن‌ترین‌ اسطرلابی‌ که‌ تاکنون‌ باقی‌ مانده‌، در ۳۷۴ق‌/۹۸۴م‌ به‌ دست‌ دو برادر اصفهانی‌ به‌ نامهای‌ احمد و محمد بن‌ ابراهیم‌ در اصفهان‌ ساخته‌ شده‌ است‌.

در ایران و جهان اسلام دانشمندان بسیاری رساله‌ها و کتاب‌هایی در باره مبانی نظری و نحوه کار با اسطرلاب نوشته‌اند از جمله:

همچنین‌ در برخی‌ کتاب‌های‌ نجومی‌ در فصل‌ یا فصل‌هایی‌ به‌ اسطرلاب‌ و چگونگی‌ کار با آن‌ پرداخته‌ شده‌ است‌. از این‌ جمله‌اند:

درباره انواع‌ ویژه اسطرلاب‌ نیز رساله‌هایی‌ نوشته‌ شده‌ است‌، از جمله:

اروپائیان در قرن ۱۱ میلادی از راه اندلس اسپانیا و آثار اسلامی اسطرلاب را شناختند.

 اجزای اسطرلاب

  • حلقه‌
  • عروه‌
  • کرسی‌
  • اُم‌
  • حجره
  • صفایح
  • عنکبوت
  • عِضاده
  • محور
  • فرس‌ یا‌ اسبک‌

 کاربردهای اسطرلاب

  • نمایش آسمان در لحظه دلخواه
  • محاسبه زمان طلوع و غروب اجرام آسمانی در زمان دلخواه
  • اندازی گیری فواصل و ارتفاعات با روشهای هندسی و مثلثاتی
  • محاسبه مکان اجرام آسمانی در آسمان
  • تعیین زمان از طریق مشاهده اجرام آسمانی

منبع:دانشنامه آزاد

+ نوشته شده در  یکشنبه 27 اسفند1385ساعت 11:59  توسط محمد حسین باقریان | 
کِرمچاله در فیزیک یک پل میانبر فرضی در فضا و زمان است.

کرمچاله‌ها ساختارهای فضازمانی پل مانندی هستند که دو ناحیه مجزا از یک فضا زمان یا دوفضا زمان مجزا را به یکدیگر وصل می‌‌کنند. کرمچاله‌ها باعث کوتاه شدن مسافت و زمان لازم برای رسیدن از یک نقطه به نقطه دیگر می‌‌شوند .در دهه ۱۹۳۰ اینشتین و روزن با استفاده از غوطه‌ور کردن متریک شوارتزشیلد در فضای استوانه ای، معادله غوطه وری یک کرمچاله گذرناپذیر و غیرایستا موسوم به «پل اینشتین - روزن» را بدست آوردند.

یک سال بعد از ارائه نظریه نسبیت عام توسط آلبرت اینشتین ،سال 1916م فلام متوجه شد که از حل شوارتزشیلد معادلات اینشتین می‌توان جواب کرمچاله‌ای بدست آورد. این نوع کرمچاله ،«کرمچاله شوارتزشیلد» نامیده شد.

یکی از جنبه‌های جالب کرمچاله ها، استفاده از آنها برای انجام سفر در فضازمان است. می‌‌دانیم که فاصله زمین تا نزدیک‌ترین ستاره غیر از خورشید، حدود 4 سال نوری می‌‌باشد. یعنی نور با سرعت 300 هزار کیلومتر بر ثانیه حدود 4 سال طول می‌‌کشد تا به این ستاره برسد. حال ما با فناوری امروزه ممکن است بیش از یک میلیون و سیصد هزار سال طول زمان نیاز داشته باشیم تا به این ستاره برویم که برای انسان امر ناممکنی است. بنظر می‌‌رسد که با فرض وجود کرمچاله، می‌‌توان از یک طرف وارد آن شد و تقریباً بلافاصله پس از خروج از طرف دیگر، در ناحیه‌ای دوردست از جهان سردرآورد. در این طرح امکان سردرآوردن از جهانی دیگر نیز وجود دارد.

بعضی افراد به اشتباه سیاهچاله‌ها را به عنوان ابزارهایی برای مسافرت‌های فضایی می‌‌شناسند. اما باید بدانیم که سیاهچاله‌ها دارای افق هستند و وقتی جسمی، حتی نور، وارد آنها شد، علاوه بر نابودی، امکان خروج برایش وجود ندارد.البته بايد بدانيم که کرمچاله‌ها فقط مدل هايي رياضي هستند و وجود آنها به صورت تجربي و مشاهداتي تا کنون بي نتيجه بوده است.در ضمن عبور از کرمچاله‌ها براي سفر به زمان عملا کاري غير ممکن است زيرا با فروريزي شديدي که آنها دارند هيج موجودي نمي تواند آن را تحمل کند و بايد بدانيم که باز و بسته شدن آنها آنقدر سريع اتفاق مي افتد که هر ماهيتي در هنگام عبور از آنها به دام خواهد افتاد.

هندسه یک کرمچاله

یک کرمچاله در صورت وجود، خود بخشی از فضازمان چهار بعدی عالم می‌‌باشد. همانطور که می‌‌دانید اینشتین در سال 1905 م ثابت کرد که جهان تنها از سه بعد فضایی تشکیل نشده و زمان صرفآ یک پارامتر در حال تغییر نیست. بلکه زمان خود نیز به عنوان بعد چهارم عالم به حساب می‌‌آید. در این فضازمان چهار بعدی، کرمچاله‌ها می‌‌توانند سوراخی به جهانی دیگر یا ناحیه‌ای دیگر از همین جهان باشند. پس باید در نظر داشته باشیم که این اجسام چهاربعدی هستند و ما تنها برای ساده سازی آنها را به صورت دو بعدی نشان می‌‌دهیم.

به عنوان مثالی ساده، یک صفحه کاغذ تخت را در نظر بگیرید که از چهار طرف تا فواصل بسیار دور گسترده شده باشد. هر دو طرف صفحه که آنها را «رو» و «زیر» صفحه می‌‌نامیم، بطور مستقل یک فضای دوبعدی راتشکیل می‌‌دهند که می‌‌توانیم آن را یک جهان دوبعدی فرض کنیم. ساکنان این جهانها خود موجودات دو بعدی هستند. واضح است که این دو جهان هیچ ارتباطی با هم ندارند و ساکنان آنها از وجود همدیگر بی خبرند .اکنون تصور کنید یک سوراخ دایره‌ای در این صفحه ایجاد شود. به این ترتیب دو جهان بطور پیوسته با هم ارتباط دارند. ما این حفره تونل مانند را یک کرمچاله می‌‌نامیم.

حال بیائید به جای یک سوراخ، دو سوراخ درصفحه ایجاد کنیم. سپس لبه‌های این دو سوراخ را بکشیم تا به صورت دو لوله درآید وبا ادامه دادن این کار دو لوله را به هم وصل کنیم. این نیز یک کرمچاله است. با این تفاوت که بر خلاف حالت قبلی دو ناحیه از یک جهان را به هم وصل می‌‌کند. در حالتی که فضای ما خمیده باشد مسافرت از طریق این کرمچاله بسیار سریع تر امکان‌پذیر است. چون مسافت کوتاهتر است.

اگر در هر یک از دو ورق تخت موازی نیز یک سوراخ ایجاد کنیم، با کشیدن لبه‌های سوراخ و رساندن دو لوله ایجاد شده به هم می‌‌توانیم یک کرمچاله ایجاد کنیم که صفحه بالایی یکی از ورق‌ها را به صفحه پائینی ورق دیگر وصل کند .

منبع:دانشنامه آزاد

+ نوشته شده در  یکشنبه 27 اسفند1385ساعت 11:44  توسط محمد حسین باقریان | 
                        

+ نوشته شده در  شنبه 26 اسفند1385ساعت 14:20  توسط محمد حسین باقریان | 

 

ده سال پیش دانشمندان دو نظریه برای تکامل کیهان ارائه دادند. در نظریه اول آن‌ها گفتند که کیهان در حال انبساط است و سرعت این انبساط به طور یکنواخت در حال کاهش است. درنظریه دوم گفتند که کیهان در حال انقباض است. در سال 1998 دانشمندان با مشاهده‌ی یک ابرنواختر بسیار دور به این نتیجه رسیدند که سرعت انبساط جهان در حال افزایش است. آن‌ها تلاش می‌کنند که تراکم انرژی را در کیهان به دست آورند.
 
برای محاسبه‌ی تراکم انرژی در کیهان باید عامل دیگری را نيز محاسبه کرد و آن انرژی خلا یا انرژی تاریک نام دارد. انرژی تاریک در برابر نیروی کشش مقاومت می‌کند و سبب انبساط فضا می‌شود. بر مبنای آخرین اطلاعات داده شده، این انرژی حدود ۶ میلیارد سال پیش به دلیل نامعلومی فعال شده است.در سال ۱۹۹۷ دو دانشمند آمریکایی با نام‌های «فرد آدامس» و «گرگوری لافپین» بدون در نظر گرفتن انرژی تاریک مدلی برای تکامل کیهان ارائه دادند که به چهار دوره تقسیم شده است:

دوره ی اول: این دوره ۱۰۰ سال پس از انفجار بزرگ شروع شد و اولین ستارگان پدیدار شدند. هم زمان با این دوره در اثر فعالیت‌های هسته‌ای که در داخل ستارگان صورت می‌گرفت بازایش فشرده‌ی انرژی آغاز شد. این رويه در ستارگان کنونی هم ادامه دارد اما بر اساس تئوری آن‌ها، در این دوره فعالیت‌های داخل ستارگان پس از چندین میلیارد سال(حدود ده به توان ۱۴ سال) متوقف می‌شود. در آن زمان هیدروژن آزادی در فضا باقی نمی‌ماند تا بتواند با گاز و غبار میان ستاره‌ای جمع شود و ستاره‌ای تشکیل دهد و در اواخر این دوره ستاره‌هایی که ۸-۱۲ برابر خورشید جرم دارند تمام سوخت خود را مصرف کرده‌اند و به کوتوله‌های سفید تبدیل می‌شوند. ستاره‌هایی که ۲۵-۳۰ برابر خورشید جرم دارند به ستاره‌های نوترونی و ستاره‌های پر جرم‌تر به سیاه‌چاله‌ها تبدیل می‌شوند.

دوره‌ی دوم: در این دوره کوتوله‌های قهوه‌ای و سیاه‌چاله‌ها پدیدار می‌شوند. دمای سطح کوتوله‌های قهوه‌ای به دلیل فشاری که گرانش به آن‌ها وارد می‌کند ۷۰۰-۶۰۰ درجه است و سطح خود را می‌سوزانند. یکی دیگر از اجرامی که در این دوره پدیدار می‌شوند سیاه‌چاله‌ها هستند. این اجرام در هسته‌ی بسیاری از کهکشان‌ها شکل می‌گیرند. گرانش قوی که در این اجرام وجود دارد به قدری است که حتی نور هم نمی‌تواند از آن‌ها فرار کند. در این دوره نوترون‌های آزاد به سرعت تجزیه می‌شوند و به پروتون و الکترون و آنتی نوترون‌ها تبدیل می‌شوند. طبق این نظریه در این دوره تجزیه‌ی پروتون نیز صورت می‌گیرد. بدین صورت که یک پروتون چهار کوانت گامای اولیه می‌دهد. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که در اواخر دوره‌ی دوم ماده‌ی طبیعی که داخل سیاره‌ها و کوتوله‌های سفید وجود دارد به پرتو تبدیل می‌شود.

دوره‌ی سوم(دوره‌ی سیاه‌چاله‌ها): در ابتدای این دوره تقریبا تمام باریون‌ها(پروتون‌ها و نوترون‌ها) از بین می‌روند و سیاه‌چاله‌ها باقی می‌مانند. درانتهای این دوره سیاهچاله‌ها نیز از بین می‌روند.

دوره‌ی چهارم: دراین دوره از تمام مقدار ماده تنها کوانت‌های الکترومغناطیسی و نوترون‌ها و الکترون‌ها و پوزیترون‌های ساکن باقی می‌مانند وگروهی از الکترون‌ها و پوزیترون‌ها اتم‌های پوزیترونی تشکیل می‌دهند. پس از گذشت زمان در این دوره مقدار زیادی الکترون و پوزیترون در فضا باقی می‌ماند و انرژی گرمایی کیهان به پایان می‌رسد.

پروفسور «لافلین» از دانشگاه کالیفرنیا در گفت‌ و گو با مجله‌ی مکانیک عمومی، سرد شدن کیهان را در آینده تایید کرد و گفت:"تحقیقات ما نشان می‌دهد که در آینده، کیهان سرد(دمایی در حدود ده به توان منفی بیست و هفت درجه‌ی کلوین!!!) خواهد شد". بررسی درباره‌ی انفجار بزرگ از اوایل دهه‌ی ۸۰ میلادی آغاز شد. یکی از این بررسی‌ها را «روبرت کالول»، «مارک کامیونفسکی» و «نوین وینبرگ» انجام دادند. آن‌ها مدلی درباره‌ی کیهان ارائه دادند که در آن به افزایش سرعت انرژی تاریک و سرعت انبساط جهان اشاره شده است. بر اساس این مدل هنگامی که سرعت انبساط عالم زیاد می‌شود، خوشه‌های کهکشانی پایداری خود را از دست می‌دهند و از هم می‌پاشند و در نهایت به اتم‌ها و و ذرات تشکیل دهنده‌ی آن‌ها تجزیه می‌شوند.

دو دانشمند روسی که در مسکو زندگی می‌کردند، در سال ۱۹۵۷ سناریویی درباره‌ی پایان عالم ارائه دادند؛ اگرچه در این سناریو خطاهایی نیز وجود داشت. پنج سال بعد دو دانشمند آمریکایی با محاسباتی که انجام دادند اعلام کردند که انرژی تاریک همیشگی و عالم در حال انبساط است. مدلی از تکامل کیهان ارائه شده است که به آن مدل بسته می‌گویند. بر اساس این مدل، عالم تا مدتی منبسط می‌شود اما این انبساط متوقف می‌شود و عالم با سرعت زیادی شروع به منقبض شدن می‌کند و در این هنگام کهکشان‌ها به هم نزدیک می‌شوند و همه‌ی مواد عالم در یک نقطه متمرکز می‌شوند(تکرار انفجار بزرگ). اما هم اکنون چگالی انرژی کیهان از حد بحرانی کمتر است و احتمال رخ دادن مدل بسته بسیار کم است.

مدل دیگری نیز از ساختار عالم ارائه شده است که به آن مدل آونگی می‌گویند. در این مدل به دنبال انبساط عالم انقباض رخ می‌دهد و همانند مدل قبل همه مواد عالم در یک نقطه متمرکز می‌شوند. اما در این مدل انرژی تاریک به پایین‌ترین مقدار خود نمی‌رسد.

منبع:مجله نجوم

+ نوشته شده در  پنجشنبه 24 اسفند1385ساعت 9:24  توسط محمد حسین باقریان | 

.

 

 

دانشمندان شواهدی را مبنی بر وجود منابع آب زیر زمینی در مریخ یافتند که وجود احتمالی حیات را در این سیاره نشان می‌دهد.
 
 
بر اساس مقاله چاپ شده در مجله (Nature) دانشمندان بر روی اطلاعات به دست آمده از فضاپیمای «فُرصت» از منطقه جلگه مانند «مریدیانی پلانوم» در مریخ کار می کنند. این فضاپیما رسوباتی غنی را از سولفات‌ها پیدا کرده است که نشان دهنده‌ی وجود دریا در گذشته این سیاره هستند.

برخی دیگر معتقدند که این منطقه حوزه‌ای آب‌گیر نبوده و توانایی گنجاندن مقدار زیادی آب را در خود نداشته است. بر مبنای تحقیقات «موسسه فناوری ماساچوست» جواب در زیر سطح این سیاره سرخ نهفته است. آن‌ها فرض می‌کنند که حباب‌های آب از زیر سطح منطقه مورد نظر بیرون زده است. «و. بیکر»(V. Baker) متخصص ژئومورفولوژی می‌گوید:"طرح شبيه‌سازی جهانی آب زیر زمینی، فوران آب از زیر سطح قدیمی این سیاره را پیش بینی می‌کند".
 
مدل کامپیوتری اختراع‌ شده توسط «ا. حانا»(A. Hana) و همکارانش، منطقه وسیع‌تری را نسبت به منطقه رسوبی-سولفاتی یافت شده به وسیله‌ی فضاپیمای فرصت در بر می‌گیرد. همچنین با یافتن سنگ‌های دگرگون‌ شده‌ای که محققان علت آن را جریان آب می‌دانند، فرضیه بیکر در مورد ارتباط جهانی سیستم‌های آب زیرزمینی بدیهی می‌شود. امروزه مریخ کاملا خشک و جو آن فاقد آب است. اما محققان اتفاق نظر دارند که زمانی سطح این سیاره را دریا و جو آن مانند زمین بوده است که باعث ایجاد زمینه لازم برای پدید آمدن حیات، حتی از نوع باکتری‌ها شده است.

دانشمندان ناسا معتقدند که هنوز در برخی از مناطق مریخ آب از زیر سطح بیرون می‌زند. تصاویر رَهیاب مریخ، دو مجرا را نشان دادند که دانشمندان معتقدند تنها جریان آب می‌تواند آن‌ها را ایجاد کند. این مجراها در تصاویر قبلی از منطقه ذکر شده وجود نداشتند. آب، انرژی به صورت نور و عناصری از قبیل کربن و اکسیژن عواملی ضروری برای حیات هستند.
منبع:مجله نجوم
+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1385ساعت 19:40  توسط محمد حسین باقریان | 
دانشمندان با استفاده از رصد خانه ی اروپایی جنوبی موفق شدند خوشه کروی جدیدی را کشف کنند که تا کنون از چشم آنها پنهان بوده  

خوشه های کروی مجموعه ی غول پیکری از ستارگان هستند که تمام ستارگان آن تقریبا در یک زمان شکل گرفته اند و نیروی جاذبه ای که این ستاره ها به هم وارد باعث می شود تا در کنار یکدیگر قرار بگیرند .

تا کنون بیش از 150 خوشه کروی در کهکشان راه شیری توسط منجمان کشف شده است . خوشه های کروی از پیرترین اجزای جهان به حساب می آیند طوری که سن بعضی از آنها به 10 میلیارد سال می رسد .

خوشه ی کروی تازه کشف شده که Cluster FSR1735 نام گذاری شده 30000 سال نوری از ما فاصله دارد و در قسمت پر گرد و غبار داخل کهکشان ما واقع شده و فاصله ی آن با مرکز کهکشان تنها 10 هزار سال نوری است و قطر آن به 7 سال نوری می رسد .رصد این خوشه ی کروی در نور مرئی غیرممکن است اما دانشمندان با استفاده از تکنولوژی جدید رصد خانه ی اروپایی جنوبی و موفق به کشف این خوشه کروی شدند.با استفاده از این رصد خانه می توان آسمان را در طول موج مادون قرمز مشاهده کرد و اجرامی را که در پشت غبار های کهکشانی مخفی شده اند را آشکار نمود.

تصویر بزرگتر

 


+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1385ساعت 19:37  توسط محمد حسین باقریان | 

 

بر مبنای یافته‌های اخیر دانشمندان، مرکز کهکشان ما پرتوهای گاما را با انرژی در حدود ده‌ها میلیارد الکترون ولت تابش می‌کند!
 
تلاش ستاره‌شناسان دانشگاه «آریزونا» و «آدلاید» استرالیا منجر به کشف مکانیزمی شد که این پرتوهای پر انرژی را تولید می‌کند. بنا به گفته دانشمندان پروتون‌ها با سرعتی باور نکردنی به پروتون‌های کم انرژی برخورد می‌کنند و پرتوهای پر انرژی گاما را به وجود می‌آورند.

بنا به گفته‌ی «دیوید بالانتاین»(David Ballantyne) پس از اتمام ساخت «هاردن کولیدر بزرگ»(The Large Hadron Collider) در «CERN» می‌توانیم مشابه این اتفاق را در زمین مشاهده کنیم. آنگاه می‌توانیم به ذرات پروتون تا ۷ میلیارد الکترون ولت شتاب دهیم. بالانتاین با همکاری پرفسور«فولویو ملیا»(Fulvio Melia) این دستاوردهای جدید را منتشر کردند.سیاه‌چاله کهکشان ما به پروتون‌ها انرژی معادل ۱۰۰ میلیارد الکترون ولت می‌دهد. بنا به گفته این تیم تحقیقاتی، این سیاه‌چاله در مقایسه با سیاه‌چاله های پر جرم کهکشان‌های دیگر تقریبا غیر فعال است.

ملیا فرضیه اینکه در سیاه‌چاله راه شیری چه اتفاقی می‌افتد را سال‌های متمادی توسعه ‌داد. ملیا و گروهش میدان مغناطیسی قدرتمند و بی‌نظمی را که شتاب دهنده پروتون‌ها و دیگر ذرات نزدیک سیاه‌چاله است را پیدا کردند.با گذشت ۳۰ سال از زمان کشف سیاه‌چاله مرکز راه شیری کماکان منبعی برای اکتشافات شگفت انگیز به شمار می‌رود.

سیاه‌چاله راه شیری یکی از پر انرژی‌ترین شتاب دهنده‌های ذرات در کهکشان است و با استفاده از پلاسمای مغناطیسی، پروتون‌ها را به دام می‌اندازد و سپس با سرعت بسیار بالایی به بیرون پرتاب می‌کند.بالانتاین با بررسی نقشه‌ها و تصاویر غبارهای میان ستاره‌ای که در فاصله حدود ۱۰ سال نوری از مرکز کهکشان هستند به دانسته‌های جدیدی دست یافت.

ذرات شتابدار پروتون که در مرکز کهکشان تولید می‌شوند، پرتو گاما تولید می‌کنند. با بررسی مسیر حرکت ۲۲۲۰۰۰ پروتون مشخص شد که نیروی مغناطیس مسیر آن‌ها را تغییر می‌دهد.اگرچه این ذرات تقریبا با سرعت نور حرکت می‌کنند، اما به دلیل حرکت کاتوره‌ای صدها سال طول می‌کشد تا به اندازه‌ی ۱۰ سال نوری از مرکز کهکشان فاصله بگیرند.این ذرات پر انرژی از سیاه‌چاله فرار و به سوی محیط میان ستاره‌ای حرکت می‌کنند. جایی که پروتون‌های کم انرژی مانند گاز هیدروژن قرار دارند و پس از برخورد با این ذرات پرتوهای گاما تولید می‌شود.

بالانتاین، ملیا و دیگران دریافتند که این رویداد می‌تواند زیاد بودن انرژی و روشنایی پرتوی گاما را که پیش از این مشاهده شده بود توضیح دهد. شاید بتوانیم با این اکتشافات دلیل ایجاد جت‌های غول پیکر در سیاه‌چاله‌های عظیم(مانند کوازارها) را بیان کنيم. فقط ۳۱ درصد از ۲۲۲۰۰۰ ذره بررسی شده در مسیر حرکتشان در فاصله ۱۰ سال نوری پرتو گاما تولید می‌کنند. ۶۹ درصد آن‌ها به فاصله‌های دورتر فرار می‌کنند. همچنین ممکن است که این پرتوها به پروتون‌های سیاه‌چاله شتاب بیشتری دهند.

منبع:مجله نجوم

+ نوشته شده در  شنبه 19 اسفند1385ساعت 9:5  توسط محمد حسین باقریان | 

سلام  به همه علاقه مندان به نجوم....انجمن نجوم مهبانگ و پژوهشسرای دانش آموزی در نظر دارد به مناسب روز نجوم همایش نجوم  با حضور اساید بر جسته به عمل آورد....از علاقه مندان دعوت میشود نظرات و مقالات خود را به انجمن نجوم واقع در پژوهشسرای دانش آموزی تحویل دهند...          با تشکر... مهران فرزادمهر اشکان زرعی علی محمدپور

+ نوشته شده در  جمعه 18 اسفند1385ساعت 6:32  توسط محمد حسین باقریان | 
بزرگ‌ترین تلسکوپ‌های فضایی و زمینی، کهکشانی را به‌تصویر کشیده‌اند که دراثر میدان گرانشی بسیار قوی یک خوشه کهکشانی و محیط بسیار خشن اطراف (!) پاره‌پاره شده است 
بزرگ‌ترین تلسکوپ‌های فضایی و زمینی کهکشانی را به‌تصویر کشیده‌اند که دراثر میدان گرانشی بسیار قوی یک خوشه کهکشانی و محیط بسیار خشن اطراف (!) پاره‌پاره شده است. این یافته توانسته‌است بسیاری از ابهام‌های پیش‌روی اخترشناسان را درمورد کهکشان‌های مارپیچی حل کند، این‌که چطور این کهکشان‌های غنی از گاز پس‌از میلیاردها سال به کهکشان‌هایی بیضوی یا نامنظم و بدون گاز تبدیل می‌شوند. این یافته‌ها هم‌چنین فرآیند جدیدی را معرفی کرده‌است که طی آن، میلیون‌ها ستاره بی‌خانمان درون یک خوشه کهکشانی پراکنده می‌شوند.
شبانگاه که به آسمان می‌نگریم، کهکشان‌های بسیاری را با شکل‌های متفاوت در اطراف خود می‌بینیم. تقریبا نیمی از آنها را کهکشان‌های بیضی‌شکل بدون گاز تشکیل می‌دهند که فعالیت‌های تولد ستاره‌ای در آنها بسیار ضعیف است؛ درحالی‌که نیم دیگر، کهکشان‌های مارپیچی و نامنظم غنی از گاز هیدروژن هستند که فعالیت‌های شدید تولد ستارگان در آنها جریان دارد. رصدهایی که تاکنون انجام شده، نشان داده است کهکشان‌های بدون گاز اغلب در نزدیکی مرکز خوشه‌های کهکشانی شلوغ یافت می‌شوند، درحالی‌که مارپیچی‌ها بیشتر عمر خود را در محیط‌های خلوت‌تر سپری می‌کنند.
با ورود تلسکوپ‌های بزرگ به ژرفای جهان، اخترشناسان توانستند ساختار عالم را در روزگاران جوانی‌اش بررسی کنند و متوجه شوند زمانی‌که عالم به نصف سن کنونی‌اش رسیده بود، از هر پنج کهکشان تنها یکی عاری از توده‌های عظیم گاز هیدروژن بود. پس این همه کهکشان عاری از گاز که امروز در اطرافمان می‌بینیم، از کجا آمده‌ است؟
تصویر را بزرگ تر ببینید. اخترشناسان شک کرده بودند که نوعی فرآیند تبدیل ساختار به‌وقوع پیوسته است، اما به دلیل همین دوره طولانی چند میلیارد ساله موفق نشده بودند چنین فرآیندهایی را مشاهده کنند. اما رصد جدید هابل که به همت گروهی بین‌المللی از اخترشناسان به سرپرستی لوکا کورتز از دانشگاه کاردیف در انگلستان انجام شده است، یکی از بهترین شواهد ممکن را در شناسایی این فرآیند تبدیل ساختار فراهم کرده است. هدف اصلی این تصویر، خوشه کهکشانی آبل2667 بود، اما دانشمندان در این خوشه کهکشانی به کهکشان مارپیچی عجیبی برخوردند که در گوشه بالا-چپ تصویر دیده می‌شود. ترکیب گرانش ماده تاریک، گازهای داغ و صدها کهکشان موجود در این خوشه، این کهکشان مارپیچی را تا حداقل سرعت 3.5 میلیون کیلومتر بر ساعت شتاب داده است و در چنین سرعتی، برخورد با گازهای داغ درون فضای درون خوشه و اثرات جزر و مدی گرانشی خوشه سبب می‌شود توده‌های گاز و ستارگان این کهکشان به سویی دیگر کشیده شوند و کهکشان ریش‌ریش به‌نظر برسد.. شبیه این پدیده را هر روز در اقیانوس‌ها و دریاهای زمین شاهدیم که چگونه گرانش ماه و خورشید، جزر و مد آب دریا را پدید می‌آورند.
کهکشان مارپیچی پاره‌پاره در فاصله 3.2 میلیارد سال‌نوری زمین قرار دارد. ‌به‌دنبال این کهکشان می‌توان رشته‌ای از گره‌های درخشان آبی‌رنگ و نوارهای درهم‌تنیده ستارگان جوانی را دید که تولد و تحولشان در نتیجه تعامل نیروهای جزر و مدی خوشه کهکشانی و مکانیسم دیگری به‌نام فشار برخوردی تهی‌کننده (Ram Pressure Stripping) است. گازهای داغ خوشه کهکشانی آبل2667 را ذرات بارداری تشکیل داده‌اند که دمایشان بین ده تا صد میلیون درجه کلوین است و وقتی به کهکشانی برخورد می‌کنند، توده‌های گاز پرکننده فضایش را به بیرون هل می‌دهند؛ همانند بادهای خورشیدی که گازهای یونیزه گیسوی یک دنباله‌دار را به بیرون هل می‌دهند و دنباله گازی دنباله‌دار را تشکیل می‌دهند. به‌دلیل همین شباهت، اخترشناسان این کهکشان را کهکشان دنباله‌دار نام نهاده‌اند.
بررسی‌ها نشان داده است میلیون‌ها ستاره از کهکشان دنباله‌دار ربوده شده است و این کهکشان مارپیچی در روندی غیرقابل اجتناب، اندوخته گازی و غبار خود را از دست می‌دهد و در آینده‌ای نه‌چندان دور (البته در مقیاس کیهانی) به کهکشانی عاری از گاز و مملو از جمعیتی ستارگان قرمز پیر تبدیل می‌شود؛ اما در میان این همه خرابی، اثرات جزر و مدی گرانش خوشه کهکشانی، بستری مناسب را برای تولد ستارگان در قلب این کهکشان رو به نابودی فراهم کرده است.
اخترشناسان تخمین می‌زنند این دوره تغییر ساختار نزدیک به یک میلیارد سال طول خواهد کشید. آن‌چه تلسکوپ فضایی هابل به تصویر کشیده است، وضعیت این کهکشان پس‌از دویست میلیون سال از آغاز این فرآیند است، زمانی که تنها 20% این فرآیند انجام شده است.
اما این تنها اثر گرانش قدرتمند این خوشه کهکشانی نیست. نمونه‌های متنوعی از خم‌شدن نور اجرام دوردست‌تر و تصاویر کج‌ومعوج نیز دیده می‌شود که در اثر پدیده همگرایی گرانشی ایجاد شده‌اند. کمان موزی‌شکل درخشان و بزرگی که در راست مرکز تصویر دیده می‌شود، تصویری کج اما تقویت‌شده از کهکشانی بسیار دور است که پشت هسته این خوشه قرار گرفته است.
تلسکوپ فضایی هابل این تصویر را در اکتبر 2001 با استفاده از دوربین زاویه‌باز و سیاره‌ای2 (WFPC2) تهیه کرده است که خود از سه نوردهی در فیلترهای آبی، سبز و فروسرخ نزدیک بدست آمده است. اما دانشمندان برای تحلیل دقیق‌تر این تصویر نیاز به اطلاعات بیشتری داشتند و به همین دلیل از تلسکوپ‌های بزرگ زمینی و فضایی دیگری مانند تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا (ESO-VLT) در شیلی، تلسکوپ فضایی فروسرخ اسپیتزر، رصدخانه تابش‌ایکس چاندرا و تلسکوپ‌های دوقلوی کک در هاوایی نیز برای تصویربرداری از این خوشه کهکشانی استفاده کردند. تلسکوپ‌های VLT برای طیف‌نگاری مریی و نورسنجی فروسرخ مورد استفاده قرار گرفتند. تلسکوپ فضایی اسپیتزر داده‌های نورسنجی فروسرخ میانی را فراهم کرد. رصدخانه فضایی چاندرا نیز اطلاعات پرتو‌های ایکس این خوشه را جمع‌آوری کرد و تلسکوپ‌های دوقلوی کک نیز برای طیف‌نگاری مریی مورد استفاده قرار گرفتند. با بررسی داده‌های طیف‌نگاری مریی می‌توان دما، ترکیب شیمیایی و سرعت شعاعی ستارگان و کهکشان‌ها را اندازه‌گیری کرد. نورسنجی فروسرخ نیز برای اندازه‌گیری درخشندگی و هرگونه تغییرات درخشندگی اجرامی که در طول‌موج‌های فروسرخ تابش می‌کنند، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
+ نوشته شده در  پنجشنبه 17 اسفند1385ساعت 23:27  توسط محمد حسین باقریان | 
 
  تلسكوپ 10 اينچ و دوربين ديجيتال سوني - نيلوفر رحمانيان - صدف يادگاري -بهنوش مسكوب

 

 

 

 

 عكساس : عباس احمديان

 

 عكاس : عليرضا بوژ مهراني
 
 

 

 

 

 
عكاس : محمود رضا عتيقه چي
 

   عكس هاي آقاي محمود رضا عتيقه چي

 

 

   

عكاس : محمد سلطان الكتابي
 
 
منبع:آسمان پارس 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 17 اسفند1385ساعت 19:36  توسط محمد حسین باقریان | 

در جستجوی حيات در مريخ

دانشمندان مشغول ساخت ابزاری هستند که قادر به تشخیص حيات مولکولی در مریخ و حتی پی‌گیری منشا آن است.
 
 
این وسیله با نام «یوری»(Urey)، کاوشگر اکسید و مواد آلی مریخ نامیده و قبلا در بیابان آتاکاما در شیلی آزمایش شده است. آژانس فضایی اروپا قصد دارد که از این کاوشگر در برنامه سال ۲۰۱۳ خود(ExoMars) به مریخ استفاده کند. این برنامه برای برداشتن نمونه‌هایی از خاک مریخ، آسیاب کردن آن‌ها به ذرات نرم و سپس تجزیه آن‌ها برای یافتن نشانه‌ای از حیات طراحی شده است. هر نمونه شامل موادی است که از زیر سطح مریخ برداشته شده است.

دکتر «ج. بادا»(J. Bada) از دانشگاه کالیفرنیا می‌گوید:"احتمال یافتن زندگی مولکولی با استفاده از یوری چندین میلیون برابر از ابزارهای قبلی بیشتر است".قسمتی از این وسیله برای بررسی سرعت شرایطی که باعث از بین رفتن حیات مولکولی شده‌اند، طراحی شده است.دکتر «پ. ارنفرند»(P. Ehrenfreund)ازدانشگاه لیدن هلند می‌گوید:"هدف اصلی ExoMars جستجوی حیات است و از آنجایی که یوری قدرت تشخیص بالایی برای مواد آلی دارد در ExoMars مورد استفاده قرار خواهد گرفت".یوری قادر به تشخیص چندین مولکول آلی از جمله اسیدهای آمینه با مقادیر بسیار جزیی در حد ppt است.

حیات بر روی زمین از ارتباط حلقه‌های اسیدهای آمینه تشکیل شده است، هرچند که اسیدهای آمینه می‌توانند توسط موجود زنده یا غیر زنده به‌ وجود بیایند. بر این اساس مریخ می‌تواند دارای اسیدهای آمینه باشد ولی دارای حیات نباشد. برای تشخیص این وضعیت و شواهد موجود برای حیات گذشته و حال در مریخ، دانشمندان یوری را بر مبنای این که اکثر اسیدهای آمینه می‌توانند به دو شکل وجود داشته باشند، طراحی کرده‌اند و آن‌ها را «دست چپ» و «دست راست» می‌نامند.

اسیدهای آمینه با منشا غیر آلی شامل ۵۰% دست چپ و ۵۰% دست راست هستند. به غیر از برخی موارد استثنا، از کوچکترین فرم حیات بر روی زمین مانند میکروب‌ها گرفته تا بزرگترین آن‌ها مانند گیاهان و جانوران دارای اسیدهای آمینه دست چپ هستند. در هر شکلی از حیات ماورای زمین با استفاده از قسمت اصلی اسیدهای آمینه که دارای تصویر معکوس است، یکنواختی قابل مقایسه‌ای بین دست چپ و دست راست انتظار می‌رود. اگر تصویر معکوس استفاده نشود، بیو شیمی را پیچیده می‌کند.

«ا. فارینگتن»(A. Farrington) رئیس پروژه یوری از ناسا می‌گوید:"ابزار یوری قادر به تشخیص اسید‌های آمینه دست چپ و دست راست خواهد بود".اگر یوری مخلوطی برابر از مولکول‌های تصویر معکوس را هم پیدا کرده بود، نشان می‌داد که حیات هرگز به شکلی که ما با آن آشنا هستیم در مریخ وجود نداشته است. اگر تمامی اسیدهای آمینه از نوع راست یا تمامی آن‌ها از نوع چپ بودند، هم اکنون حیات در مریخ وجود داشت.
 
البته راست بودن تمامی آن‌ها نشانی بر این بود که منشا حیات در مریخ با منشا حیات در زمین متفاوت است. درصدی برابر و یکسان از اسیدهای آمینه راست و چپ نشان بر این بود که حیات در مریخ وجود داشته و در زمان حال از بین رفته است، زیرا اسیدهای آمینه در صورت عدم وجود حیات به تدریج به سمت برابر بودن پیش می‌روند.ماموریت وایکینگ ناسا در ۱۹۷۶ نشان داد که تحت شرایط اکسیداسیون بالا در سطح مریخ، جستجوی حیات مشکل است. یوری مجهز به وسیله‌ای بنام عامل اکسیداسیون است که این شرایط را بررسی می‌کند.
 
دکتر «ر. کوئین»(R. Quinn) از بخش ستی ناسا می‌گوید:"این وسیله دارای گیرنده‌های بسیار کوچکی است که با مواد شیمیایی مختلفی پوشیده شده‌اند. با اندازه‌گیری عکس‌العمل این گیرنده‌ها نسبت به مواد موجود در خاک و جو مریخ، اگر آثاری از حیات گذشته باقی مانده باشد، ما قادر به تشخیص آن‌ها خواهیم بود".دکتر«ا. ذنت»(A.Zent) از ناسا می‌افزاید:"برای شانس بیشتر در یافتن حیات باید دانش بیشتری در مورد اکسیداسیون سطح سیاره داشته باشیم".

دکتر «ف. گرانتانر»(F. Grunthaner) می‌گوید:"بخشی از ابزار یوری وظیفه تشخیص ترکیب مواد آلی را در هر نمونه پودر شده دارد که این مواد به وسیله ExoMars حمل شده‌اند. مراحل آزمایش مانند تهیه اسپرسو است که با افزودن آب به نمونه شروع می‌شود. برخی از ترکیبات آلی با اضافه کردن آب و افزایش دما شروع به حل شدن می‌کنند. تمامی این مراحل تحت فشار صورت می‌گیرند. سپس با تبخیر آب در کوره، نمونه‌ها‌یی غلیظ به دست می‌آیند".

بعد از آن یک کاوشگر به دنبال پرتو فلئورسان که نشانی بر وجود اسیدهای آمینه است می‌گردد.قسمتی از یوری برای جداسازی مواد آلی با ترکیب متفاوت از جمله اسیدهای آمینه با تصویر معکوس طراحی شده است. این تکنولوژی قبلا برای تشخیص DNA و میکروب‌های خطرناک مورد استفاده قرار گرفته است.
 
منبع:مجله نجوم
+ نوشته شده در  پنجشنبه 17 اسفند1385ساعت 19:31  توسط محمد حسین باقریان | 

سلام  به همه علاقه مندان به نجوم....انجمن نجوم مهبانگ و پژوهشسرای دانش آموزی در نظر دارد به مناسب روز نجوم همایش نجوم  با حضور اساید بر جسته به عمل آورد....از علاقه مندان دعوت میشود نظرات و مقالات خود را به انجمن نجوم واقع در پژوهشسرای دانش آموزی تحویل دهند...           با تشکر... مهران فرزادمهر اشکان زرعی علی محمدپور

+ نوشته شده در  سه شنبه 15 اسفند1385ساعت 10:32  توسط محمد حسین باقریان | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو وبلاگ
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ

پیوندهای روزانه
وبلاگ نجوم و ادبیات(مهران فرزادمهر)
آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
فروردین 1387
دی 1386
آذر 1386
آبان 1386
مهر 1386
شهریور 1386
مرداد 1386
تیر 1386
خرداد 1386
اردیبهشت 1386
فروردین 1386
اسفند 1385
بهمن 1385
دی 1385
آذر 1385
آبان 1385
آرشیو موضوعی
عکس های فضایی
كيهان شناسي
منظومه شمسی
فضا و ماهواره ها
اختر فيزيك
عمومی
ستارگان
سیر تحول ستارگان
صورت های فلکی
رویداد های نجومی
مقالات انگلیسی
گزارشات
ابزار های کهن نجومی
ابزار های نوین نجومی
ماموریت های فضایی
عکاسی نجومی
ساخت تلسکوپ
آلودگی نوری
رصد آسمان
ماه
رویت هلال
کهکشان ها
سیارات
اقمار
اجرام غیر ستاره ای
نام آوران نجوم
سازمان های فضایی
اخبار وبلاگ و انجمن
نجوم و ادبیات
دانلود فیلم-نرم افزار
نویسندگان
محمد حسین باقریان
امیرحسین
پیوندها
نجوم پارسی
وبلاگ نجوم و ادبیات(مهران فرزادمهر)
شاخه آماتوري انجمن نجوم ايران
سازمان فضایی ایران
مجله نجوم
آسمان پارس
انجمن نجوم مشهد
انجمن نجوم ایران
آسمان پارسی
دانش فضایی
دفترچه نجوم
فروشگاه آسمان شب
نجوم فضا ستاره کویر و...
<**((00فروغ00))**>
عكسهاي نجومي
آسمان شب ایران
ستاره پارسی
اجرام مسيه
آژانس فضايي آپادانا
انجمن نجوم کرمانشاه
کوارک و کوازار
کاربران هوا فضا
آسمون پرستاره
وب سايت استيون هاوكينگ
نجوم ويجر
نجوم و تلسكوپ تبريز
نجوم اماتوري
چشم نجوم
نجوم امبا
دايره المعارف نجوم
فرزانگان تربت حيدريه
::ويندوز::
گرافيك و كامپيوتر
دایره المعارف علوم
مرز هاي فضا و زمان
معرفی بهترین سایت های ��8%�$�F�B2یک جهان
آسمان ایران
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM