تبليغاتX
نجوم مهبانگ
اخبار و اطلاعات نجومی

پنجاه و چهارمين باشگاه نجوم مشهد، پنجشنبه 25 امرداد 1386 از ساعت 16 الي 19:45 در محل دبيرستان حسين فاتح واقع در كوي آب و برق، ميدان صحيفه (ميدان 800) مقابل اداره برق برگزار خواهد شد. برنامه هاي اين باشگاه عبارتند از:

عنوان

سخنران / ارائه دهنده

زمان

اخبار

محمد مهدي مطيعي - مريم محمدرضاخاني

16:00 الي 16:15

آسمان شب

سيد علي اصغر رباني

16:15 الي 16:30

نجوم و ادبيات

دكتر رنجبر راد

16:30 الي 17:00

سحابيهاي صوفي سميه اصغرپور

17:00 الي 17:30

بررسي نماد نجومي خورشيد در غزليات ابن حسام خوسفي و حافظ

عليرضا نصيري خانقاه

17:30 الي 18:00

استراحت

-

18:00 الي 18:15

جشنهاي پاييز

فربد فضايلي جوان

18:15 الي 18:45

شكل سحابيهاي سياره نما

سميه شيخ نظامي

18:45 الي 19:15

ريختشناسي سيارات

غلامرضا ثوابي

19:15 الي 19:45

كارگاه ساخت تلسكوپ سيدعلي اصغر رباني 19:00 الي 19:45

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 25 مرداد1386ساعت 13:27  توسط محمد حسین باقریان | 
سلام دوستان عزیز...ممنونم از لطف همتون ...

شرمندم من احتمالا نمیتونم تا ۱ هفته دیگه آپ بکنم آخه فردا صبح دارم میرم بیمارستان عمل جراحی کنم

حالم خوب بشه حتما باز شروع میکنم................برام دعا کنین

((((****موفق و سالم باشید****))))

+ نوشته شده در  چهارشنبه 3 مرداد1386ساعت 9:43  توسط محمد حسین باقریان | 
پنجاه و سومين باشگاه نجوم مشهد، پنجشنبه 28 تير 1386 از ساعت 16 الي 19 در محل دبيرستان حسين فاتح واقع در كوي آب و برق، ميدان صحيفه (ميدان 800) مقابل اداره برق برگزار خواهد شد. برنامه هاي اين باشگاه عبارت خواهند بود از:

 

 

عنوان

 

سخنران / ارائه دهنده

 

زمان

 

اخبار

محمد مهدي مطيعي

16              الي 16:15

آسمان شب

سيد علي اصغر رباني

16:15              الي 16:30

معرفي زيرگروههاي آسمان توس

مسؤولين زيرگروهها

16:30                  الي 16:50

نجوم و ادبيات

دكتر رنجبر راد

16:50                  الي 17:20

جشنهاي امرداد و شهريور ماه

فربد فضايلي جوان

17:20                  الي 17:50

معرفي گروههاي نجومي

علي باقريان

17:50                  الي 18

استراحت

-

18                  الي 18:15

سينما نجوم 4

علي علي اكبريان

18:35                 الي 19

اختفاي زهره و ماه (پروژه نجوم آماتوري)

 

كسري مختارپور

 

18:35 الي 19

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه 25 تیر1386ساعت 18:38  توسط محمد حسین باقریان | 
    بررسی هایی که روی رصد خانه خورشیدی نقش رستم صورت گرفت و نیز کتیبه های میخی اختر شناسی که از ۲۵۰۰ سال پیش و همزمان با عصر هخامنشی به دست آمده است نشان میدهد که هیچیک از آگاهی هایی که تا اینجا درباره حرکت های خورشیدی بیان شد از دیدگاه دانشمندان آن زوزگار پنهان نبوده است.
 
   اخترشناسان ۲۵۰۰ سال پیش قاعده های حرکت خورشید ماه و سیاره ها و ستارگان و دوره های ساروسی را استخرج کرده بودند و پدیده های آسمانی از قبیل خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی را پیش بینی می کردند و در کتیبه ای از زمانداریوش اول حتیمحل دیده شدن آن تشخیص داده شده اشت. کاری که امروزه در ایران تنها از عمده چند تن از دانشمندان اختر شناس بر می آید. دانشمندانی که جانشین اخترشناس بزرگ هخامنشی((نابوریمانو))هستند. کتیبه ها نشان می دهند که در سال های میان ۵۲۹-۵۲۲ پیش از میلاد و همزمان با پادشاهی کمبوجیه فعالیت علمی او آغاز شد و کتیبه معروف ((کمبوجیه۴۰۰)) در رصد ماه و مشتری و زهره و زحل و مریخ(ناهید و کیوان و بهرام)یادگار دانش خلاقه اوست.
 
   کتیبه ها حاکی از آنست که در سالهای ۵۴۰-۴۴۰ پیش از میلاد و همزمان با نیمه نخستین دوره هخامنشی (۵۰۰-۲۳۰ پ.م) دانش اختر شناسی به حدی از پیشرفت خود رسیده بوده است که در همه سرزمین های تابعه ایران هخامنشی تاثیرو گسترش شگرف داشته است. در مصر موجب تجدید حیات و شکوفایی نجوم و هندسه می شودو دانشمندی ایرانی در زمان داریوش اول به مصر اعزام و مامور تشکیل و تاسیس فرهنگ سراها و تجدید سازماغن کتابخانه ها و بنیاد های علمی در مصر می شود.
 
   گزارش های یونانی از قرن ششم پیش از میلاد حاکی از سفرهای دانشمندان یونانی به ایران است. در میان این گروه نام((فیثاغورث))نیز به چشم می خورد. اینان در انتقال دانش و اندیشه از شرق به غرب نقشی قابل توجه دهشته اند. به گزارش هردوت این گروه گروه مفهوم قطب ها و آفتاب سنج و تقسیم دوازده گانه روز و شب و کارکردن با رصدخانه خورشیدی و ساعت خورشیدی را با خود به یونان بردند و در اسپارت آفتاب سنج یا رصد خانه ای خورشیدی ساختند که علاوه بر اعتدال های بهاری و پاییزی و انقلاب های تابستانی و زمستانی ساعات روز را هم نشان می دادند.
 
   در سال ۵۳۰ پیش از میلاد و همزمان با آغاز پادشاهی کمبوجیه دانش اخترشناسی در بابل و در میاندورود(بین النهرین) شکوفا شد.در این دوره نظریه های ماه و سیاره ها و نظام کبیسه کردن سال استخراج می شود و برای رصد اجرام آسمانی تلاش های بسیار صورت می پذیرد. رصد مشتری که در زمان کمبوجیه آغاز شده بود منجر به تدوین نظریه حرکت سیاره مشتری شد که در زمان داریوش اول منتشر گردید.نظریه های گردش زحل و مریخ به دنبال آن تنظیم و تدوین شد.
 
   در زمان حمله اسکندر برادر زاده ارسطو تعدادی از متن های نجومی را به درخواست عمویش برای او به یونان گسیل داشت اما اسکندر و جانشینانش متن هایی را که پیش بینی ها و محاسبه ها در آ» برایشان اهمیت داشت گزینش و رونویسیمی کردند و بقیه کتیبه ها که از نظر ایشان بی فیده و بی ارزش بوده است به نابودی کشیده شدند. پس از اسکندر بنا های علمی به معبد و کاهنان دینی به اداره امور آن گمارده شدند. اختر شناسی و پیش بینی گردش اجرام آسمانی تبدیل به غیب گویی و رمالی و فال بینی شد دانشمندان از کرسی های علمی خود پایین کشیده شدند و آنانی که خودرا واسطه میان زمین و آسمان می دانستند بر آن جیگاه پر ارج تکیه زدند و دریغا که گروهی از مردمان ساده اندیش نیز دوام و استحکام آنان را فراهم ساختند.ساده دلانی که گمان می کردند بین زندگی روز مره خودو گردش کوکب ها ارتباطی وجود دارد و سرنوشت زندگی آینده خود را از این فریب کاران جویا می شدند و کاهنان نیز کهخود را نماینده نیروهای آسمانی معرفی می کردند چه ستم ها و چه سوئ استغاده هایی که از این مردم بخت برگشته نکردند و نبردند. و در این میان بیشتر از همه ستمی بود که به جان و روان دانشمندان و به دانش و فرهنگ ایران زمین رسید.
 
   بررسی رصدخانه خورشیدی نقش رستم این نظریه قدیمی که آغاز سال هخامنشی روز اول مهر ماه بوده است را تایید میکند. سال هخامنشی سال خورشیدی حقیقی و از اعتدال پاییزی تا اعتدال پاییزی بعدی بوده است. جشن یزرگ آنان جشن مهرگان بوده است که در اول مهر ماه و همزمان با جشن های سال نو و یا پیرو گاهشماری اوستایی در روز مهر از ماه مهر انجام می شده است. سازو کار های دقیقی برای سنجش نزدیک شدن و آغاز سال نو در رصد خانه خورشیدی نقش رستم طرهحی و تعبیه سده است.
 
   پس از مهرگان جشن نوروز بزرگ ترین جشن سالیانه آنان بوده است. آفتاب سنج های رصدخانه نقش رستم همچنین ای واقعیت مهم را نشان می دهد که بر خلاف عقیده رایج ایرانیان باستان از واحد هفته استفاده می کرده ان.
 
   نام های ماه های هخامنشی به طوری که در سنگ نبشته دهریوش در بیستون و همچنین در لوحه های گلی کشف شده در تخت جمشید شناخته شده است در جدول زیر آوده است:
 

ماه امروزي:

ماه هخامنشي:

مهر

باگايادي

آبان

وركزن

آذر

آثرياد

دي

آنامك

بهمن

ساميا

اسفند

وياخنا

فروردين

آدوكانيش

ارديبهشت

تورا و اهار

خرداد

تايگرچي

تير

گرماپد

مرداد

درن باچي

شهريور

كارباشيا

+ نوشته شده در  چهارشنبه 13 تیر1386ساعت 12:2  توسط محمد حسین باقریان | 

با عرض ادب خدمت شما .

من در قسمت نظرات پيام هاي زيادي مبني بر دير لود شدن و ناخوانا بودن كلمات و جملات اين بلاگ شنيده بودم كه براي رفع سريعتر اين مشكل اقدام كردم كه حتما متوجه نتيجه شده ايد . اميدوارم كه از اين قالب خوشتون اومده باشه البته قالب بسيار زيبايي رو مي خواستم بزارم اما ترسيدم كه بازم مشكل لود كردن پيدا كنه.

حتما نظراتتون رو نسبت به ما دريغ نفرماييد.و اميدوارم كه بازم منو راهنمايي كنين.

                                          (((ممنون از شما)))

+ نوشته شده در  سه شنبه 12 تیر1386ساعت 18:0  توسط محمد حسین باقریان | 
با سلام خدمت دوستان....

ببخشید که من یک مدتی هست که آپ نکردم . .............................................

+ نوشته شده در  دوشنبه 11 تیر1386ساعت 18:45  توسط محمد حسین باقریان | 

مركز نجوم و ستاره شناسي تهران روز چهارشنبه وقايع نجومي تيرماه سال جاري را اعلام كرد.

مدير مركز نجوم و ستاره‌شناسي تهران در اين خصوص به‌خبرنگار ايرنا مركز استان تهران افزود: رگبارهاي شهابي حوا، دلتاي دلوي، حوت جنوبي و آلفاي جدي از وقايع نجومي خرداد ماه جاري است.

"سيدداوود جبلي" گفت: قرار گرفتن كره ماه در صورت فلكي سنبله در جنوب غرب آسمان(اول تيرماه)، مقارنه كره ماه و ستاره سماك اعزل در جنوب غربي آسمان با جدايي زاويه‌اي چهار درجه (سوم تيرماه)، قرار گرفتن ظاهري ماه در صورت فلكي عقرب (پنجم تا هفتم) و واقع شدن كره ماه در صورت فلكي قوس (نهم تير) از ديگر وقايع نجومي اين ماه است.

وي، ‪ ۲۶‬تير قرار گرفتن ماه در صورت فلكي اسد، مقارنه كره ماه و سياره زهره، ‪ ۱۰‬تير مقارنه سياره زهره با سياره زحل، غروب سياره زهره در ابتداي شب در سمت غرب آسمان از ساعت ‪ ۲۳‬در آغاز ماه و رسيدن زمان غروب آن تا آخر تير به حدود ساعت ‪ ۲۱‬و ‪ ۴۰‬را از ديگر وقايع نجومي اين ماه عنوان كرد.

جبلي اظهار داشت: طلوع سياره مشتري و قابل مشاهده بودن آن از ابتداي شب تا صبح را از ديگر وقايع نجومي اين ماه بوده كه طي آن سياره مشتري در اول تيرماه حدود ساعت ‪ ۱۸‬و ‪ ۵۰‬دقيقه طلوع كرده و اين زمان به تدريج كاهش مي‌يابد و تا پايان تير به ساعت ‪ ۱۶‬و ‪ ۴۰‬دقيقه مي‌رسد.

وي خاطر نشان كرد: سياره زحل نيز در اول تيرماه حدود ساعت ‪ ۲۳‬و ‪۲۰‬ دقيقه غروب كرده و اين زمان به تدريج كاهش مي‌يابد و در پايان تيرماه به ‪ ۲۱‬و ‪ ۳۰‬دقيقه مي‌رسد كه اين واقعه نجومي در اوايل شب در غرب آسمان قابل مشاهده است. ك/‪۳‬

منبع : ایرنا

+ نوشته شده در  چهارشنبه 6 تیر1386ساعت 22:14  توسط محمد حسین باقریان | 
بحث و بررسي پيرامون هلال هاي جوان هلال ماه بحثي جالب و جذاب است. اين اهميت براي ما مسلمانان از جنبه اي ديگر نيز قابل بررسي است و آن اينكه بسياري از اعمال عبادي ما ، كه هماهنگ با ماه قمري است ، به رؤيت هلال ارتباط مستقيم دارد كه اهميت بحث پيرامون اين مطلب را برايمان روشن مي سازد. 
 
مقدمه:
بحث و بررسي پيرامون هلال هاي جوان هلال ماه بحثي جالب و جذاب است. اين اهميت براي ما مسلمانان از جنبه اي ديگر نيز قابل بررسي است و آن اينكه بسياري از اعمال عبادي ما ، كه هماهنگ با ماه قمري است ، به رؤيت هلال ارتباط مستقيم دارد كه اهميت بحث پيرامون اين مطلب را برايمان روشن مي سازد.
 اميد است كه مقاله پيش رو شروعي بر افزايش اطلاعات ما در زمينه هلال ماه باشد.
 
اصطلاحات مربوط به رؤيت هلال ماه
مقارنه : به زماني گفته مي شود كه اختلاف طول دايره البروجي ماه و خورشيد دقيقاً برابر صفر درجه باشد.
در واقع زماني را گوييم كه دو جرم آسماني (همانند ماه و خورشيد) كمترين فاصله(جدايي زاويه اي) را در حين يكبار چرخش ظاهري به دور خورشيد داشته باشد.
 
سن ماه: به مدت زمان گذشته از زمان مقارنه ماه و خورشيد اطلاق مي شود.
سن ماه يكي از مهمترين پارامترها(عوامل) براي رؤيت پذيري هلال ماه مي باشد. هرچه سن هلالي كمتر باشد با تاثير گذاري بر عوامل ديگر از جمله جدايي زاويه اي رؤيت هلال را سخت و سخت تر مي كند.
به هلال هايي با سن كمتر از 20 ساعت هلال هاي جوان ، بين 20 تا 24 ساعت هلال هاي ميان سال و بالاتر از 24 ساعت هلال هاي پير مي گويند.
 
جدايي زاويه اي: اصطلاحاً به زاويه اي گفته مي شود كه از تلاقي دو خط فرضي كه نقطه تلاقي آن چشم ناظر و دو سر ديگر اين خطوط  دو جرم سماوي مورد نظر است ،بدست مي آيد.
در بحث جدايي زاويه اي مبحثي به نام حد دانژون وجود دارد كه به بحث پيرامون آن مي پردازيم.
دانژون ، دانشمند فرانسوي ، با تحقيق بر روي ماه و سطح آن به اين نظر دست يافت كه اگر جدايي زاويه اي ماه از خورشيد كمتر از 7 درجه باشد اصولاً هلالي تشكيل نمي شود تا ديده شود. او دليل اين امر را ارتفاعات و پستي و بلندي هاي ماه دانست.
اگر بر فرض سطح ماه كاملاً صاف همانند يك توپ گرد بود ، آنگاه با كمترين جدايي زاويه اي از خورشيد مي توانستيم براي ماه هلالي فرض كنيم. اما به علت وجود ارتفاعات در لبه ماه نور نمي تواند به چشم راصد برسد در نتيجه اصولا هلالي شكل نمي گيرد. تا زمان حال هلالي كمتر از اين حد ديده نشده تا اين نظر رد شود يا تغيير يابد.
 
مدت مكث ماه : در بحث رؤيت هلال ماه به مدت زمان بين غروب خورشيد تا غروب ماه مدت مكث ماه مي گويند. اين پارامتر نيز نقش مهمي در رؤيت پذيري هلال ايفا مي كند، زيرا هر چه اين مدت زمان بيشتر باشد لحظه به لحظه بر تاريكي هوا افزوده مي شود و در نتيجه هلال راحت تر ديده خواهد شد. در واقع هلال هنگامي ديده مي شود كه تضاد رنگي بين زمينه آسمان و هلال ايجاد شود. در هنگام روز اين تضاد رنگي بسيار كم است به همين دليل با تاريك شدن هرچه بيشتر آسمان اين تضاد رنگي افزايش يافته و در نتيجه ي آن هلال راحت تر ديده مي شود.
 
 
طول كمان هلال: در واقع اگر محيط ماه را يك دايره فرض كنيم به زاويه اي كه دو نوك هلال،كه بر روي اين دايره قرار دارند، با مركز ايجاد مي كند طول كمان هلال مي گويند.
 
فاز(سطح روشن) ماه: به ميزان سطح روشن ماه نسبت به كل سطح قابل رؤيت ، فاز ماه گويند. فاز ماه را بصورت عددي بين صفر تا 01/0 نمايش مي دهند كه فاز صفر(0%) مربوط به زمان مقارنه و فاز 01/0 (يا 100%) مربوط به ماه كامل (بدر) است.
 
شماره ماه گرد اسلامي : شماره ماه در تقويم هجري قمري است يعني تعداد ماه هاي گذشته از اول محرم سال هجرت پيامبر اكرم (ص) از مكه به مدينه.
 
شماره ماه گرد نجومي (شماره ماه گرد Brown) : اين ماه بر اساس تعداد ماه هاي گذشته از 16 ژانويه 1923 ميلادي به افتخار كارهاي ارزشمند Ernest Brown   (1938-1866) تعريف مي شود.
 
 
براي رصد هلال ماه چه بايد كنيم؟
1 - انجام محاسبات
براي رصد هلال شامگاهي بايد مشخصات ماه را براي لحظه غروب خورشيد محاسبه كنيم.
امروزه براي انجام اين محاسبات از نرم افزارهاي رايانه اي با دقت بسيار بالا استفاده مي شود كه علاوه بر دقت بالا سرعت محاسبه را بسيار بالا مي برد. در محاسبات ما بايد مقادير پارامتر هايي مانند سن ماه ، جدايي زاويه اي ، مدت مكث ، طول كمان ، فاز ماه ، ضخامت مياني ، اختلاف سمت ماه با خورشيد و ... را براي منطقه رصد مورد نظر در لحظه غروب خورشيد را استخراج كنيم.
در نهايت نيز سمت و ارتفاع ماه را حداكثر به ازاي هر 5 دقيقه محاسبه مي كنيم تا بتوانيم مكان ماه را در لحظات مختلف بيابيم.
2-انتخاب منطقه رصد
يكي از مهمترين عوامل رؤيت پذير بودن هلال انتخاب منطقه رصدي مناسب است . به طوري كه شرح خواهيم داد اين عامل بسيار بر رؤيت پذير بودن يك هلال تاثير گذار خواهد بود.
يك رصدگاه مناسب بايد ويژگي هاي خاصي داشته باشد كه سعي مي كنيم به طور اجمالي به شرح چند ويژگي بپردازيم.
الف – وضعيت افق رصدگاه:
شايد مهمترين ويژگي يك رصدگاه مطلوب بودن افق رصدگاه است. مطلوب بودن يعني اينكه در مكاني كه ماه بايد رؤيت شود حتي الامكان موانعي همانند كوه و درخت و ... كمتر وجود داشته باشد و يا حداقل ارتفاع اين موانع به صفر نزديك باشد. البته وجود موانع با ارتفاع بسيار كم و در فاصله بسيار دور بطوري كه مانعي به حساب نيايد ، مي تواند راهنماي بسيار خوبي براي رؤيت هلال باشد مثلاً مي توان از آنها به عنوان شاخص سمت استفاده نمود.
لازم به ذكر است كه افق صفر افقي است كه جدايي زاويه اي لبه افق در هر قسمت تا سمت الراس 90 درجه باشد. به عنوان مثال هنگامي كه از ساحل به دريا نگاه مي كنيم به افقي تقريبا صفر نگاه كرده ايم . البته افق هاي منفي نيز وجود دارد كه در ويژگي هاي ديگر رصدگاه به آن مي پردازيم.
 
ب – ارتفاع رصدگاه:
هر چه ارتفاع رصد گاه از سطح دريا بيشتر باشد آن وقت رصدگاه چند مزيت پيدا مي كند.
اولاً ارتفاع موانع افق رصدگاه كم مي شود به طوري كه گاهي مي توانيم زير افق(افق منفي) را - كه در حالت عادي و در شرايطي كه روي زمين با ارتفاع كم از دريا هستيم نمي توانيم ببينيم - مشاهده كنيم.پس كمترين فايده يك رصدگاه كم شدن موانع رصدي است.
ثانياً اثر پديده شكست نور نيز بيشتر مي شود و در نتيجه آن بخت رؤيت پذيري هلال افزايش مي يابد و حتي هنگامي كه ماه به طور حقيقي غروب كرده است به علت پديده شكست زمان بيشتري مي توانيم هلال را مشاهده كنيم.
ثالثاً به علت رقيق شدن جو ،اثر كم شدن نور جسم كمتر مي شود و همچنين به علت وجود آبادي هاي كمتر در ارتفاعات و دور بودن از شهرها گرد و غبار نزديك افق كمتر خواهد بود.
 
ج – وضعيت جوي رصدگاه:
مطمئنا براي هر رصد نجومي ، از جمله رصد هلال ، آسماني ابري يا نيمه ابري مطلوب نخواهد بود. در نتيجه براي رصد هلال مناطقي توصيه مي شود كه داراي ثبات جوي نسبتا خوبي باشند. همچنين عواملي مثل رطوبت نيز در بررسي وضعيت جوي رصدگاه مورد مطالعه قرار مي گيرند زيرا مثلا وجود رطوبت در هوا باعث متفرق كردن (پراش) نور به اطراف و در نهايت تضعيف نور رسيده از هلال به چشم راصد مي شود.
 
د – وضعيت نوري  رصدگاه:
معمولا براي رصدهاي نجومي مناطقي مناسب است كه از منابع نوري فاصله داشته باشد. در مورد رصد هلال نيز بهتر است به اين موضوع نيز توجه كنيم. البته اين عامل نقش كمتري را بر رؤيت هلال ايفا مي كند ولي مي توان نقش آن را در هلال هاي بحراني مشاهده كرد.
 
 
 
 3-انتخاب ابزار آلات رصدي:
امروزه استفاده از ابزارهاي رصدي براي رصد هلال بسيار اهميت يافته است. در گذشته تنها وسيله رصدي براي رصد هلال ، دو چشم سالم راصد بود. اما امروزه و پس از ساخت دوربين هاي پيشرفته از اين ابزارها بسيار استفاده مي شود بطوري كه هلال هايي مشاهده مي شوند كه به جز با ابزار ديده نخواهند شد.
 
الف – دوربين دوچشمي :
رايجترين ابزارها براي رصد هلال ماه دوربين هاي دوچشمي هستند.اين ابزار برخلاف تصور بسيار كارا است. چند ويژگي خاص اين ابزار را تا اين حد مؤثر و كارا كرده است. شايد مهمترين و بارزترين ويژگي آن ميدان ديد وسيع آن باشد. علاوه بر ميدان ديد وسيع آن ، كه گاهي به حدود 5 درجه نيز مي رسد ، كار كردن با آن نيز راحتتر است زيرا از هر دو چشم راصد براي رصد استفاده مي شود. اين كار چند مزيت دارد. اولاً باعث خستگي يك چشم نمي شود. ثانياً باعث افزايش توان جمع آوري نور و توان تفكيك شده كه در نتيجه آن هلال راحتتر رؤيت مي شود.
هرچه قطر عدسي دوربين دوچشمي بزرگتر باشد توان جمع آوري نور آن بيشتر خواهد بود.
يك دوربين دو چشمي با دو ويژگي شناخته مي شود. يكي قطر عدسي شيئ و ديگري بزرگنمايي دوربين. شيوه نمايش اين دو ويژگي به اين شكل است كه ابتدا بزرگنمايي دوربين را مي نويسند و پس از علامت ضربدر قطر عدسي را بر حسب ميلي متر نشان مي دهند. مثلاً اگر روي دوربيني نوشته شده باشد 70×15 يعني اينكه بزرگنمايي دوربين 15 برابر و قطر عدسي شيئ آن برابر 70 ميلي متر (7 سانتي متر) است.
يكي ديگر از ويژگي هاي اين ابزار داشتن استقرار سمت – ارتفاعي است. از آنجايي كه شخص راصد در پشت دوربين قرار مي گيرد (بر خلاف تلسكوپ) منطقه مورد جستجو را نيز مي تواند در جلوي خود ببيند و راحتتر مي تواند دوربين را هدايت كند.
در ضمن دوربين هاي دوچشمي از وضوح تصوير بالايي نسبت به تلسكوپ هاي بازتابي برخوردارند كه علت آن انكساري بودن آنها است.
البته دوربين هاي دوچشمي معايبي نيز دارند. يكي از مهمترين اين معايب اندازه قطر عدسي شيئ آنها است كه به مراتب كوچكتر از تلسكوپ ها است و همين عامل باعث مي شود كه تلسكوپ ها قدرت جمع آوري نور بيشتري را داشته باشند.
يكي ديگر از معايب اين ابزارها اين است كه اگر هر يك از چشمي ها از تنظيم (فوكوس) خارج شود تار شدن تصوير نهايي و همچنين خستگي چشم مي شود.البته درست است كه در تلسكوپ ها اين نقص وجود ندارد ولي به علت اينكه فقط يك چشم درگير رصد است چشم ها زودتر خسته مي شوند.
در ويژگي هاي دوربين دوچشمي ذكر كرديم كه استقرار سمت – ارتفاعي يك امتياز براي اين ابزارها به حساب مي آيند. البته اين حرف تا حد زيادي درست است ولي امروزه با استفاده از رايانه ها و اتصال تلسكوپ ها با سيستم استوايي به آنها هدايت دقيق ابزارها به مراتب آسانتر شده است. در اين حالت كافي است كه استقرار استوايي به طور دقيق تنظيم شود و پس از آن با استفاده از بعد و ميل ماه به تعقيب آن مي پردازيم تا هلال را شكار كنيم. البته تنها اشكال اين روش آن است كه تنظيم دقيق اين سيستم سخت است و براي هلال هايي توصيه مي شوند كه اهميت خاصي داشته باشند.
  دوربين دوچشمي و بطور كل دوربين هاي انكساري داراي كجنمايي رنگي در لبه ها هستند پس اگر هلالي در هنگام جستجو در ميدان ديد ولي در لبه ها قرار بگيرد ، احتمال رؤيت آن كاهش مي يابد.
با توجه به نقص هايي كه در دوربين هاي دو چشمي وجود دارد هنوز هم يكي از پركاربردترين ابزارها در مبحث هلال است.
 
ب– تلسكوپ ها :
يكي ديگر از ابزارهايي كه در رصد هلال به وفور از آن استفاده مي شود تلسكوپ ها هستند. اين ابزار نه تنها در هلال بلكه در تمام قسمت هاي نجوم رصدي استفاده مي شود. بطور كلي مي توان گفت نقص هايي كه در دوربين دوچشمي وجود دارد ، يا در تلسكوپ ها وجود ندارد و يا جزء محاسن آن به حساب مي آيد.
همانطور كه در قسمت دوربين دوچشمي گفتيم قطر عدسي شيئ اين دوربين ها معمولاً زياد نيست در حالي كه تلسكوپ هايي با قطر بزرگتر وجود دارند كه نتيجه آن بالا رفتن توان جمع آوري نور است. هم اكنون رصدگران ايراني معمولاً از تلسكوپ هايي با قطر دهانه 6 ، 8 و حتي 14 اينچ استفاده مي كنند.
همچنين بحث كجنمايي رنگي در تلسكوپ هاي بازتابي به علت ماهيتشان مطرح نيست.
با توجه به نكات گفته شده تلسكوپ هاي مجهز به استقرار استواييِ تنظيم شده رصد هلال را بسيار راحت مي كند البته به شرط اينكه دقيقاً تنظيم شده باشند.
در ضمن از آنجايي كه تلسكوپ ها داراي بزرگنمايي متغيير هستند كاركرد وسيع تري نسبت به دوربين هاي دوچشمي دارند. مثلاً به تجربه ثابت شده است كه براي رصد هلال هاي جوان و نازك ، بزرگنمايي زياد (در حد 40 الي 50 برابر) نتيجه بهتري مي دهد.
تلسكوپ هاي بازتابي نواقصي نيز دارند كه دوربين هاي دوچشمي يا تلسكوپ هاي شكستي اين نواقص را ندارند.
 مثلاً ميدان ديد در اين نوع تلسكوپ ها به مراتب كمتر از دوربين هاي دوچشمي است.
تلسكوپ ها به نسبت گرانتر از دوربين ها هستند به همين جهت بسياري از رصدگران دوربين هاي دوچشمي را ترجيح مي دهند.
با توجه به نواقصي كه تلسكوپ ها دارند امروزه از تلسكوپ ها به طور چشمگيري استقبال مي شود.
 
ج– تئودوليت :
اين ابزار يكي از ابزارهاي مهندسي محسوب مي شود و مبناي كار آن اينگونه است كه دوربيني با بزرگنمايي خاصي روي پايه اي كه داراي درجه بندي دقيق سمت و ارتفاع است قرار دارد. بدين طريق مي توان مكان ماه را با استفاده از سمت و ارتفاع آن به طور دقيق پيدا كرد. جديداً از اين وسيله براي پيدا كردن هلال در روز بسيار استفاده مي شود.
 
چگونه هلال ماه را رصد كنيم؟
با توضيحاتي كه داده شد پس از انجام محاسبات ، انتخاب مكان و ابزار رصد حال موقع آن است كه در رصدگاه حاضر شويم و كار را شروع كنيم . اما چگونه ؟
در اين بخش سعي مي كنيم روش هاي مختلفي را براي رصد هلال معرفي كنيم. البته انتخاب روش به عواملي ارتباط دارد كه ذكر خواهيم كرد.
ابتدا بايد در زمان خاصي در رصدگاه حاضر شويم. اين زمان براي هلال هاي شامگاهي بايد قبل از غروب خورشيد باشد.
 
روش هاي جستجوي هلال ماه :
الف) روش جاروب افقي : اين روش ساده ترين روش جستجوي هلال است كه معمولاً اكثر رصدگران از اين روش استفاده مي كنند. در اين روش سيستم پايه سمت – ارتفاعي است. ابتدا با توجه به ارتفاع و سمت ماه در هر لحظه مكان تقريبي ماه را پيدا مي كنيم. سپس ابزار را به آن سمت نشانه مي رويم. پس از آن از درون چشمي نگاه مي كنيم و در همين حال محور ارتفاع را ثابت و محور سمت را آزاد مي كنيم. در اين حالت ابزار در يك ارتفاع ثابت تنها مي تواند در سمت جابجا شود. ابزار را به آرامي به صورت افقي جابجا مي كنيم. بايد توجه داشت كه تمام نقاط را بايد به دقت جستجو كرد و پس از اطمينان از رؤيت نشدن هلال در نقطه اي به نقطه بعدي توجه كنيم. پس از بررسي حدود 5 درجه از مكان احتمالي ماه ( از هر طرف ) ضامن ارتفاع را آزاد مي كنيم و ارتفاع را كمي كاهش يا افزايش مي دهيم. آن قدر اين كار را انجام مي دهيم تا تمام مناطق احتمالي رؤيت شدن هلال را پوشش داده شود. حال بايد منتظر رؤيت هلال باشيم.
مسير حركت مركز ابزار رصدي به شكل زير مي تواند باشد.
 

 
اين روش يكي از ابتدايي ترين روشها در رصد هلال با ابزار است كه البته به علت  دقت كم براي رصد هلال هاي بحراني كارا نيست.
 
ب) روش اجرام هم ميل : در اين روش كار كمي سخت تر است. بهتر است سيستم پايه استوايي باشد ولي اگر سيستم سمت – ارتفاعي بود قابل اجرا است ولي كمي كار سخت تر مي شود. نحوه كار به اين شكل است كه ابتدا بهترين زمان رصد هلال را حدس مي زنند. سپس ميل ماه را بدست مي آورند. پس از آن به وسيله نرم افزار هاي نجومي اجرامي را كه داراي اين ميل هستند را پيدا مي كنند. مثلاً ستارگان به نسبت پرنور ، سيارات و يا اجرام غير- ستاره اي مانند سحابي ها. در نهايت شب قبل از رصد هنگامي كه سمت و ارتفاع جرم هم ميل برابر با سمت و ارتفاع ماه در بهترين زمان رؤيت است به طرف آن جسم نشانه مي رويم و آن را در مركز ميدان ديد قرار مي دهيم. پس از آن ديگر ابزار نبايد تغيير كند. سپس در زمان رصد هلال بايد منتظر نمايان شدن ماه باشيم. اگر سيستم استوايي باشد در صورت نمايان نشدن هلال تا آن زمان ، مي توان باز هم هلال را تعقيب كرد تا شايد بتوان هلال را قبل از غروبش رؤيت كرد.
 
ج) رصد هوايي : اين نوع رصد ، يك رصد كاملاً ويژه است و فقط در شرايط خاص استفاده مي شود زيرا در اين روش بايد از هواپيما استفاده كرد. گاهي اوقات پيش مي آيد كه شرايط براي رصد در روي زمين مناسب نيست و هلال نيز اهميت دارد (مانند هلال هاي رمضان و شوال) ، در اين حالت از اين روش استفاده مي كنند زيرا عوامل مزاحمي مثل هواي ابري ، گرد و غبار و ... وجود ندارد و در صورتي كه هواپيما (مخصوصاً شيشه هاي آن) مناسب باشد مي توان هلال را رصد كرد.
 
د) جستجوي هلال با موتور ردياب (روش بعد و ميلي) : اولاً اين روش روي ابزارهايي كاربرد دارد كه داراي سيستم استوايي باشد. ثانياً سيستم پايه بايد به طور كاملاٌ دقيق تنظيم شود چون در صورت تغيير اندك ابزار ، هلال ديگر در ميدان ديد نخواهد بود. در اين روش با مراجعه به نرم افزارهاي نجومي بعد و ميل ماه را بدست مي آورند و سپس ابزار را با اين اعداد (بعد و ميل) به سمت ماه نشانه مي روند. اين روش معمولاً براي ابزارهايي استفاده مي شود كه در يك رصدخانه قرار دارند زيرا اين ابزارها ثابتند و به طور دقيق تنظيم شده اند.
با توضيحاتي كه داده شد اين روش در ايران به علت نبود رصدخانه ها در مكانِ مناسبِ رصد هلال ، تقريبا استفاده نمي شود.
 
به هر حال انتخاب روش رصد ارتباط مستقيمي به ابزار رصد ، اهميت هلال و تجربه رصدگر دارد كه با توجه به نكات گفته شده بهترين گزينه انتخاب مي شود.
 
 
در پايان بايد گفت كه تجربه ، حرف اول را در رصد هلال مي زند و يك رصدگر هلال بايد تجربه خود را افزايش دهد تا با انتخاب بهترين گزينه ها
+ نوشته شده در  سه شنبه 5 تیر1386ساعت 12:49  توسط محمد حسین باقریان | 

 

دومین جشنواره ملی ساعت های آفتابی ایران در پارک سئول تهران برگزار شد. در این جشنواره که به همت شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران تدارک دیده شده بود، ساعت های آفتابی گوناگونی از سراسر ایران گردآوری شد. اين مطلب گزارشي است از برگزاري اين جشنواره.
 
آخرین روز بهار، ۳۱ خرداد سال ۱۳۸۶، دومین جشنواره ملی ساعت های آفتابی ایران در پارک سئول تهران برگزار شد. در این جشنواره که به همت شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران تدارک دیده شده بود، ساعت های آفتابی گوناگونی از سراسر ایران گردآوری شد. در کنار ساعت های آفتابی آورده شده به جشنواره، بخشی نیز به پوستر ساعت های آفتابی ای تعلق داشت که امکان انتقال آن ها برای شرکت در جشنواره نبود. ساعت ۱۰ صبح همزمان با شروع نمایشگاه ساعت های آفتابی این جشنواره، آقای دکتر منصور وصالی، رییس شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران، مراسم افتتاحیه این جشنواره را در سالن سخنرانی های پارک سئول آغاز کردند. پس از ایشان، آقای محسن ایرجی، دبیر برگزاری دومین جشنواره ملی ساعت های آفتابی ایران، به سخنرانی در زمینه نحوه برگزاری و گزینش ساعت های آفتابی در این جشنواره پرداخت. وی خاطر نشان کرد برای این که جشنواره رنگ و بوی رقابتی سالم را به خود بگیرد، داوری این جشنواره، فقط با آرای مردمی است. در انتهای برنامه افتتحایه نیز، که اغلب شرکت کنندگان و سازندگان ساعت آفتابی در آن شرکت کرده بودند، ایشان به نحوه پاسخگویی به مراجعین این جشنواره پرداختند. چیدمان این جشنواره به صورتی بود که با ورود به پارک سئول در ابتدا با یک ساعت آفتابی آنالماتیک مواجه می شدید که با ایستادن بر روی کلمه ماه خرداد آن و استفاده از دستتان به عنوان شاخص می توانستید با سایه خودتان ساعت را مشخص کنید. در دور تا دور حوض ورودی، ساعت های آفتابی گوناگونی چیده شده بود. در اولین غرفه ها، دانش آموزان مدارس راهنمایی و دبیرستان دخترانه خرد و دبیرستان رشد با ساعت های آفتابی ساخته شده خود شرکت کرده بودند. در میان ساعت های آفتابی کنار حوض، سه ساعت آفتابی بیش تر توجه عموم را به خود جلب می کرد.
یکی دستگاه اذان گویی بود که آقای کماری زاده به ابتکار خود آن را ساخته بودند و با توجه به موقعیت خورشید در آسمان، این دستگاه می توانست لحظه ی اذان را محاسبه و اعلام کند. دومی، ساعت آفتابی کروی شکلی بود که برای متوجه شدن ساعت، بایستی شاخصش را رویش می گرداندیم تا با تشکیل کمترین سایه ممکن، به ساعت آن پی ببریم. سومی نیز ساعتی بود که با اتصالش به تیرکی عمودی و حالت کروی شکلش، نور خورشید را از روزنه ای به درون کره انتقال می داد، پس از افتادن روزنه نوری، بر نیم کره ی پایینی که جنسش از شیشه بود، ساعت از روی خطوط مدرج آن خوانده می شد. این طرح ابتکاری مقبولیت زیادی بین عموم یافت. در سوی دیگر حوض نیز، ساعت های آفتابی که به علت نصبشان در مکان خاصی و عدم انتقال آن ها به جشنواره، به صورت پوستر ارائه شده بودند، به نمایش گذاشته شده بود. اما در این میان، ساعت های آفتابی دست سازه ی آقای محمد عسگری جلوه ای نو از هنر و دانش را در هم آمیخت و توجه هر بیننده ای را به خود جلب می کرد. در ادامه راه به سوی سالن برگزاری سخنرانی ها، ساعت های آفتابی گوناگونی به چشم می خورد. ساعت آفتابی ای که شکلی مکعبی داشت و در تمامی وجه هایش به جز قاعده، ساعت آفتابی استوایی یا عمودی کار شده بود، از چشم نوازترین این ساعت های آفتابی بود. لازم است بدانیم گرچه این کار نمونه خارجی داشت ولی محاسباتش را خود سازندگان آن برای تهران انجام داده و ساخته بودند. خانواده ای نیز از شهر سرسبز و همیشه ابری ساری، ساعت آفتابی بسیار بزرگی را به محیط این جشنواره آورده بودند که همتشان برای این حضور، ستودنی است. ساعت آفتابی کار شده بر روی آینه و ساعت آفتابی منقوش به خطوط زیبای خوشنویسی، از آن دسته ساعت های آفتابی ای بودند که جنبه هنری کار در کنار دانش ساده ی آن، تحسین بازدیدکنندگان را برمی انگیخت. از ساعت ۲ بعد از ظهر تا حوالی ساعت ۵ در سالن سخنرانی این جشنواره نیز برنامه هایی تدارک دیده شده بود. سخنرانی آقای بابک امین تفرشی، سردبیر ماهنامه نجوم، در زمینه نحوه شکل گیری شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران و بررسی فعالیت های آن در طول سال، باعث آشنایی بهتر حاضرین در این برنامه با شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران شد. وی در این سخنرانی به بررسی تاریخچه نجوم آماتوری در ایران نیز پرداخت، که پس از سال ها فعالیت به جایگاهی مناسب رسیده است. پس از این برنامه، دانش آموزان راهنمایی خرد به ارائه مطلب گردآوری شده ی خود پرداختند. سخنرانی های خانم فاطمه عظیم لو، عضو هیئت دبیران شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران، در مورد تاریخچه، ساخت و انواع ساعتهای آفتابی و سخنرانی خانم نفیسه نعیمی پور، مدیر بخش فعالیت های علمی و فرهنگی مجله نجوم، در زمینه ساعت های آفتابی در سراسر دنیا، به سوالات بسیاری که در ذهن بازدیدکنندگان جشنواره شکل گرفته بود، پاسخ داد. بخش پرسش و پاسخ نیز پایان بخش این قسمت از برنامه ها بود. ساعتی بعد، همزمان با خداحافظی آفتاب از افق تهران، پس از شمارش آرا مردمی، آقای محسن ایرجی، دبیر این جشنواره، به سخنرانی پرداخت. سپس برگزیدگان مردمی به ترتیب آرا به شرح زیر اعلام شدند:
۱)آرش دلیجانی، سهیل سلیم زاده، سعید بهبهانی نیا و سورنا فاطمی
۲)نیما مجد آرا
۳)نازنین خدمتی راد، غزاله ساغری، سپیده بدخشانیان، نیوشا محمودی و پرنیان طاهری
۴)شقایق خداخواه، نرگس سلمانی، محدثه باقری، سپیده سلیمی و خانم طالبلو
۵)مازیار خادمی، امین قوامیان، محمد محسنی و علی اکبر عشوری

در پایان برنامه به تمامی سازندگان ساعت آفتابی که در این جشنواره شرکت کرده بودند، گواهی شرکت در دومین جشنواره ملی ساعت های آفتابی اهدا شد. ساعت هاي آفتابي گروه ها و سازندگان شرکت کننده به شرح زیر بود:
۱) ساعت آنالماتیک دبیرستان خرد
۲) ساعت آفتابی طرح طاووسی شاخص راهنمایی خرد
۳) ساعت آفتابی دبیرستان رشد
۴) ساعت آفتابی طرح افقی، عمودی، استوایی
۵) ساعت آفتابی عمودی راهنمایی خرد
۶) اذان گوی خورشیدی مرکز نجوم آستان قدس
۷) ساعت آفتابی گروه نجوم برساووش
۸)ساعت های آفتابی آقای عسگری
۹)قبله نمای معراج رزم آرا
۱۰)ساعت مکعبی دبیرستان علامه طباطبایی (چند ساعت در یک ساعت)
۱۱)ساعت آفتابی انجمن نجوم شباهنگ ساری
۱۲)ساعت های شخصی (شکل طبیعت و آیینه)
۱۳)ساعت آفتابی شخصی با پایه تخت جمشید
۱۴)ساعت آفتابی شخصی شکل کره جغرافیایی
۱۵)ساعت آفتابی چوبی
۱۶)ساعت آنالماتیک شخصی
۱۷)ساعت آفتابی مربعی شکل دبیرستان فرزانگان
۱۸)ساعت آفتابی شخصی استوایی ساده
۱۹)ساعت آفتابی شخصی مدل ابتکاری کروی
۲۰)ساعت آفتابی گروه فرانقش

آقای سیاوش صفاریان پور، مشاور هیئت دبیران شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران، ضمن تقدیر از تمامی شرکت کنندگان و سازندگان ساعت آفتابی، از حامیان این برنامه نیز برای برگزاری هرچه بهتر آن تشکر کرد. سازمان فضایی ایران، معاونت فرهنگی-اجتماعی شهرداری منطقه ۳ تهران، برنامه تلویزیونی آسمان شب ، ماهنامه نجوم و مجتمع فرهنگي پارک سئول حامیان این برنامه بودند. همچنین لوح های تقدیری به سبب ابتکار، ابداع، تلاش و به پاس خدمات به برخی از سازندگان ساعت آفتابی اهدا شد. لازم به ذکر است که برای آن عزیزانی که به پوسترشان در جشنواره لوح تقدیر اهدا شد و در جشنواره حضور نداشتند، لوح تقدیر از طرف شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران برایشان ارسال می گردد. در انتها، از تمامی همکارانی که با تلاش و کوشش خود در برگزاری این جشنواره کمک نمودند نیز تقدیر به عمل آمد.

لازم به ذکر است که همزمان با این جشنواره، گروه های نجومی مختلفی مراسم روز ساعت های آفتابی در گوشه و کنار ایران را با برنامه های متنوعی برای عموم تهیه دیده بودند. به امید برگزاری موفق سومین جشنواره ملی ساعت های آفتابی در ۳۱ خرداد ۱۳۸۷.

به نقل از مجله نجوم

+ نوشته شده در  سه شنبه 5 تیر1386ساعت 9:9  توسط محمد حسین باقریان | 
سیاهچاله ای در مرکز کهکشانی دور دست. 
 
اخترشناسان سیاهچاله ای را در مرکز کهکشانی بسیار دوردست در فاصله حدود 12.5 میلیارد سال نوری یافته اند که بیش از 10 میلیارد برابر خورشید جرم دارد. این سیاهچاله سنگین وزن چنان دوردست است که تصور می شود در دورانی دیده می شود که عالم فقط 7 درصد سن فعلی اش را داشته است. سیاهچاله در مرکز کهکشان، قرص گاز و غبار اطراف خود را می بلعد. اجرام با سرعت و حرکتی مارپیچی به مرز سیاهچاله نزدیک می شوند، جائی که به افق رویداد نزدیک است و پس از آن کشش گرانشی چنان زیاد است که حتی نور هم نمی تواند بگریزد. اما سیاهچاله نمی تواند تمام مواد در حال سقوط را یک جا ببلعد و بخشی از مواد در نزدیکی افق رویداد با سرعتی نزدیک به سرعت نور به صورت فوران( جت ) ذرات از دو سو به فضا پرتاب می شوند. اگر یک سر باریکه ذارات در امتداد خط دید ما باشد اخترشناسان این جرم را " بلازار " می نامند. این جرم، تابش شدیدی در تمام طیف های الکترومغناطیس دارد که به دلیل جت رو به ماست. تابش آنها در طول موج گاما بسیار شدید است به طوری که دیگر اجرام در این تابش ممکن است در فروغ بلازارها رنگ ببازند و در آسمان پیدا نشوند. یکی از دلایل جست و جوی بلازار ها این است که که پس از شناسایی آنها می توان منابع پرتوی گامای دیگر مثل ستاره های نوترونی را در کهکشان خودمان تمیز داد. امسال با پرتاب تلسکوپ فضائی پرتو گامایی به نام " گلاست " این چشمه های پرتو گاما به خوبی شناسایی خواهند شد. 

به نقل از آسمان پارس
+ نوشته شده در  دوشنبه 4 تیر1386ساعت 17:51  توسط محمد حسین باقریان | 

 

مجموعه سخنرانی های علمی – آموزشی درباره حیات در ماورای زمین با همکاری ماهنامه نجوم و فرهنگسرای ابن سینا از چهارشنبه 6 تیر در تالار این فرهنگسرا آغاز می شود
 
 
در این برنامه با حضور کارشناسان شناخته شده نجوم به موضوعات جذاب و پر مخاطبی مانند حیات برون زمینی ، ماهیت بشقابهای پرنده و نظر علم در این باره ، دشواری های زندگی در فضا و آینده حیات در زمین و منظومه شمسی پرداخته می‌شود .

در نخستین سمینار از این مجموعه ، بابک امین تفرشی ، سردبیر ماهنامه نجوم، با نگاهی کلی به جایگاه حیات در منظومه شمسی می پردازد. از بررسی موقعیت خاص زمین تا امکان وجود حیات در سیاره مریخ یا کرات دیگری مانند اقمار اروپا ، تیتان و مانند آنها.

این برنامه ساعت ۱۸ تا ۲۰ روز چهارشنبه ۶ تیر به نشانی شهرک غرب ، انتهای ایران زمین شمالی ، فرهنگسرای ابن سینا برگزار میشود .

همچنین تا ساعت ۲۱ شب برنامه رصد ماه و اجرام آسمانی با تلسکوپ و با حضور منجمان آماتور برگزار می شود .

ورود برای عموم علاقمندان آزاد و رایگان است. برنامه‌هاي آينده اين مجموعه سخنراني‌ها نيز از طريق وب‌سايت نجوم اطلاع رساني مي‌شود.

منبع:ماهنامه نجوم

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 3 تیر1386ساعت 20:24  توسط | 
راهنماي رصد سيارك وستا و متيس

سيارك وستا در خردادماه 1386 مهمان صورت فحيه است. اين سيارك با قدر 5.5 در نزديکی خوشه بسته M107 قرار دارد. اگر رصدگر اعماق آسمان باشید، کافی است 1 در یک درجه ای جنوب این خوشه به دنبال وستا بگردید. به دلیل قدر مناسب و در حد دید سيارك وستا، ممکن است بتوانید در شب صاف و به دور از نور شهر این سیارک را به مانند ستاره ای کم فروغ مشاهده کنید. در ادامه خبر تصوير و مسير حركت اين سيارك را مشاهده خواهید نمود.

سيارك متيس نيز در وضعيت مناسب رصدي قرار دارد. اين سيارك در ثورت فلكي قوس است و رصد آن كمي مشكل است.

Date Top Dec Top R.A. Mag
14 Jun 2007 -26° 30' 23" 18h 16m 28.0s 9.9
19 Jun 2007 -26° 42' 39" 18h 11m 10.0s 9.8
24 Jun 2007 -26° 53' 30" 18h 05m 41.9s 9.7
29 Jun 2007 -27° 02' 42" 18h 00m 13.5s 9.8
04 Jul 2007 -27° 10' 12" 17h 54m 54.0s 9.9
09 Jul 2007 -27° 16' 02" 17h 49m 51.9s 10.0
14 Jul 2007 -27° 20' 19" 17h 45m 15.4s 10.1

با تشکر از  : خسرو جعفري زاده


 

+ نوشته شده در  یکشنبه 3 تیر1386ساعت 0:3  توسط | 

 در این مقاله با به کارگیری مسائل دقیق می خواهیم اثبات کنیم که ریسمان دیراک، در مقایسه با فضای مینکوفسکی بهتر عمل کرده و حتی می تواند پدیده های قبل از مهبانگ را نیز توجیه کند.  

 

ریسمان دیراک (Dirac’s String):

یک خم تک بعدی در فضا است که از تک قطبی مغناطیسی (Magnetic Monopole) به سمت بی نهایت کشیده می شود.

پتانسیل شاخص (Gauge Potential) برای این ریسمان به هیچ وجه تعریف نمی شود و به همین دلیل این ریسمان مانند سیم پیچ (Solenoid) در پدیده ی بوم – آهانوروف (Bohm – Ahanorov Effect) می باشد.

نسبت تولید بارهای مغناطیسی و الکتریکی به یکدیگر طبق این رابطه باید همواره مضرب صحیحی از π2 باشد.

کوانتیده شدن (Quantization) اجباری در ریسمان دیراک به آسانی توسط کوهومولوژی (Cohomology) گره ی تارها (Fiber Bundle) که نماینده ی میادین شاخص (Gauge Fields) است توجیه می شود. (میادین شاخص منیفولد (Manifold) ابعاد بر پایه ی فضازمان هستند).

 

 

منیفولد (Manifold):

 

به هر فضای مجرد منیفولد می گویند اگر به طور موضعی دارای همسایگی شبیه به فضا باشد اما از نظر ساختار کلی بتواند از آن پیچیده تر باشد.

 

 

پدیده ی بوم – آهانوروف و اثر سیم پیچ در آن:

 

هنگامیکه یک ذره ی باردار از کنار یک سیم پیچ طولانی عبور می کند امواج متناوب این ذره باعث ضعیف شدن میدان مغناطیسی سیم پیچ می شود. در این هنگام ذره ی باردار دچار انتقال فازی (Phase Shift) می شود و بنابر همین دلیل میدان سیم پیچ ضعیف تر نمی شود (به صفر میل نمی کند).

پدیده ی بوم – آهانوروف به بررسی اثرات میدان الکترومغناطیسی بر ذرات باردار می پردازد.

 

 

شرایط کوانتیدگی دیراک (Dirac’s quantization conditions):

 

دیراک فرض کرد اگر در یک فضا یک تک قطبی الکتریکی و یک تک قطبی مغناطیسی داشته باشیم میدانی که این دو را احاطه می کند دارای نیروی جنبشی برابر با بردار پوینتینگ (Poynting’s vector) خواهد بود.

 

 

بردار پوینتینگ برداری است که شار انرژی (Energy Flux) یک میدان الکترومغناطیسی را نشان می دهد و برابر با مقدار زیر است:

 

 

که در آن E بزرگی میدان الکتریکی، B بزرگی میادین مغناطیسی، H چگالی شار مغناطیسی و µ ضریب نفوذ پذیری مغناطیسی می باشد.

 

 

همچنین نیروی حول محور (angular momentum) آن متناسب با بار آن دو ذره و مستقل از فاصله ی آنها خواهد بود.

طبق مکانیک کوانتومی هنگامیکه نیروی حول محور بنابر ثابت پلانک (Planck’s Constant) کوانتیده می شود، آنگاه بار تک قطبی ها نیز باید کوانتیده باشد.

این بدان معناست که اگر حتی یک تک قطبی مغناطیسی منفرد در دنیا وجود داشته باشد، تمام تک قطبی های الکتریکی نیز باید کوانتیده باشند. (تک قطبی های الکتریکی از قبیل الکترون، پروتون و غیره).

آنگاه طبق چه واحدی بار تک قطبی های مغناطیسی کوانتیده می شود؟ (بارهای الکتریکی تحت معادله ی پلانک کوانتیده می شوند).

دیراک فرض کرد که تنها یک تک قطبی مغناطیسی نقطه ای داریم که میدان مغناطیسی آن تحت رابطه ی q/r2 رفتار می کند.

به دلیل دیورژانس (Divergence) یکی از ذرات تک قطبی (برای مثال ذره ی B) که تقریبا در همه جا برابر با صفر است، به جز مکان هندسی (Locus) تک قطبی مغناطیسی در r = 0، می توانیم به صورت پتانسیل بردار (Vector Potential) ثابت کنیم که حلقه ی (Curl) بردار پتانسیل ذره ی دیگر (A)، با میدان مغناطیسی برابر می باشد. البته پتانسیل بردار را نمی توان به صورت دقیق تعیین کرد زیرا واگرایی میدان مغناطیسی متناسب با تابع دلتا (Delta Function) مبدا است.

 

 

پتانسیل بردار  میدان برداری (Field Vector) است که حلقه ی آن میدان بردار خودش باشد:

 

 

حلقه (Curl) برداری است که مقدار چرخش میدان بردار را نشان می دهد و مقدار میدان بردار F برابر است با اندازه ی سطح نرمال در حد آهنگ انتگرال سطح S وقتی که حجم مایل به صفر است (V —› 0).

 

 

سطح نرمال (Normal Surface) سطحی است که یک بردار سه بعدی  در آن بر یک صفحه ی تخت عمود می شود.

 

تابع دلتا تابعی است که به ازای X = 0 مقدار بی نهایت دارد را برای عرض دارد و در بقیه ی نقاط صفر است. انتگرال این تابع به ازای هر حد مثبت و منفی برابر با 1 است.

نوعی که در آن زمان به سمت بی نهایت مثل می کند تابع دلتای دیراک و نوعی که در آن زمان محدود است تابع دلتای کرونیکر (Kronecker Delta Function) نامیده می شود. نوع دوم همواره دارای دو ضابطه ی صحیح است.

به این نوع از توابع، توابع برانگیخته (Impulse) می گویند.

 


براي گرفتن مقاله به صورت DOC بر روي عبارت زير كليك كنيد:

Eternal Impulsive Space

به نقل از آسمان پارس

+ نوشته شده در  شنبه 2 تیر1386ساعت 19:58  توسط محمد حسین باقریان | 
 فرود آتلانتیس به روایت تصاویر 
  
 سرانجام آتلانتیس 28 ساله آمد. خسته از سفر. اما با دستانی پر از موفقیت. شاید بتوان علت خستگی سرنشینان را در اضطراب و نگرانی حاصل از جدا شدن قطعه ای 10 سانتیمتری از مخزن اصلی در هنگام پرواز دانست. علاوه بر آن تعمیر مخزن و انجام چهار راهپیمائی، خستگی مربوط به خود را به دنبال داشته است. با این وجود هدایایی که برای ایستگاه تدارک دیده شده بود یا به عبارت بهتر همان صفحات خورشیدی و لوازم جانبی با موفقیت به ایستگاه رسید و طی راهپیمایی های مختلف بر روی آن نصب گردید. آتلانتیس علاوه بر اینکه سرنشینان خود را سالم به زمین رساند حامل یک میهمان از ایستگاه نیز بود. این مهمان خانم " سونیتا ویلیامز " است که با 6 ماه ماندن در ایستگاه توانست دو رکورد جدید را در قلمرو زنان فضانورد از آن خود کند. اینک آتلانتیس، شاتلی که 244 روز از عمر خود را در فضا سپری کرده، به آشیانه خود برده می شود تا خستگی این یکی دو هفته ماندن در فضا از تنش بیرون رود.                       

 

 

 

 

 

به نقل از آسمان پارس

+ نوشته شده در  شنبه 2 تیر1386ساعت 15:39  توسط محمد حسین باقریان | 
 
عصر ۲۸ خرداد ۱۳۸۶، ماه و زهره به مهماني هم رفتند و اختفايي زيبا و به ياد ماندني را پديد آوردند. گزارشي تصويري از عکس هاي ارسالي اين اختفا، نشانگر زيبايي کم‌نظير اين پديده است.
 

در عصر روز ۲۸ خرداد ۱۳۸۶ سياره تابان زهره در پشت هلال ماه به مدت حدود يک ساعت مخفي شد. لحظات پنهان شدن و پديدار گشتن اين سياره در پشت ماه تجربه‌اي فراموش نشدني براي رصدگران اين پديده بود. تصاوير بسياري از اختفاي زهره از ايران و عکاسان و منجمان از چند کشور ديگر براي ماهنامه نجوم ارسال شد که از بين آنها اين مجموعه را براي ارائه‌ گزارشي تصويري از اين پديده کم‌نظير برگزيده‌‌ايم. با دريافت تصاوير جديد اين صفحه به روز مي‌شود. براي آشنايي بيشتر با اين پديده مي‌توانيد مقاله آموزشي وبگاه نجوم در اين زمينه را بخوانيد. همچنين به مقاله بهترين اختفاهاي سال ۱۳۸۶ در ماهنامه نجوم، شماره ۱۶۹ (فروردين ۱۳۸۶) مراجعه کنيد.  

صادق قمي‌زاده، تهران

محمدرضا معصومي،  مجسمه شيخ‌بهايي، نجف آباد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

محمد سلطان‌الکتابي، مسجد جامع اصفهان
محسن زادصالح، تهران

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

احمد مرشد امامي، آسمان درياچه لار، دامنه‌هاي دماوند
گروه نجوم پژوهشسراي رازي شهرستان سرايان، خراسان جنوبي

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مخفي شدن زهره در پشت کوه‌هاي ماه، محسن زادصالح، تهران

مرکز هدايتگران انديشه، اصفهان

 

 

 

 

 

بابک امين‌تفرشي و اميرحسين‌ابوالفتح، دشت شقايق‌هاي رينه، دامنه دماوند

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آنتوني آيوماميتيس، يونان
عليرضا عظيمي، تهران

 

 

 

 

 

 

 

 

 

انجمن نجوم اورانوسکوپ، فرانسه

 

 

 

 

 

 

 

 

شهريار داووديان، ترکيب چند عکس تلسکوپي  پياپي که  شروع اختفا را در آسمان پيش از غروب خورشيد نشان مي‌دهند، تهران
اميرحسين ابوالفتح و بابک امين‌تفرشي، ترکيب دو نوردهي مختلف،  دامنه دماوند

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
منبع:مجله نجوم
+ نوشته شده در  جمعه 1 تیر1386ساعت 22:54  توسط محمد حسین باقریان | 
ردومين جشنواره ملی ساعت‌های آفتابی به همت انجمن نجوم ایران- شاخه آماتوري ، ۳۱ خرداد ماه ۱۳۸۶،‌ در تهران و در پارک سئول و همچنین چند شهر دیگر کشور برگزار می‌شود. 

افتتاحيه  اين برنامه ها در ساعت ۱۰ صبح در تالار اجتماعات اين پارک واقع در خيابان ملاصدرا ،‌ خيابان شيراز شمالي،‌ انتهاي خيابان پرديس،‌ برگزار خواهد شد.   

علاقمندان مي توانند ضمن بازديد از ساعتهاي آفتابي گوناگوني  که از سراسر ايران براي شرکت در اين جشنواره به تهران ارسال شده است از ساعت ۱۴ تا ۱۷ نيز در جلسات سمينار علمي که درباره اين ابزارهاي تاريخي و علمي  و همچنين نحوه  ساخت ساعت آفتابی تدارک ديده شده است،‌شرکت نمايند. پايان بخش اين جشنواره مراسم بررسي آرا و معرفي ساعتهاي برگزيده دومين جشنواره ساعتهاي آفتابي ايران خواهد بود.

 

همزمان با برگزاری این جشنواره، برنامه‌های گوناگونی در سراسر ایران، به مناسبت روز ساعت‌های آفتابی برقرار است. در تهران، موزه زمان با همکاري رصدخانه زعفرانيه تهران و موسسه توسعه مطالعات علمي،‌ برنامه‌ای را بدین منظور ترتیب داده است. در اصفهان، تاکنون دو مرکز برای برگزاری این جشنواره اعلام آمادگی  کرده‌اند. مرکز نجوم ادیب اصفهان در برنامه‌ای ابتکاری،‌ توری درون شهری را برای بازدید عموم از ساعت‌های آفتابی و شاخص‌های سطح شهر بین ساعات ۹ الی ۱۲ در نظر گرفته است. موسسه آسمان پارس نیز، گروه دیگری است که به برگزاری روز ساعت‌های آفتابی در ميدان زيبا و تاريخي نقش جهان اصفهان و در ضلع غربی مسجد امام اصفهان از ساعت 11 تا 13 خواهد پرداخت.

 

در مشهد،‌دبیرستان فاتح، محل برگزاری باشگاه‌های نجوم اين شهر ، تا ساعت ۴ بعد از ظهر میزبان برنامه روز ساعتهاي آفتابي خواهد بود،‌ که همراه با کارگاه ساخت و نمایش ساعت آفتابی برگزار مي شود. کتابخانه عمومی سعادت شهر از ساعت ۹ صبح تا ۵ بعد از ظهر برنامه ای را برای بازدید عموم تدارک دیده است.

 

به مناسبت جشنواره ساعت آفتابي برنامه هاي متنوعي در بوستان ملت رشت برپا خواهد شد، از جمله نمايشگاه مدل هاي مختلف ساعت آفتابي نمايش عکس های ساعت آفتابي سراسر دنيا و نيز مدل های آموزشي جهت معرفي مفاهيمي چون انقلاب تابستاني ، دايره البروج ، آنالمای خورشيدي و ... کارگاه عمومي (ساخت کيت ساعت آفتابي براي عموم مردم) و ... . باشگاه نجوم خرداد ماه گيلان نیز در همین رابطه، از ساعت ۱۱ الی ۱۳ روز پنج شنبه ۳۱ خرداد، مقارن با سالروز تاسيس انجمن نجوم ثاقب گيلان و جشنواره ملي ساعت آفتابی، در ساختمان انجمن نجوم ثاقب واقع در همین بوستان برگزار مي شود. سخنران اصلي اين برنامه استاد جناب آقاي دکتر محمد باقري هستند که با موضوع ساعت های آفتابي به ارائه سخنراني مي پردازند، اين برنامه هم چنين شامل ارائه تازه ترين خبرهاي نجومي ، کارگاه ساعت آفتابي اوريگامي ، معرفي کتاب ، ارائه سخنراني با موضوع جهت يابي به کمک خورشيد ، نگاهي به عملکرد انجمن نجوم ثاقب گيلان و ... خواهد بود. همچنين کارگاه آموزشي ۲ ساعته ساخت ساعت آفتابي شامل آموزش ساخت و مدرج کردن چند نوع ساعت و ساخت نمونه کيت هاي ساعت آفتابي نیز در این روز برگزار می شود.

 

در شهر ري نيز با همکاري پژوهشسراي دانش آموزي ناحيه ۱ اين شهر ،‌برنامه متنوعي اي به مناسبت اين روز برگزار خواهد شد.

 

لازم به ذکر است که علاوه بر گروه نجوم مهبانگ در زاهدان در شهرهای کرمانشاه،‌ تبریز و بسطام  نیز برنامه‌هایی به این مناسبت از طرف گروه های فعال این شهرها تدارک دیده شده است

به نقل از آسمان پارس

+ نوشته شده در  پنجشنبه 31 خرداد1386ساعت 20:32  توسط محمد حسین باقریان | 
سوفیا نسل جدید رصدخانه های هوائی ناسا است که. 

" سوفیا " نسل جدید رصدخانه های هوائی ناسا است که در مدت کوتاه فعالیت های خویش، کمک های زیادی به اخترشناسان کرده است. در این طرح یک تلسکوپ 2.5 متری در هواپیمای بوئینگ 747 نصب می شود. سوفیا چهار شب در هفته اخترشناسان را به فاصله حدود 12 کیلومتری از سطح زمین می برد تا در نور فروسرخ رصد کنند.

در این فاصله تلسکوپ از بخار آب موجود در جو که امواج فروسرخ را جذب می کند در امان است و اخترشناسان به خوبی می توانند به رصد پدیده هایی بپردازند که مشاهده آن ها از روی زمین مشکل است، مانند بررسی ماهیت سیاهچاله های مرکز کهکشان ها، ترکیب شیمیائی گازهای میان ستاره ای، مولکول های پیچیده در دنباله دار ها، چگونگی شکل گیری ستاره ها و منظومه شمسی و... همان طور که در تصویر می بینید با تغییر در این بوئینگ 747، تلسکوپ 2.5 متری در انتهای آن نصب شده است. 
به نقل از آسمان پارس
 
+ نوشته شده در  پنجشنبه 31 خرداد1386ساعت 20:30  توسط محمد حسین باقریان | 
ستاره شناسان چگونه فاصله ستارگان تا زمین را محاسبه می کنند؟

همانطور که می دانید فاصله برخی از ستاره ها تا زمین به هزاران سال نوری می رسد. اگر اخترشناسان می خواستند با محاسبه زمان ارسال و برگشت پرتوهای نوری یا امواج فاصله زمین تا ستاره ها را اندازه بگیرند می بایست هزاران و حتی میلیونها سال منتظر می ماندند.

دانشمندان ریاضیدان راه حل ساده ای به نام اختلاف منظر یافته اند که با این شیوه می توان به راحتی فاصله اجسام دور را محاسبه کرد.برای فهم بهتر ابتدا مثالی می زنیم : مدادی را مقابل چشمان خود بگیرید. ابتدا چشم چپ را ببندید و با چشم راست به آن نگاه کنید. بعد چشم راست را ببندید و با چشم چپ به آن نگاه کنید. حتما" به نظرتان آمده که مداد چند سانتی متر جابه جا شده است. با همین روش ساده بود که اخترشناسان توانستند شعاع کره زمین و به دنبال آن فاصله ماه و خورشید از زمین را پیدا کنند.با دانستن فاصله زمین تا خورشید می توان به راحتی فاصله زمین تا ستاره ها را محاسبه کرد.

اخترشناسان از یک ستاره مشخص دو عکس به فواصل 6 ماه از هم می گیرند. مقتی این دو عکس را با هم مقایسه می کنند به نظر می رسد که ستاره چند درجه در آسمان جابه جا شده است. با داشتن فاصله زمین تا خورشید و زاویه ( نصف زاویه ای که به نظر ستاره جابه جا شده ) و به کمک فرمول مثلثاتی ساده می توان فورا" فاصله چند سال نوری از زمین تا این ستاره را محاسبه کرد.

+ نوشته شده در  سه شنبه 29 خرداد1386ساعت 15:41  توسط محمد حسین باقریان | 

- عكاسي نجومي

عكاسي نجومي يكي از لذت بخش ترين فعاليت هاي نجوم آماتوري است . هرچند در نجوم حرفه اي هم بي كاربرد نيست . اما در نجوم حرفه اي به ابزار و روشهاي متفاوتي نياز داريم . براي آشنايي با عكاسي نجومي بايد با ابزار و روشها و تكنيك هاي متفاوتي با اهداف متفاوت در عكاسي نجومي وجود دارد . اين روشها عبارتند از :

1 ـ روش عادي 2 ـ پيگي بك 3 ـ پرايم فوكوس و روشهاي ابداعي ديگر در اينجا به روش عادي عكاسي نجومي مي پردازيم . در اين روش به ابزار زير نيازمنديم . 1 ـ دوربين عكاسي مكانيكي 2 ـ سه پايه دوربين عكاسي 3 ـ فيلم عكاسي با حساسيت مناسب 4 ـ سيم دكلانشور ( وسيله اي كه به كمك آن شاتر دوربين را به مدت دلخواه باز نگه مي داريم ) .حال به دلايل لزوم استفاده از ابزار فوق مي پردازيم .
دوربين مكانيكي امكان تنظيم فاصله ، مدت نور دهي ، استفاده از لنزهاي مختلف را به ما مي دهد . معمولاَ در عكاسي از آسمان فاصله بينهايت را انتخاب مي كنيم تا ستارگان به صورت نقطه اي و در حالت فوكوس ثبت شوند. لازم به ذكر است كه مدت زمان نوردهي و حساسيت فيلم و درجه ديافراگم را با توجه به ميزان تاريكي و روشنايي آسمان و انچه در نظر داريم به روي فيلم عكاسي ثبت كنيم انتخاب خواهيم كرد . ( در اين مقاله منظور از تاريكي و روشنايي آسمان بيشتر ميزان آلودگي نوري آسمان است )

معمولاً به روي دوربين هاي مكانيكي سرعتهاي متفاوت از تا ثانيه و B ثبت شده است . به اين معني كه شاتر دوربين مي تواند از تا ثانيه باز و بسته شود و تصوير را ثبت كند . اما به توجه به نور بسيار كمي كه از ستارگان دريافت مي شود و با توجه به تاريكي زمينة آسمان اين مدتهاي نوردهي كافي نيستند يعني حتي در مدت ثانيه هم ثبت نور ستارگان ممكن نيست ( البته اين مسئله به حساسيت فيلم هم بستگي دارد ) .
از اين رو در عكاسي نجومي از سيم دكلانشور استفاده مي كنيم كه مدت نوردهي را به ميزان دلخواه افزايش مي دهد و امكان ثبت نور ستارگان و جزئيات بيشتري از آسمان را فراهم مي سازد . در اين حالت دوربين را روي سرعت B تنظيم مي كنيم . هنگامي كه مدت نوردهي را افزايش مي دهيم ناچار بايد از سه پايه دوربين عكاسي استفاده كنيم در غير اين صورت تصوير دچار لغزش خواهد شد حساسيت فيلم هايي كه در عكاسي معمولي و روزمره بكار مي روند معمولاً 100 است اما در عكاسي نجومي همانطور پيش از اين گفته شد بايد حساسيت فيلم را با توجه به تاريكي و روشنايي زمينه آسمان انتخاب كرد و معمولاً براي يك آسمان تاريك فيلم با حساسيت 400 توصيه مي شود .

روش كار :
در اين روش كافي است دوربين را روي سه پايه سوار كرده ، هدف عكاسي را مشخص كنيم . دكلانشور را در محل مخصوص آن نصب كرده سرعت B را انتخاب مي كنيم سپس فاصله را تنظيم مي كنيم ( معمولاً ) و ديافراگم را هم معمولاً روي بازترين حالت قرار مي دهيم تا صفحة حساس نور بيشتري را جذب كند سپس به مدت زمان دلخواه نوردهي مي كنيم .

در اين روش ستارگان به صورت رد ستاره اي ثبت مي شوند و اين به دليل حركن وضعي زمين است .
يكي از بهترين هدفهايي كه مي توان براي اين روش انتخاب كرد صور فلكي دور قطبي هستند كه تصاوير بسيار زيبايي را در نوردهي هاي بلند مدت ايجاد مي كنند در اين تصاوير ستاره قطبي كه در امتداد محور زمين قرار دارد بصورت نقطه اي و باقي ستارگان دور قطبي به صورت دو ابر متحدالمركز حول ستاره قطبي ثبت مي شوند .

براي زيبايي بيشتر عكسها مي توان از تلفيق مناظر طبيعي و يا آثار باستاني با زمينه آسمان استفاده كرد

 

+ نوشته شده در  سه شنبه 29 خرداد1386ساعت 15:21  توسط محمد حسین باقریان | 

 

مهم‌ترين اطلاعاتی كه بايد در مورد يك ستاره بدانيم، چيست؟ شايد قدر ستاره در صدر فهرست دانسته‌ها قرار گيرد، اما درست در پشت آن رده طيفی ستاره قرار می ‌گيرد. بدون رده طيفی، ستاره چيزی جز يك چشمه نور نيست. با اضافه شدن حروف كوتاهی چون V”2“G يا IVshne”5“B ستاره، موردنظر به‌سرعت دارای شناسنامه‌ای خاص مي‌شود. افرادی كه قادر به‌درك معني اين كُدها هستند، مي‌توانند ماهيت ستاره موردنظر را كه شامل رنگ، اندازه و ميزان درخشندگي آن نسبت به‌خورشيد و ديگر انواع ستارگان، خصوصيات منحصربه‌فرد و گذشته و آينده آن را مشخص كنند.
 
رده‌هاي طيفي ستارگان
مهم‌ترين اطلاعاتی كه بايد در مورد يك ستاره بدانيم، چيست؟ شايد قدر ستاره در صدر فهرست دانسته‌ها قرار گيرد، اما درست در پشت آن رده طيفی ستاره قرار می ‌گيرد. بدون رده طيفی، ستاره چيزی جز يك چشمه نور نيست. با اضافه شدن حروف كوتاهی چون V”۲“G يا IVshne”۵“B ستاره، موردنظر به‌سرعت دارای شناسنامه‌ای خاص مي‌شود. افرادی كه قادر به‌درك معني اين كُدها هستند، مي‌توانند ماهيت ستاره موردنظر را كه شامل رنگ، اندازه و ميزان درخشندگي آن نسبت به‌خورشيد و ديگر انواع ستارگان، خصوصيات منحصربه‌فرد و گذشته و آينده آن را مشخص كنند.
شيوه جديد رده‌بندی طيفی ستارگان آن‌چنان موفق بوده است كه از سال ۱۳۲۲/۱۹۴۲ تاكنون تقريباً بدون تغيير باقی مانده است. اين شيوه طبقه‌بندی فقط بر دو خاصيت فيزيكی يعنی فشار جوّی و دمای سطحی ستاره كه در طيف ستاره ظاهر مي‌شوند، استوار است.
اين خواص، اطلاعات فراوانی را در اختيار ما مي‌گذارد كه به‌كمك آنها مي‌توان چهره و داستان زندگي يك ستاره را به‌تصوير كشيد. دماي سطحی، نشان‌دهنده رنگ و روشنايي سطحي ستاره است (روشنايي سطحي بيانگر ميزان نور تابش شده از واحد سطح ستاره است). فشار جوّي بستگي مستقيم به‌ميزان گرانش در سطح ستاره دارد. بنابراين اين فشار بيانگر اندازه و جرم ستاره است. اندازه و روشنايي سطح ستاره تعيين‌كننده درخشندگي واقعي آن است (درخشندگي، مقدار كل نوري است كه ستاره تابش مي‌كند) عموماً اين دو خاصه مي‌توانند موقعيت ستاره در دوره زندگي خود را نيز نشان دهند (جوان، ميان‌سال يا نزديك به‌مرگ). با مقايسه درخشندگي و درخشندگي ظاهري ستاره در آسمان (قدر ظاهري) مي‌توان به‌فاصله ستاره از زمين پي‌برد. همچنين به‌پيوست رده طيفي اصلي يك ستاره مي‌توان با افزودن حروفي، خواص ويژه شيميايي، گستردي جو، فعاليت‌هاي سطحي غيرمعمول، حركت چرخشي سريع يا ديگر ويژگي‌هاي مخصوص را نشان داد.
همه رصدگران آسمان بايد اطلاعات مختصري درباره رده‌هاي طيفي ستارگان داشته باشند.

كالبدشكافي نور ستاره
داستان را از سال ۱۸۰۲، يعني زماني آغاز مي‌كنيم كه دانشمند انگليسي ويليام ولستون، پرتويي از نور خورشيد را ابتدا از شكافي باريك عبور داد و بعد آن را از منشوري گذراند. شكاف باريك سبب مي‌شود كه رنگين كمان آشناي ايجاد شده پس از گذر از منشور، بسيار واضح و عاري از تداخل‌هاي رنگي مرسوم باشد. ولستون با استفاده از اين طيف نسبتاً دقيق متوجه خطوط تاريك باريكي با ضخامت‌هاي متفاوت در طيف خورشيد شد. با گذشت زمان، تغييري در اين خطوط تاريك مشاهده نشد و تقريباً در درون طيف ثابت ماندند. بعدها اين خطوط را جوزف وان فرانهوفر دسته‌بندي و مشخص كرد. از اين‌رو به‌ «خطوط فرانهوفر» معروف‌اند.
بعد از اين تجربه خطوط طيفي مشابه با خطوط تاريك طيف خورشيد در آزمايشگاه‌هاي فيزيك نيز به‌ثبت رسيد، با استفاده از يك شكاف و منشور، دانشمندان دريافتند كه وقتي ماده‌اي چه جامد، مايع يا حتي گاز چگال تا اندازه‌اي گرم شود كه نور از خود منتشر كند، طيف نورِ تابيده شده آن پيوسته بدون خط است. در عوض يك گاز منبسط شده داغ فقط در يك رنگ خاص يا چند طول موج خاص نور مي‌تاباند كه به‌شكل خطوط روشن و باريكي در طيف گرفنه شده از آن نمايان مي‌شوند (زمينه بقيه طيف تاريك است). اگر نمونه‌اي از همين گاز اما به‌صورت سرد را در راه نور يك چشمه تابان كه طيفي پيوسته در تمام طول‌موج‌ها دارد قرار دهيم، در طيفِ پيوسته نورِ تابان، خطوط جذبي تاريكي (در همان طول موجي كه خطوط نشري اين گاز را ديديم) ايجاد مي‌كند.
در سال ۱۸۹۵ ماهيت اين جريان مشخص شده بود، درواقع ما سطح نسبتاً چگال و داغ را از بين جوّ سرد و رقيق كه بين راه تابش قرار گرفته مشاهده مي‌كنيم و اين را از خطوط تاريك طيف خورشيد متوجه شديم. آنها حاصل جذب نور سطح خورشيد در جوّ آن هستند. درحقيقت دانشمندان موفق به‌بررسي خورشيد در آزمايشگاه‌هاي روي زمين شدند. تمام عناصر با پيوندهاي شيميايي متفاوت و در دماهاي متفاوت خطوط طيفي مخصوص به‌خود را دارند و اين خطوط مانند اثر انگشت منحصربه‌فردند.
آنها نه‌فقط بيانگر اتم‌ها و ملكول‌هاي تشكيل دهنده مواد هستند، بلكه مشخص‌كننده شرايط فيزيكي موجود در آن محيط (ازجمله دماي محيط) نيز هستند.
هنگامي كه منجمان اين ابزار متشكل از منشور و شكاف (طيف‌سنج) را بر تلسكوپ خود سوار كردند موفق به‌مشاهده اين خطوط طيفي در نور ستارگان نيز شدند و اين يكي از باورنكردني‌ترين پيشرفت‌هاي نجومي قرن نوزدهم بوده است. سال‌ها اخترشناسان بر اين باور بودند كه چگونگه تكامل و تشكيل ستاردگان، وراي ادراك بشر است. اما حالا ساختار خورشيد و ستارگان فقط با مقايسه خطوط طيفي مشاهده شده در تلسكوپ با خطوط جذبي مشاهده شده در آزمايشگاه‌هاي روي زمين به‌دست مي‌آيند. و بدين‌سان اخترفيزيك نوين متولد شد.

طبقه‌بندي طيف ستارگان

 (H-R) نمودار هرتسپرونگ - راسل

آنجلوسچي، نخستين شخصي بود كه به‌صورت جِدّي دست به‌طبقه‌بندي طيف ستارگان زد. او كه يك كشيش اخترشناس بود، در دهه ۱۸۶۰ با بررسي طيف صدها ستاره به‌صورت بصري از پشت تلسكوپي مجهز به‌طيف‌سنج، طيف ستارگان را در ۵ دسته اصلي قرار داد كه با پُرنورترين ستاره در هر دسته شناخته مي‌شدند. به‌عنوان مثال ستارگان يك دسته كه داراي طيفي شبيه ستاره شباهنگ يا شِعراي يماني بودند كه مملو از خطوط جذبي مربوط به‌اتم‌هاي هيدروژن است، به‌نام رده شباهنگ نامگذاري مي‌شدند. اما دسته‌بندي اصلي و پايه‌گذار رده‌هاي طيفي امروز در رصدخانه‌ دانشگاه‌ هاروارد انجام شده است. در سال ۱۸۸۶ ادوارد سي.‌پيكْرينگ كه كارمند اين رصدخانه بود با استفاده از عكاسي به‌دسته‌بندي طيف هزاران ستاره پرداخت. مجموعه‌اي از فعالان در رصدخانه هاروارد نيز او را ياري مي‌كردند. دسته‌بندي آنها به‌اين صورت بود كه به‌ترتيب حروف از A تا G ستارگان را از ساده‌ترين طيف تا پيچيده‌ترين آنها دسته‌بندي مي‌كردند. اما به‌زودي روش طبقه‌بندي طبيعي بهتري در بين اين طيف‌ها آشكار شد. اين گروه با تركيب و آرايش دوباره رده‌بندي‌هاي پيشين متوجه شدند كه مي‌توان طيف‌هاي شبيه به‌هم را در يك رشته پيوسته قرار داد. هر رشته حاوي ستارگان با رنگ‌ها و دماهاي مختلف‌اند كه از ستارگان داغ آبي-‌سفيد در انتهاي اين رشته تا ستارگان نارنجي- قرمز در طرف ديگر آن تشكيل مي‌شوند. اما هنوز براي علامتگذاري دوباره حروف خيلي زود بود. وقتي تمام ابهامات برطرف شد، اين طبقه‌بندي از داغ‌ترين ستاره تا سردترين به‌صورت

O B A F G K M
تدوين شد.
رده طيفي ستارگان آبي را «اولي» و ستارگان سردِ قرمز را «آخري» مي‌ناميم. اين اصطلاحات كه برپايه يك تصور نادرست (ستارگان با روند ساده‌اي با گذر سرد مي‌شوند و رنگشان از آبي تا سرخ تغيير مي‌كند) استوار است. اما هنوز كاربرد دارد. هركدام از اين رده‌هاي طيفي مي‌توانند به‌قسمت‌هاي كوچكتري تقسيم شوند، آني‌جِي كانُن هر رده طيفي را به‌زيررده‌هايي از o تا ۹ تقسيم كرد. مثلاً طيفي كه بين Go و Ko استاندارد قرار مي‌گرفت را ۵G ناميد.
با استفاده از اين رَويِه، كانن سرپرستي رده‌بندي ۳۰۰ و ۳۲۵ طيف ثبت شده بر روي عكس‌هاي ميدان ديد باز را برعهده گرفت كه نتيجه اين دسته‌بندي فهرست هِنري دِريپِر (HD) و پيوسته فهرست او (HDE) بود كه براي نخستين بار در سال ۱۹۱۸ به‌چاپ رسيد و تاكنون نيز يكي از منابع اصلي باقي مانده است. هنري راسل براي به‌خاطر سپردن رده‌هاي طيفي، جمله راهنمايي را ارائه كرد كه تمام حروف رده‌هاي طيفي در اول هريك از كلمات اين جمله بودند:

“Ok Be A Fine Girl Kiss Me.”

انتخاب جمله يادآوري اين طيف‌ها به‌دست شماست. مثلاً مي‌توانيد از جملة بداهه ساخته شده بابك امين‌تفرشي در كلاس‌هاي درس او استفاده كنيد:

« او بيا اي فندق گِرد كوچك من! »

كشف اجرام بسيار كم‌نور و قرمز (از كوچكترين كوتوله‌هاي قرمز سرد گرفته تا كوتوله‌هاي قهوه‌ايي كه در مرز ستاره و سياره قرارمي‌گيرند) باعث شده است كه اخيراً دو رده طيفي جديد بعد از حرف M در طبقه‌بندي طيفي ستارگان به‌كار گرفته شود.
از بين حروف باقي‌مانده به‌كار برده نشده در پارامترهاي نجومي، حروف L و T براي اين رده‌هاي طيفي انتخاب شدند (دليل پيچيده و خاص ديگري هم براي اين انتخاب وجود نداشت).

O B A F G K M L T

رده‌هاي طيفي ديگري نيز به‌طور موازي به‌رده‌هاي طيفي قديمي اضافه شدند ولي نتوانستند خود را با رده‌بندي كلاسيك گفته شده تطبيق دهند.
به‌عنوان مثال رده طيفي لما براي ستارگان ولف-‌رايه (Wolf-Rayet) تقريباً مشابه آبي‌ترين و داغ‌ترين ستارگان رده O هستند، اما خطوط نشري بسيار قوي نيتروژن (WN) ، كربن و اكسيژن (WC) دارند يا هيچ‌كدام از اين دو را ندارند كه ستارگان (WR) را نمايان مي‌سازند. خطوط نشري بيانگر وجود لايه‌اي ضخيم از گاز داغ در اطراف اين‌گونه ستاره‌هاست. اين‌طور به‌نظر مي‌آيد كه ستاردگان رده لما، ليه هيدروژن اطراف خود را به‌خارج دميده باشند و از اين‌رو لايه‌هاي داغ مواد زيرين اين ستارگان آشكار شده‌اند.
ستارگان بسيار پير و غول سرخ انتهاي رشته نيز مقدار زيادي كربن را در طيف خود نشان مي‌دهند. آنها به‌ستاره‌هاي R و N معروف‌اند كه دانشمندان گونه ادغام شده اين دو را “C” مي‌نامند.
ستاره‌هاي كربني به‌علت سرخي بيش از حدّي كه دارند، با يك نگاه كوتاه با تلسكوپ، قابل شناسايي‌اند. نمونه درخشان اين‌گونه در آسمان پاييز ستاره ۱۹-حوت (TX -حوت) در شكل حلقه‌مانند يكي از دو شاخه صورت فلكي حوت با رده طيفي ۵C مي‌درخشد.
خطوط جذبي بارز اين گروه، خطوط روي هم افتاده مربوط به‌پيوندهاي كربن ۲C ، CN وCH است كه انتهاي آبي طيف را تاريك مي‌كنند. به‌بيان ديگر جوّ ستارگان كربني همانند يك صافي قرمز عمل مي‌كند. برعكس در بررسي طيف نشري آن(به‌جاي جذبي) اين نوار طيفي با خطوطي آبي‌رنگ شناسايي مي‌شود. اين ملكول‌ها (كه باعث قرمزيِ رنگِ ستاره‌هاي كربني مي‌شود) در طيف جذبي دنباله‌دارها نيز وجود دارند كه سبب درخشش طيف نشري دنباله‌دارها در رنگ آبي-‌سبز هستند. درواقع جوّ ستاره‌هاي رده C چنان از كوره گرمابخش مركزي ستاره دور شده‌اند و دمايشان چنان كم شده كه امكان پيوند بين اتم‌ها و ايجاد ملكول‌هاي خاص ميسر شده است.
رده طيفي نادر S نيز معمولاً شامل غول‌هاي سرخ مي‌شود. اين گروه موازي رده طيفي M قرار مي‌گيرد اما خطوط اكسيد تيتانيومي كه در ستاره‌هاي M مشاهده مي‌شود را ندارند. به‌جاي آن طيف اين‌گونه داراي آثاري مربوط به‌اكسيد زيركونيم و اكسيد لانتانيم هستند.
سياره‌هاي احتمالي منظومه‌هاي S ستاره‌هاي با بادهاي قوي ستاره‌اي متشكل از تركيبات شيميايي عجيب و غريبي روبه‌رو مي‌شوند كه سطح اين كُرات را پوشيده از سنگ‌هاي آغشته به‌تركيبات عنصر زيركونيم مي‌كند.

غول‌ها و كوتوله‌ها
ستاره‌هاي با رده طيفي مشابه نيز در همه موارد خطوط جذبي كاملاً مشابه يكديگر ندارند. در بعضي از ستاره‌ها خطوط، باريك و واضح‌اند و در بعضي ديگر به‌علت عوامل مختلف، اين خطوط پهن مي‌شوند. در رأس اين عوامل، تأثير فشار جوّ ستاره است. تغييرات فشار در جوّ ستاره سبب تغيير شدت شعاع‌هاي خطوط حساس به‌فشار مي‌شود. يادآور مي‌شويم كه فشار جوّي يك ستاره بيان‌كننده ميزان گرانش در سطح آن است. بنابراين با درنظر گرفتن اين عامل مي‌توان اندازه ستاره را نيز تخمين زد. خطوط باريك نشان‌دهنده اين هستند كه ستاره موردنظر بسيار پهناور و بادكرده است و جوّ آن رقيق است و در فاصله نسبتاً زيادي از مركز گرانش ستاره قرار گرفته است. در فهرست هنري دريپر رده‌هاي طيفي داراي پيشوندهايي چون d براي كوتوله‌ها (dwarf)، S براي غول‌ها و C براي اَبَرغول‌ها است.
اين حروف هم‌اكنون نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرند، اما در سال ۱۹۴۱ اين حروف را ويليام مُرگان و فيليپ كنان با علامت‌هايي كه جزييات بيشتري از ستاره را بيان مي‌كردند عوض كردند. اين روش جديد (روش MK) با تغييراتي كم هنوز هم روش استاندارد طبقه‌بندي ستاره‌هاست. در اين روش ستاره‌ها نسبت به‌درخشندگي‌شان با اعداد رومي علامتگذاري شده‌اند. به‌اين صورت كه شماره I براي اَبَرغول‌ها (معمولاً به‌ترتيب كم‌شدن درخشندگي كلي به‌چهار زيردستهO به‌ترتيب Iab, Ia, Ia و Ib تقسيم مي‌شوند). II براي غول‌هاي درخشان، III براي غول‌هاي معمولي، IV براي غول‌هاي كوچك، V براي ستاره‌هاي متوسط و كوتوله‌هاي درون رشته اصلي (اين گروه در تصوير پايين مشخص نشده‌اند) و نيز VI براي كوتوله‌هاي كوچك به‌كار مي‌روند.
وقتي كه اين خصوصيات پشتِ سرِ هم و در نموداري كشيده شوند، نمودار حاصل، نمودار H-R يا هِرتْسْپرونگ-‌راسِل ناميده مي‌شود. اين نمودار از آغاز پيدايش خود يعني در سال ۱۹۱۱ ابزار علمي بي‌مانندي در اخترفيزيك بوده است.
بيشتر ستاره‌ها باتوجه به‌جرم و سنّ‌شان در يك منطقه مشخص و رشته‌مانندي از نمودار H-R قرارمي‌گيرند. بيشتر ستارگان درست بعد از تولد، در رشته اصلي جاي مي‌‌گيرند. ستاره‌هاي اين رشته وضعيت پايداري دارند و درخشندگي‌شان تغييرات شديدي در بازه‌هاي كوتاه‌مدت ندارد. اين دوراني است كه ستاره بيشتر طول زندگي خود را در آن حالت سپري مي‌كند. ستارگان پُرجرم در قسمت‌هاي آبي و داغ در رشته اصلي نور افشاني مي‌كنند. اين ستارگان سوخت هسته‌اي خود را فقط در چند ميليون سال آغاز حيات به‌پايان مي‌رسانند. اما ستارگاني با جرم كمتر مانند ستارگان زرد، نارنجي، كوتوله‌هاي سرخ كه در بخش پايين و سمت راست رشته اصلي قرار مي‌گيرند ميلياردها سال طول مي‌كشد تا اين دوران زندگي خود را به‌پايان برسانند.
هنگامي كه ذخيره هيدروژن هسته يك ستاره رو به‌تمام شدن مي‌گذارد، ستاره از رشته اصلي خارج مي‌شود و به‌قسمت بالاي سمت راست نمودار يعني محل غول‌هاي سرخ و اَبَرغول‌ها مي‌رود. ستارگاني كه آغاز تولد خود را با بيشتر از هشت برابر جرم خورشيد شروع كرده‌اند، دوران تكامل خود را در مراحل پيچيده‌تري و در خارج از رشته‌هاي مختلف درون نمودار مي‌گذرانند تا انرژي خود را به‌مصرف برسانند. اين‌گونه ستارگان در پايان عمر خود به‌صورت اَبَرنواختر منفجر مي‌شوند. غول‌هايي با جرم كمتر از اين گروه در آخر عمر خود به‌طرف پايين سمت چپ نمودار حركت مي‌كنند و به‌كوتوله‌هاي سفيد مبدل مي‌شوند.
خورشيد تا حدود ۸ ميليارد سال ديگر به‌اين نقطه از جدول مي‌رسد.

استثناها
طيف، اين نوار جادويي حتي مي‌تواند مطالبي بيش از آنچه گفته شد را نيز نمايان كند. حروف جدول زير براي بيان حالات ويژه ستارگان در ادامه رده طيفي آنها استفاده مي‌شوند. جدول زير بخشي از اين حروف را نشان مي‌دهد:

برخي از كدهاي طيفي ويژه عبارتند از :
Comp : طيف تركيبي كه دو رده طيفي در يكديگر آميخته شده‌اند و ممكن است نشانگر ستاره دوتايي طيفي باشد كه از يكديگر تفكيك نشده‌اند.
e : نشانگر خطوط نشري در طيف است (معمولاً مربوط به‌هيدروژن)

m :
داراي خطوط طيفي قوي غيرعادي فلزات (عناصر به‌غير از هيدروژن و هليم) است كه براي ستاره‌اي كه گونه طيفي آن مشخص شده است به‌كار مي‌رود. اين خاصه معمولاً در ستاره‌هاي رده طيفي A ديده مي‌شود.
n : نشان‌دهنده خطوط جذبي پهن و محو كه حاصل سرعت زياد چرخش ستاره است.
nn : خطوط جذبي بسيار پهني كه حاصل سرعت بسيار زياد چرخش ستاره است و طيف آن ديده مي‌شود.
p : خاصيت ويژه غيرقابل تشخيص كه معمولاً در مورد گونه طيفي A كاربرد دارد كه به‌طور غيرعادي داراي خطوط قوي فلزات هستند (مربوط به‌ستارگان Am).
s : نشانگر خطوط بسيار باريك و واضح جذبي
sh : ستاره داراي پوسته است (ستاره‌هاي B تا F رشته اصلي كه داراي خطوط نشري تابش شده از يك پوسته گازي خارجي‌اند).
Var : گونه طيفي متغير
WL : خطوط ضعيف (ستاره‌هاي پير و كم‌فلز)

مي‌توان شناسه عناصري را كه خطوط غيرعادي قوي در طيف ستاره ايجاد مي‌كنند را نيز در ادامه رده طيفي اضافه كرد. براي مثال ستاره اپسيلون-دب‌اكبر ستاره‌اي از رده AoPIV:(CrEU) است كه در آن خطوط قوي كروميوم و يوروپيوم ديده مي‌شود و نيز دو نقطه نشان دهنده عدم اطمينان در عدد رومي مربوط به‌درخشندگي آن يعني IV است.
ريزه‌كاري‌هاي مربوط به‌تعيين دقيق رده طيفي در بين آماتورها چندان رواج ندارد. بعضي از رصدگران ادعا مي‌كنند كه قادر هستند رده طيفي ستارگان را با استفاده از مشاهده رنگ آنها در چشمي با دقت خوبي تعيين كنند. هرچند كه رنگ عامل بسيار تعيين‌كننده در رده‌هاي طيفي اوليه (داغ‌تر) يعني تا ۵K است (البته تا هنگامي كه سرخي حاصل از غبار بينْ‌ستاره‌اي در آن اثر نداشته باشد). اما عامل رنگ در ستاره‌هاي گونه‌هاي طيفي K تا m چندان تعيين كننده نيستند. چون آنها همه سرخ‌اند.
مثلاً با مقايسه ته‌رنگ مربوط به اِبطُ‌الجوزا (ستاره درخشان شانه شكارچي) كه از رده طيفي Iab۲M و دَبَران (ستاره پُرنور ثور) با رده طيفي III۵K، هيچ‌گاه نمي‌توان به‌صورت بصري اين اختلاف را تشخيص داد. به‌علاوه كوتوله‌هايي با رده‌هاي طيفي G، K و M به‌سرخي غول‌ها و اَبَرغول‌هاي اين رده نيستند. با كمي تقريب هميشه مي‌توان ستاره‌هاي يك رده طيفي و يا نيمي از يك رده طيفي را با يكديگر همرنگ به‌حساب آورد.
تفاوت بين طيف‌ها فراتر از تفاوت در تركيبات شيميايي واقعي ستاره است. ستاره رده طيفي A ممكن است به‌نظر آيد كه كاملاً از هيدروژن تشكيل شده است و نيز ستاره‌اي از رده طيفي K فقط داراي رد پايي از هيدروژن در بين خطوط فلزات باشد. ولي ستارگان A و K درواقع از يك تركيب تشكيل شده‌اند.
تفاوت اتم‌ها و يون‌هاي متفاوت فقط در دماهاي متفاوت در طيف اين ستارگان آشكار مي‌شود. حتي ستارگان كربني نيز عمدتاً از هيدروژن و هلیوم ساخته شده‌اند. آمار مقدار واقعي هر عنصر را فقط در درون ستاره مي‌توان اندازه‌گيري كرد. بسيار دشوار است كه خطوط معين در يك طيف ديده شده را با طيف پيش‌بيني شده از آن كه با نظريه‌هاي اتمي بسط داده شده است مقايسه كنيم.
در قرن بيستم بيشتر پژوهش‌ها مربوط به‌طيف مرئي ستارگان بود. اما دهه‌هاي اخير با وارد شدن آشكارسازهاي طول‌موج‌هاي غيرمرئي و ديگر پيشرفت‌هاي هيجان‌انگيز اخترشناسي توجه به‌طيف نورمرئي كم‌تر شده است. با اين‌حال هنوز هم طيف‌سنجي نورمرئي سنگِ بناي اخترشناسي نوين به‌حساب مي‌آيد.

منبع:مجله نجوم

+ نوشته شده در  دوشنبه 28 خرداد1386ساعت 22:42  توسط محمد حسین باقریان | 
جديدترين تحقيقات نشان مي دهد که تغییرات ارتفاع خطوط ساحلی مریخ در اثر جابه‌جایی محور چرخش مریخ است. به این صورت که احتمالا این قطب ها بین 2 تا 3 میلیارد سال پیش حدود 3000 کیلومتر روی سطح این سیاره جابه‌جا شده اند. این جابه‌جایی قطب ها موجب شده است که خطوط ساحلی ارتفاعی متغییر داشته باشند.
 

حتی اگر از زمین به مریخ نگاه کنید دشتی که قطب شمال آن را احاطه کرده است همانند ناحیه ای انباشته از رسوبات ته نشین شده در بستر یک اقیانوس است. در دهه ی 1980 تصاویر فضاپیمای وایکینگ چیزی شبیه دو خط ساحلی بسیار قدیمی را در نزدیکی قطب شمال مریخ نشان داد که طول آن ها چند هزار کیلومتربود و عوارضی مشابه با عوارض نواحی ساحلی زمین داشتند. این خطوط ساحلی با نام های عربستان(Arabia) و دوترونیلوس(Deuteronilus) مربوط به 2 تا 4 میلیارد سال قبل هستند.

در دهه ی 1990 نقشه بردار سراسری مریخ  متعلق به ناسا سطح مریخ را با دقت 300 متر نقشه برداری کرد و متوجه شد که ارتفاع این خطوط ساحلی در نقاط مختلف تا چندین کیلومتر تغییر می کند و آن ها همانند موجی هایی با طول چند هزار کیلومتر هستند. در زمین ارتفاع این خطوط ساحلی تقریبا ثابت است٬ به همین دلیل بسیاری از کارشناسان نظریه وجود اقیانوس ها در مریخ را رد کردند.

دانشمندان دانشگاه برکلی به تازگی متوجه شده اند که تغییرات ارتفاع خطوط ساحلی مریخ در اثر جابه‌جایی محور چرخش مریخ است. به این صورت که احتمالا این قطب ها بین 2 تا 3 میلیارد سال پیش حدود 3000 کیلومتر روی سطح این سیاره جابه‌جا شده اند. این جابه‌جایی قطب ها موجب شده است که خطوط ساحلی ارتفاعی متغییر داشته باشند.

«میکائیل مانگا»( Michael Manga) استاد دانشگاه برکلی و یکی از رهبران این تحقیق می گوید: "جابه جایی محور چرخش مریخ باعث تغییر شکل سطح سیاره و به وجود آمدن پستی و بلندی در خطوط ساحلی شده است".

«تیلور پرون»(Taylor Perron ) محقق اصلی این تحقیق می گوید: "در سیاراتی مانند زمین و مریخ که پوسته ی خارجی انعطاف پذیری دارند٬  سطح جامد رفتاری متفاوت با سطح اقیانوس دارد که باعث تغییرات غیریکسان سطح می شود".

محاسبات پرون نشان می دهد که مقاومت پوسته ی ارتجاعی مریخ باعث تغییرات ارتفاع این خطوط ساحلی شده است. پستی و بلندی های عربستان و دوترونیلوس به ترتیب 2.5 و 0.7 کیلومتر تغییرات ارتفاع دارند.

«مارک ریچاردز»( Mark Richards) یکی از محققان می گوید: "نتیجه ی تیلور بسیار زیباست. توضیح دادن سبب وجود این پستی و بلندی ها با یک مدل ساده هیجان انگیز است. من هرگز نمی توانستم چنین چیزی را از قبل پیش بینی کنم".

وی می افزاید:" این مدل تایید می کند که مریخ در گذشته اقیانوس داشته است".

محاسبات پرون٬ مانگا٬ ریچاردز و همکارانشان نشان داد که دو خط ساحلی عربستان و دوترونیلوس در اثر جابه جایی های 50 و 20 درجه ای قطبین سیاره به وجود آمده اند. فرضیه مانگا مي‌گويد که علت جابه جایی 50 درجه‌ای، وجود اقیانوسی بزرگ در یکی از قطبین مریخ است. اگر جاری شدن آب باعث پر شدن قطب شمال سیاره شده باشد٬ جرم این مقدار آب قادر بوده است محور چرخش را 50 درجه به سمت جنوب حرکت دهد و سپس با ناپدید شدن آب٬ محور دوباره به جای اصلی خود بازگشته است.

مانگا می گوید که منبع ناشناخته ی آب احتمالا سیل بسیار عظیمی در این سیاره به وجود آورده است که گواه آن وجود دره های بسیار بزرگ در دشت «تارسیس» مریخ است. سپس یا آب بخار شده یا به لایه های زیرین نفوذ کرده است و نزدیکی سطح به صورت یخ زده و در اعماق به صورت مایع وجود دارد.

وجود چنین اقیانوسی در گذشته ی مریخ هدف مناسبی برای مطالعات بعدی کاوش گرهای مریخی است.

+ نوشته شده در  دوشنبه 28 خرداد1386ساعت 22:38  توسط محمد حسین باقریان | 
کی از پیشرفته ترین برنامه های شبیه ساز برای رصد ماه و عوارض سطحی آن (دره ها ،در یا ها،کوه ها و...) به همراه لیبراسون ، مناسب برای محاسبات رؤیت هلال ماه و... 

نمایش تصاویر حقیقی از ماه در فاز های مختلف

 محاسبه زمان طول و غروب ماه به همراه مدت مکث آن

 نمایش دیاگرام روزانه ماه

 نمایش نقشه های ماه با وضوح بسیار بالا

 محاسبه زمان طول و غروب خورشید

 نمایش دیاگرام روزانه خورشید

 نمایش ماه  از دید ابزارهای مختلف اپتیکی مانند تلسکوپ ، دوربین دو چشمی و...

 ارائه زمان اعتدالین و انقلابین

 تاریخ میلادی برابر یابی شده با تاریخ هجری قمری

 محاسبه زمان آغاز و پایان بين الطلوعين مطابق با زمان های شهری، دریایی و نجومی

و ده ها امکانات دیگر...

 

  

جدید ترین نرم افزار سایت منجمان آسمان شب Night Sky Observer) (محصول سال 2006 میلادی

ارائه اطلاعات بر اساس داده های علمی آزمایشگاه موتور های پیشران سازمان فضایی ناسا

حجم :11.4 مگابایت

دانلود نرم افزار

منبع:www.parssky.com

+ نوشته شده در  دوشنبه 28 خرداد1386ساعت 15:16  توسط محمد حسین باقریان | 

اتحادیه نجوم تاریخ برگزاری روز و هفته نجوم را تا سال 1393 اعلام کرد  .........

 
 سال 1354. زمانی که " دوگ برگر " رئیس انجمن نجوم کالیفرنیای شمالی تصمیم گرفت که در آن سال برای علاقمند کردن مردم به نجوم، در رصدخانه ها را به روی مردم بگشاید.... و از آن سال به بعد این کار هر ساله صورت گرفت تا روز و هفته نجوم به این شکل به ما به ارث برسد! بنا به تصمیم گیری اتحادیه نجوم، روز نجوم هر ساله معمولا یکی از روزهای نیمه اول اردیبهشت( اواسط آوریل تا اواسط می ) و اولین شنبه ای که نزدیک به تربیع اول ماه باشد، انتخاب می شود. این اتحادیه تاریخ برگزاری روز و هفته نجوم را تا سال 1393 چنین اعلام داشت :
 

هفته نجوم

اولین تربیع ماه

روز نجوم

سال

از 15 تا 21 اردیبهشت ماه

22 اردیبهشت ماه

20 اردیبهشت ماه

1387

از 9 تا 13 اردیبهشت ماه

12 اردیبهشت ماه

12 اردیبهشت ماه

1388

از 30 فروردین تا 5 اردیبهشت

01 اردیبهشت ماه

04 اردیبهشت ماه

1389

از 12 تا 18 اردیبهشت ماه

20 اردیبهشت ماه

17 اردیبهشت ماه

1390

از 3 تا 9 اردیبهشت ماه

10 اردیبهشت ماه

08 اردیبهشت ماه

1391

از 26 فروردین تا 1 اردیبهشت

29    فروردین ماه

31     فروردین ماه

1392

از 15 تا 21 اردیبهشت ماه

17 اردیبهشت ماه

20 اردیبهشت ماه

1393

 
هفته نجوم یک روز نمادین است و برای معرفی کردن نجوم به مردم با اشکال مختلف در نظر گرفته شده است. دلیل انتخاب این تاریخ ها برای روز و هفته نجوم در موعد مقرر، توسط اتحادیه نجوم اعلام می شود ولی آنچه مسلم است انتخاب تاریخ روز و هفته نجوم در سال 1388 به علت تقارن با سال جهانی نجوم و انتخاب این تاریخ برای سال 1391 به علت تقارن روز و هفته نجوم با گذر زهره از مقابل خورشید بوده است. به غیر از این مناسبت ها دلایل دیگری نیز در انتخاب تاریخ ها توسط اتحادیه نقش داشته است. برای مثال روز نجوم در سال 1388 و 1393 مصادف با " روز مادر " در آمریکا است.      

روز نجوم هر ساله در بسیاری از کشورهای جهان برگزار می شود.
 
                                       منبع:آسمان پارس
 
+ نوشته شده در  دوشنبه 28 خرداد1386ساعت 14:6  توسط محمد حسین باقریان | 
عرفي يك نرم افزار آسمان نماي فوق العاده براي گوشي هاي تلفن همراه  

نرم افزار sideralis يك نقشه آسمان كامل و بسيار مناسب و قابل استفاده براي بيشتر گوشي هاي تلفن همراه است .

 اين برنامه قابليت هاي فوق العاده اي از جمله آسمان نما ، نقشه ي آسمان ، ديكشنري نجومي و ... دارد كه مطمئنا از كار كردن با آن لذت خواهيد برد .

براي اجراي اين برنامه گوشي تلفن شما بايد JAVA را پشتيباني كنيد . ‌

 براي دانلود اين برنامه كليك كنيد.

براي اطلاع از بروز رساني آخرين نسخه هاي اين برنامه مي توانيد به اين صفحه مراجعه كنيد .

 منبع:آسمان پارس

من این نرم افزارو روی گوشی خودم نصب کردم و کار کرد به شما هم پیشنهاد میکنم که این کارو انجام بدین از دستش ندین حیف .ممنون ۰(اشکان)

 

+ نوشته شده در  شنبه 26 خرداد1386ساعت 22:0  توسط محمد حسین باقریان | 
در شب‌هاي مهتابي، به ويژه هنگام ماه كامل، طبيعي است كه به فكر استفاده از سايهِ بسيار واضح شاخص روي ساعت براي خواندن زمان بيفتيم. اين فكر بسيار قديمي به سادگي انجام شدني است.
 

ساعت مهتابی

در شب‌هاي مهتابي، به ويژه هنگام ماه كامل، طبيعي است كه به فكر استفاده از سايه‌ی بسيار واضح شاخص روي ساعت براي خواندن زمان بيفتيم. اين فكر بسيار قديمي به سادگي انجام شدني است.

اهِله‌ی ماه از روي زاويه‌ی ظاهري كه ماه با خورشيد مي‌سازد، يعني تفاوت بين بُعدهاي اين دو جرم، مشخص مي‌شود. در لحظه‌ی ماه نو و بَدر اين زاويه به ترتيب صفر و 12  ساعت است. اگر فردي ساعت را در لحظه‌ی دقيق ماهِ كامل ببيند، زمانِ نشان داده شده زمان حقيقي است. به همين ترتيب، در لحظهِ ماه نو، كه خورشيد و ماه زاويهِ ساعتي يكساني دارند، سايهِ مشترك آنها روي صفحهِ ساعت (البته اگر ماه توانست چنين سايه‌اي ايجاد كند) همان زمان حقيقي است.

چنين ساعتي در كالِج كوئينز كمبريج موجود است و بخشي از شهرت خود را مديون دارا بودن اين جزء است. به ازاي هر فاصله‌ی زماني 15 روز بين هلال ماه و ماه كامل و بين ماه كامل و هلال ماه بعدي جدول اين ساعت مقدار زاويه‌ی ماه، يعني مقدار تصحيح را كه بايد به ساعت نشان داده شده به كمكِ سايه اضافه شود، نشان مي‌دهد (البته اگر سايه براي خواندن به اندازهِ كافي واضح باشد). اين شرايط بايد سازندگان ساعت‌هاي مهتابي را ترغيب كرده باشد تا جدول تصحيح را در پايين ساعت، يعني در نزديك‌ترين فاصله به فرد مشاهده‌كننده، قرار دهند و از يك پس­‌زمينهِ سفيد و ابعاد بزرگ در مقايسه با سطح خود ساعت استفاده كنند.

 

ساعت‌هاي مهتابي به علتي بسيار موجه كميابند؛ كه استفاده از آنها كار ساده‌اي نيست و اصولاً كم و بيش نتايج آنها دقت و صحّت مطلوبي ندارند، زيرا عدم دقت در خواندن ساعت و برآورد غير دقيق از سنّ ماه ممكن است موجب اختلاف قابل توجهي با زمان حقيقي شود. بنابراين مي‌توان پذيرفت كه سازندگان ساعت‌هاي مهتابي عمدتاً آنها را براي افرادي ساخته‌اند كه زمان برايشان اهميت چنداني ندارد. مي‌گويند كه <عاشقان> در اين دسته قرار مي‌گيرند!

 

مقاله کامل ساعت‌های مهتابی را ماهنامه نجوم شماره ۱۷۱ (خرداد ۱۳۸۶) بخوانید.

 

+ نوشته شده در  شنبه 26 خرداد1386ساعت 12:46  توسط محمد حسین باقریان | 
زير ترجمه مقاله‌اي است از پروفسور هاوكينگ :
پس از سال 1985 كم كم مشخص شد كه تئورى تار (ريسمان) تصوير كاملى نيست. اول آن كه مشخص شد كه تارها فقط يك عضو از دسته وسيعى از موضوعاتى هستند كه مى‌توان آنها را به بيش از يك بعد گسترش داد. پال تونسند كه همانند من يكى از اعضاى بخش رياضى كاربردى و فيزيك نظرى در كمبريج است و بسيارى از پژوهش‌هاى بنيادى اين حوزه را انجام داده است، نام پ-برين را براى آنها برگزيده است. هر پ-برين در جهت داراى طول است. بنابراين يك برين با تار است و برين با يك سطح يا غشا و به همين ترتيب تا آخر. به نظر مى‌رسد كه هيچ دليلى وجود ندارد كه تارهاى با را بر ساير مقدارهاى ممكن ترجيح دهيم. در عوض بايد اصل موكراسى را بپذيريم: تمام تارها به طور برابر ايجاد شده‌اند.
تمام تارها را مى‌توان به عنوان راه حل‌هايى براى معادلات نظريه‌هاى ابرگرانش در 10 يا 11 بعد در نظر گرفت. هر چند كه ابعاد 10 گانه يا 11 گانه با فضا زمانى كه درك مى‌كنيم، چندان شباهتى ندارد؛ اما در توجيه اين نكته گفته مى‌شود كه 6 يا 7 بعد ديگر چنان پيچ خورده و كوچك شده‌اند كه متوجه وجود آنها نمى‌شويم و فقط 3 بعد باقيمانده را كه بزرگ و تقريباً مسطح هستند، درك مى‌كنيم.
لازم است يادآور شوم كه شخصاً از پذيرفتن ابعاد بالاتر چندان خرسند نبوده‌ام. اما از آنجا كه اثبات‌گرا هستم، پرسش «آيا ابعاد بالاتر واقعاً وجود دارند؟» بى‌معنى است. فقط مى‌توان پرسيد آيا مدل‌هاى رياضياتى با ابعاد بالاتر توصيف مناسبى از جهان ارائه مى‌دهد يا خير. ما تاكنون مشاهداتى نداشتيم كه براى تفسير آنها به وجود ابعاد بالاتر نيازى باشد. با اين همه اين احتمال وجود دارد كه اين ابعاد را در برخورد دهنده بزرگ هادرون كه در ژنو قرار دارد، مشاهده كنيم. اما آنچه كه بسيارى از افراد و از جمله مرا متقاعد ساخته است كه مدل‌هاى با ابعاد بالاتر را جدى تلقى كنند، آن است كه شبكه‌اى از ارتباط‌هاى غيرمنتظره كه دوگانگى ناميده مى‌شود، در اين مدل‌ها وجود دارد. اين دوگانگى‌ها نشان مى‌دهد كه مدل‌ها اصولاً معادل يكديگرند، به عبارت ديگر اين مدل‌ها جنبه‌هاى مختلف يك نظريه بنيادى هستند، كه نظريه ام-تئوري نام گرفته است.
اگر وجود اين شبكه از دو گانگى‌ها را نشانه‌اى از حركت در مسير صحيح ندانيم، تقريباً مثل آن است كه فكر كنيم خداوند فسيل ها را در صخره‌ها قرار داده است تا داروين در مورد تكامل حيات گمراه شود. اين دوگانگى‌ها نشان مى‌دهد كه 5 نظريه ابرتار مبانى فيزيكى يكسانى را بيان مى‌كند و از لحاظ فيزيكى معادل ابرگرانش است. نمى‌توان گفت كه ابر تارها بنيادى‌تر از گرانش است يا برعكس، ابر گرانش بنيادى‌تر از ابرتار. بلكه اين نظريه‌ها بيان‌هاى متفاوتى از يك نظريه بنيادى است كه هركدام از آنها براى محاسبه در موقعيت‌هاى مختلف مفيد واقع مى‌شوند. نظريه‌هاى تار براى محاسبه حوادثى كه هنگام برخورد چند ذره با انرژى بالا و تفرق آنها روى مى‌دهد، مناسب است زيرا فاقد بى‌نهايت‌ها است. با اين همه اين نظريه براى توصيف چگونگى تابدار شدن جهان به وسيله انرژى تعداد زيادى ذره يا تشكيل حالت محدود مثل سياهچاله فايده چندانى ندارد. براى چنين وضعيت‌هايى به ابر گرانش نياز است كه اصولاً از نظريه فضا زمان خميده اينشتين همراه با بعضى موضوع‌هاى ديگر تشكيل شده است. اين تصويرى از عمده مطالبى است كه پس از اين در مورد آنها صحبت خواهم كرد.
مناسب است براى تشريح اينكه چگونه تئورى كوآنتوم به زمان و فضا شكل مى‌دهد، ايده زمان موهومى را بيان كنيم. شايد به نظر برسد زمان موهومى برگرفته از داستان‌هاى علمى تخيلى باشد، اما زمان موهومى در رياضيات مفهومى كاملاً تعريف شده است: زمان موهومى زمانى است كه با اعداد موهومى سنجش مى‌شود. مى‌توان اعداد حقيقى معمولى همانند 1، 2، 5/3- و غيره را به صورت مكانشان روى خطى كه از چپ به راست امتداد دارد در نظر گرفت: صفر در وسط خط، اعداد حقيقى مثبت در سمت راست و اعداد منفى حقيقى در سمت چپ قرار دارند.
اعداد موهومى را مى‌توان به صورت مكانشان روى خط عمود در نظر گرفت: صفر باز هم در وسط خط قرار دارد، اعداد موهومى مثبت رو به بالا و اعداد موهومى منفى رو به پايين ترسيم مى‌شود. بنابراين اعداد موهومى را مى‌توان به صورت نوع جديدى از اعداد، عمود بر اعداد حقيقى معمولى در نظر گرفت. از آنجايى كه اين اعداد ساختارى رياضياتى هستند لازم نيست كه به طور فيزيكى تحقق يابند، هيچكس نمى‌تواند به تعداد عدد موهومى پرتقال داشته باشد يا صاحب يك كارت اعتبارى با صورت حساب اعداد موهومى باشد.
ممكن است كسى فكر كند كه اين گفته‌ها به اين معنى است كه اعداد موهومى فقط يك بازى رياضى است كه با دنياى واقعى كارى ندارد. با اين همه از ديدگاه فلسفه اثبات‌گرا نمى‌توان تعيين كرد كه چه چيزى واقعى است. تنها كارى كه مى‌توانيم انجام دهيم اين است كه دريابيم كدام مدل‌هاى رياضى جهانى را كه در آن زندگى مى‌كنيم، توصيف مى‌كند. معلوم مى‌شود كه مدل رياضياتى شامل زمان موهومى نه تنها آثارى را كه پيش از اين مشاهده كرديم، پيش گويى مى‌كند، بلكه آثارى را پيش گويى مى‌كند كه تاكنون نتوانسته‌ايم اندازه گيرى كنيم، ولى به دلايل ديگر، آنها را باور داشتيم. پس چه چيز واقعى و چه چيز موهومى است؟ آيا اين دو فقط در ذهن ما متمايز از يكديگرند؟
نظريه نسبيت عام كلاسيك (يعنى غير كوآنتومى) اينشتين زمان واقعى را با سه بعد ديگر فضا ادغام مى كند تا فضا زمان چهار بعدى را به وجود آورد. اما جهت زمان واقعى با سه جهت ديگر زمان تفاوت داشت؛ خط جهانى يا تاريخ يك ناظر در زمان واقعى هميشه افزايش مى‌يابد (به عبارت ديگر زمان هميشه از گذشته به سوى آينده حركت مى‌كند.) ولى سه بعد ديگر فضا هم مى‌توانند كاهش يابند و هم افزايش به عبارت ديگر مى‌توان در فضا تغيير جهت داد اما نمى‌توان در خلاف جهت زمان حركت كرد.
از طرف ديگر، از آنجايى كه زمان موهومى عمود بر زمان واقعى است، همانند جهت فضايى چهارم رفتار مى‌كند و بنابراين زمان موهومى مى‌تواند شامل احتمال‌هايى بيش از مسير راه آهن زمان واقعى باشد كه داراى آغاز و پايان است يا روى يك مسير بسته حركت مى‌كند. با توجه به اين مفهوم موهومى است كه مى‌گوييم زمان داراى شكل است.
×××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××
اين هم يك متن يك خبر در اين باره :
آيا زمين در يك چاله فضا-زمان واقع شده است؟
به زودي جواب را به دست خواهيم آورد: آزمايش فيزيكي مشتركي بين سازمان فضايي آمريكا(ناسا) و دانشگاه استنفورد ، به نام "گرانش كاو B" اخيرا به نخستين نتايج رسيده است. اكنون اولين سال جمع‌آوري اطلاعات اين ماهواره در مدار زمين به پايان رسيده است. نتايج‌، كه تجزيه و تحليل آنها يك سال ديگر طول خواهد كشيد، شكل انحناي فضا-زمان را در نزديكي زمين مشخص خواهد كرد.
زمان و فضا –بر طبق نظريه نسبيت اينشتين –به يكديگر بافته شده اند و ساختار تار و پودي چهاربعدي به نام فضا-زمان را به وجود آورده اند.جرم قابل توجه زمين ، اين ساختار را به شكل يك گودي در مي آورد.مانند شخص سنگيني كه وسط يك تشك بادي نشسته باشد (هر چند كه چنين خميدگيهاي فضا-زمان را اغلب در محيط اطراف اجرام بسيار پر جرم تر و فشرده تري مانند سياهچاله ها، ستاره هاي نوتروني، و كوتوله هاي سفيد سراغ داريم اما اگر با دقت كافي محيط اطراف اجرام بسيار كم جرم تري مانند زمين را نيز بررسي كنيم خميدگي فضا-زمان ناشي از جرم زمين را مي توانيم بيابيم).
بر طبق نظريه نسبيت عام اينشتين ، حركت اجسام در ساختار تار و پودي فضا-زمان صورت مي گيرد. يعني جسم در حال حركت تابع شكل فضا-زماني است كه در آن واقع شده است. بر اساس اين نظريه، گرانش باعث تغيير شكل ساختار فضا-زمان مي شود و در نتيجه حركت جسم نيز بر اثر ميدان گرانشي تغيير مي كند. مي توان گفت كه به زبان اينشتين گرانش در اصل حركت اجسام در مسير خميدگي ساختار فضا-زمان در اطراف جسم پرجرم است. يعني وقتي زمين ر مداري به دور خورشيد در گردش است از ديد نسبيتي به دليل انحناي فضا-زمان اطراف خورشيد در اين مسير هدايت مي شود.
اگر زمين ثابت بود، ضرورتي براي انجام اين كاوش نبود، ولي از آنجا كه زمين به دور خود حركت دوراني دارد ، اين خميدگي نيز بايد همراه با زمين بچرخد.زمين با پيچ و تاب دادن ساختار فضا-زمان به دور خود به آرامي آن را به صورت يك ساختار چرخشي 4 بعدي در مي آورد.اين همان چيزي است كه ماهواره گرانش كاو يا GP-B براي آزمايش آن به فضا فرستاده شده است.
اين آزمايش براساس فكر بسيار ساده اي انجام مي شود: يك ژيروسكوپ (گردش نما) در حال چرخش در مداري در نزديكي زمين قرار مي دهند ، در حالي كه محور چرخش آن به سمت يك ستاره بسيار دور -در نقش يك مرجع ثابت و بدون حركت- نشانه رفته است. بدون وجود نيروهاي خارجي، محور ژيروسكوپ بايد تا ابد به سمت همان ستاره ثابت بماند.ولي چون فضا-زمان در نزديكي زمين خميده است، جهت محور ژيروسكوپ به مرور زمان تغيير مي كند.با اندازه گيري بسيار دقيق تغييرات جهت محور ژيروسكوپ نسبت به ستاره، مي توان ميزان خميدگي فضا-زمان را در نزديكي زمين اندازه گرفت.
اما در عمل اين آزمايش بسيار دشوار است:
4 ژيروسكوپي كه در GP-B كار گذاشته شده اند، كامل ترين كره هايي هستند كه تا به حال به دست بشر ساخته شده اند.اين كره ها كه هر كدام به اندازه يك توپ پينگ پونگ اند (به قطر حدود 4 سانتي متر)، از جنس سيليكون و كوارتز هستند. هيچ گاه اختلاف آنها با يك كره كامل بيش از 40 لايه اتمي نيست. اگر ژيروسكوپ ها كاملا كروي نبودند، محور چرخش آنها حتي بدون اثرات نسبيتي ‌، حركت مي كرد.
بر طبق محاسبات فضا-زمان انحنا پيدا كرده در نزديكي زمين باعث مي شود تا محور ژيروسكوپ در طول يك سال به اندازه ي 041/0 ثانيه قوس جابه جا شود. يك ثانيه قوس 3600/1 يك درجه است. براي اندازه گيري دقيق اين زاويه، GP-B به دقت سنجش فوق العاده 0005/0 ثانيه قوس نياز دارد.اين عمل مانند آن است كه بخواهيم قطر يك ورق كاغذ را از فاصله‌ي 150 كيلومتري اندازه بگيريم.
محققان GP-B فناوري هاي كاملا جديدي را براي اين اندازه گيري اختراع كرده اند. آنان ماهواره گرانش كاو را كاملا “بدون لرزش” ساخته اند تا در هنگام حركت ماهواره در لايه هاي بالايي جو به ژيروسكوپ ها لرزشي وارد نشود. آنها دريافتند كه چگونه از نفوذ ميدان مغناطيسي زمين به داخل فضاپيما جلوگيري كنند و همچنين دستگاهي را براي اندازه گيري چرخش ژيروسكوپ ، بدون تماس با آن، اختراع كردند.
فرانسيس اوريت ، استاد فيزيك دانشگاه استنفورد و محقق اصلي پروژه GP-B مي گويد: “در جريان انجام آزمايش هيچ حادثه غافلگير كننده اي اتفاق نيفتاده است.” اكنون كه مرحله جمع آوري اطلاعات پايان يافته است ، او مي گويد : “دانشمندان GP-B با اشتياق و علاقه بيشتري به كار خود ادامه مي دهند و كار سخت پيش روي خود را ناديده نمي گيرند.”
در مرحله بعدي آنها بايد اطلاعات گرفته شده را به طور دقيق و كامل بررسي كنند.اوريت توضيح مي دهد كه دانشمندان GP-B اين كار را در سه مرحله انجام مي دهند: در مرحله اول آنان اطلاعات را به صورت روز به روز بررسي مي كنند تا بي نظمي هاي موجود در آنها را بيابند. سپس اطلاعات را به صورت ماه به ماه در مي آورند و در نهايت آنها را به صورت يك مجموعه كامل به دست آمده در طول يك سال، تحليل مي كنند. بدين ترتيب دانشمندان ايرادات موجود در اطلاعات را ، كه از طريق يك روش تجزيه و تحليل ساده نمي توان پيدا كرد، مي يابند.
نهايتا دانشمندان از سراسر دنيا نتايج را به دقت بررسي مي كنند.اوريت مي گويد: “بدين طريق به سخت ترين منتقدان، اجازه شركت در اين پروژه داده مي شود.” اگر GP-B بتواند به طور دقيق چاله فضا-زماني را كه انتظار مي رود مشخص كند، بدين معني است كه بر اساس باور عمومي فيزيكدانان نظريه اينشتين حقيقت داشته است ولي اگر اين گونه نشود، چه اتفاقي رخ خواهد داد؟ شايد ايرادي در نظريه نسبيت عام اينشتين يافته شود. اختلاف كوچكي كه ظهور انقلابي بزرگ را در فيزيك عصر جديد اعلام خواهد كرد.
منبع:هوپا
+ نوشته شده در  دوشنبه 6 فروردین1386ساعت 15:49  توسط محمد حسین باقریان | 
ستاره شناسان به تازگی با استفاده از رصدخانه های جمینی موفق به کشف ساختار هایی شدند که در حال ترک سحابی جبار با سرعتی ما فوق سرعت نور هستند  

سحابی ها بخشی از اجزای تشکیل دهنده ی کیهان و مکان شکل گیری ستارگان جدید هستند. تصویر زیر بخش

کوچکی از سحابی جبار یکی از زیباهای آسمان شب را نشان میدهد که توسط رصد خانه های جمینی تهیه شده است. ساختار های عجیب و کشیده ای که در تصویر مشاهده می شود گلوله هایی از گاز هستند که با سرعتی ما فوق سرعت صوت از سحابی جبار به بیرون پرتاب شده اند .ستاره شناسان هنوز دلیل روشنی برای این واقعه پیدا نکرده اند اما احتمال می دهند که به تازگی انفجار شدیدی باعث پرتاب شدن این ذرات به خارج از سحابی شده است .

این گلوله های گازی از دو قسمت عمده تشکیل شده اند :در نوک هر کدام از این گلوله ها، توده های فشرده از اتم آهن قرار دارد که در تصویر با رنگ آبی به صوت نقاط نورانی می درخشد و در پشت آنها دنباله هایی کشیده از گاز هیدروژن گداخته با رنگ نارنجی دیده می شود .

شاهده تصویر بزگتر

+ نوشته شده در  دوشنبه 6 فروردین1386ساعت 15:43  توسط محمد حسین باقریان | 
ساکنان گستره پهناور تمدن ايران زمين با برگزاري آئين هاي نوروز، بزرگترين و كهن ترين جشن ايراني را برگزار مي كنند. 
 
 نوروز باستانی یادگار ارجمند نیاکان ما

اعتدال بهاری  به لحظه‌ای گفته می‌شود که خورشید از صفحه استوای زمین می‌گذرد و به سمت شمال می‌رود. و یکی از دو اعتدالی است که در هر سال رخ می‌دهد.اعتدال بهاری آغاز بهار نجومی در نیم‌کره شمالی است. جشنی از لحظه اعتدال بهاری آغاز می شودکه درقلب ایرانیان از زمان های باستان به نوروز معروف بوده است.

نوروز مهمترین جشن ایرانیان است که پس از طی قرن ها و با گذر از طوفان رویداد ها به نشانه ی ملیت و افتخار ایرانی به تمدن باستانی خود بدل گشته است . در باره نوروز و اشتراک آن با نخستین روز بهار در علم و اسطوره و افسانه نظرات متفاوتی وجود دارد اما وجه اشتراک همه ی آن ها جمشید است .در اسطوره ها آمده است:  نام اصلی جمشید ، جم بود ، ((جم شاه)) در نخستین روز بهار بر تخت جواهر نشان خود نشسته بود . آفتاب بهاری بر جواهرات تخت و تاج او تابید و اشعه های فراوان از آن بازتابید . مردمی که به تماشای شاه ایستاده بودند ، با دیدن نوری که از جواهرات شاه برمی تابید فریاد برآوردند ((شید )) (یعنی درخشان - خورشید ) و این چنین شد که شید به نام شاه پیوست و او جمشید شد .

 

جهان انجمن شد بر تخت اوي               از آن بر شده فره بخت اوي

به جمشيد بر گوهر افشاندند               مر آن روز را روز نو خواندند

سر سال نو هرمز فرودين                     بر آسوده از رنج تن، دل ز کين

به نوروز نو شاه گيتي فروز                   بر آن تخت بنشست فيروزروز

بزرگان به شادي بياراستند                   مي و رود و رامشگران خواستند (فردوسی )

 

حکیم عمر خیام ستاره شناس و ریاضی دان بزرگ ایرانی در قرن پنجم  مي نويسد كه جمشيد به مناسبت باز آمدن خورشيد به برج “حمل” نوروز را جشن گرفت: «سبب نهادن نوروز آن بود كه آفتاب را دو دور بود، يكي آن كه هر سيصد و شصت و پنج شبانه روز و ربعي از شبانه روز به اول دقيقة حمل باز مي آمد و به همان روز كه رفته بود بدين دقيقه نتواند از آمدن، چه هر سال از  مدت  همي كم شود. چون جمشيد آن روز دريافت (آن را) نوروز نام نهاد و جشن و آيين آورد و پس از آن پادشاهان و ديگر مردمان بدو اقتدا كردند.»

محمد بن جرير طبري نوروز را سر آغاز دادگري جمشيد دانسته : جمشيد علما را فرمود که آن روز که من بـنـشـسـتم به مظالم، شما نزد مي باشيد تا هر چه در او داد و عدل باشد بنمايـيـد، تا من آن کنم.  و آن روز که به مظالم نشـسـت روز هرمز بود از ماه فروردين. پس آن روز رسم کردند.

ابوريحان بـيـروني پرواز کردن جمشيد را آغاز جشن نوروز مي داند : چون جمشيد براي خود گردونه بساخت، در اين روز بر آن سوار شد، و جن و شياطين او را در هوا حمل کردند و به يک روز از کوه دماوند به بابل آمد و مردم براي ديـدن اين امر به شگفت شدند و اين روز را عيد گرفته و براي يادبود آن روز تاب مي نـشـيـنـند و تاب مي خورند. 

ابوریحان نقل کرده است که نخستين روز از فروردین ماه را از اين جهت نوروز نام نهادند زيرا پيشاني سال نوست و به اعتقاد پارسيان نخستين روزي است از گشتن زمان. در اين روز خوشبختي را براي ساكنان زمين توزيع مي كنند و از اين رو ايرانيان آن را روز اميد مي خوانند.

بیرونی می گوید : مي گويند فرخنده ترين ساعات نوروز ساعت اي متعلق به خورشيد است و بامداد اين روز سپيده دم تا حدود امكان به افق نزديك است و با نگاه كردن به سپيده دم مردم بدان تبرك مي جويند زيرا كه نام آن روز اورمزد است و آن نام خدا، آفريدگار، سازنده و پرورنده جهان و مردم است او كه همت و احساسش قابل توصيف نيست .

ابرویحان بیرونی در کتاب  های آثار الباقیه و التفهیم در باره نوروز می نویسد :

خداي گياهان در اين روز زنده مي شود. گويند در بامداد نوروز بر كوه بوشيخ شخصي خاموش كه دسته اي از گياهان خوشبو در ديت دارد ساعتي آشكار مي شود و بعد تا سال ديگر همان زمان ناپديد مي گردد.

 در نوروز ساعتي است كه در آن سپهر پيروز روان ها را براي ايجاد آفرينش به جنبش در آورد. اين روز كه روز خرداد است نوروز بزرگ نام دارد و در ميان ايرانيان جشني با اهميت است. گويند كه خدا در اين روز آفرينش همه آفريدگار را به پايان رسانيد. در اين روز او ستره مشتري را آفريد و فرخنده ترين ساعات متعلق به مشتري است. اما آخرين عمل آفرينش اورمزد اعتقاد زردشتيان، آفرينش انسان است و اگر آفرينش ستاره مشتري بعدا" بدان اضافه شده بدين دليل است كه ستاره مشتري هم نام اورمزد است. در نوروز بزرگ ( يا روز خرداد ماه فروردين ) است كه طبق متون پهلوي بيشتر رويدادهاي مهم جهان در گذشته و آينده در اين روز اتفاق افتد ، از جمله : تولد زردشت، گسترش دين، پيام اومزد به زردشت، پذيرش گشتاسپ دين زردشت، تولد و عروج كيخسرو، روزي كه سام نريمان اژي دهاك را بكشد و چندي  به عنوان پادشاه هفت كشور بر تخت نشيند و چون كيخسرو ظهور كند آن را بدو واگذار كند، و در آن مدت سوشيانس موبد موبدان او گردد پس تن گشتاسپ شاه زنده گردد و كيخسرو و فرمانروايي را بدو واگذر كند و سوشيانش مقام خود را به پدرش زردشت دهد. در اين روز است كه اورمزد خدا رستاخيز تن پسين كند و جهان از مرگ و رنج و بدي برهد و اهرمن سركوب گردد.

به نوشته گرديزي، جمشيد جشن نوروز را به شکرانهً اين که خداوند " گرما و سرما و بيماري و مرگ را از مردمان گرفت و سيصد سال بر اين جمله بود " برگزار کرد و هم در اين روز بود که " جمشيد بر گوساله اي نشست و به سوي جنوب رفت به حرب ديوان و سياهان و با ايشان حرب کرد و همه را مقهور کرد. "

 

نوروز امسال نیز باشکوه چون سالیان گذشته می آید و سال نو در ساعت  3:37:36  چهارشنبه  آغاز می شود تا ما بار دیگر به همت و علم و خرد نیاکان خود پی ببریم و آن را پاس بداریم .

 

مي اندر مجلس آصف به نوروز جلالي نوش                     

كه بخشد جرعة جامش جهان را ساز نوروزي

ز  كوي  يار   مي آيد  نسيم   باد  نوروزي                       

از اين باد ار مدد خواهي  چراغ  دل بيفروزي (حافظ)

 

بهاريه

 

بوی خوش موسم ارديبهشت

باد گذر کرده ز سوی بهشت

فصل بهار آمده گل سرزده

تکيه به بالين صنوبر زده

مرغ دلم در قفسش پر زده

 باد صبا حلقه چو بر در زده

بوی خوش موسم ارديبهشت

باد گذر کرده ز سوی بهشت

دست طبيعت چو شباب آمده

نغمه زنان رود و رباب آمده

ماهی افلاک بر آب آمده

سبزه به صحرا چو نقاب آمده

بوی خوش موسم ارديبهشت

باد گذر کرده ز سوی بهشت

نيک شمر خسرو ايام را

شاد بزی، نيک سرانجام را

از پی فردا ننهی وام را

صحبت شيرين و شکر کام را

بوی خوش موسم ارديبهشت

باد گذر کرده ز سوی بهشت

 

منبع:آسمان پارس

+ نوشته شده در  چهارشنبه 1 فروردین1386ساعت 12:22  توسط محمد حسین باقریان | 
پايگاه اطلاع رساني SkyTik.com سايت جديدي است براي انتشار خبر هاي خروجي از سايت ها و خبرگزاري ها با موضوع نجوم - فضا و فيزيك. 

با مراجعه روزانه به  سايت (SkyTik.com) ميتوانيد تمامي خبر هاي منتشر شده از همه خبرگزاري ها و سايت هاي خبري وبلاگ ها و ... را در اين سايت مشاهده كنيد.
 

 اسکای تیک يك درگاه و سایت اطلاع رسانی است كه هدفش جمع آوري اطلاعات - اخبار و مطالب علمي  از رسانه ها و خبرگزاري هاي مختلف , وبلاگ ها و سايت هاي شخصي در زمينه ستاره شناسي - علوم فضا و فيزيك ميباشد. این اخبار و اطلاعات به صورت تیتر های خبری است که مستقیما به سایت منبع خبر متصل میشود.

راه اندازي اين سايت با توجه به تعدد وب سايت ها  -و حجم بالاي اخبار و اطلاعات با موضوع نجوم فيزيك و فضا, منتشر شده در فضاي اينترنت است. اين سايت به شما كمك ميكند تا تيتر و خلاصه اي از تمام اين اخبار را يك چا ببينيد.

منابع خبری اين سايت خبر گزاری های معتبر که نسخه اینترنتی دارند. همچنین سایت های اطلاع رسانی معتبر و مرتبط با موضوع نجوم - فضا و فيزيك و سایت های معروف و شناخته شده شخصی فعالان این عرصه و وبلاگ ها میباشد.

خبر های این پايگاه به صورت دستی و یا خودکار از اینترنت جمع آوری و منتشر میشود.علاوه بر مراجعه به اين سايت ميتوانيد با اشتراک در بخش    آن  آخرین خبر ها را در خبر خوان های مورد علاقه خود و يا در مسنجر به صورت لحظه ای مشاهده کنید.در اينده اي نزديك سيستم اطلاع رساني بر مبناي SMS نيز بر امكانات اطلاع رساني اين سايت افزوده خواهد شد.

 در صورتي كه سايت يا وبلاگ شما به روز بوده و در صورتي كه اطلاعات جديد در آن قرار ميگيرد كه كپي برداري از هيچ سايت فارسي ديگري نيست و در صورت تمايل ميتوانيد نام سايت و يا وبلاگ خود را براي درج خبرها و مطالب آن در اسكاي تيك به آدرس ايميل سايت ارسال نماييد. Info (at) SkyTik dot com .اين سايت دوره آزمايشي خود را طي ميكند و به زودي نسخه اصلي همراه با نسخه انگليسي در دسترس قرار خواهد گرفت.


+ نوشته شده در  دوشنبه 28 اسفند1385ساعت 14:18  توسط محمد حسین باقریان | 
اسطرلاب از ابزارهای قدیم نجوم و طالع‌بینی است. اسطرلاب وسیله بسیار کارآمدی در نجوم رصدی بوده و اکنون بیشتر برای کاربردهای آموزشی بکار می‌رود.

این ابزار برای‌ سنجش‌ ارتفاع‌، سمت‌، بعد و میلخورشید و ستارگان‌، تعیین‌ وقت‌ در ساعات‌ روز و شب‌، قبله‌ و زمان‌ طلوع‌ و غروب‌ آفتاب‌ و بسیاری کاربردهای دیگر بکار می‌رفته‌است.

 نام

نام آن را مشتق از کلمه یونانی استرلابوس نوشته‌اند و برخی در معنی آن به غلط «ترازوی ستارگان» را ذکر کرده‌اند. حمزه اصفهانی واژه «اسطرلاب» را معرب ترکیب فارسی «ستاره‌یاب» می‌داند.

تاریخ

بسیاری از منابع تاریخی اختراع اسطرلاب را به هیپارخوس نسبت می‌دهند اما به نظر می‌رسد ایزارهای مشابه با توانایی‌های مختلف در بین ستاره‌شناسان آشور و بابل رایج بوده و نمونه‌های یونانی نتیجه تکمیل این ابزارها بوده‌است. از اسطرلاب‌های یونانی نمونه‌ای در دست نیست.

از قرن نهم میلادی تا قرن نوزدهم اسطرلاب‌های بسیاری در ایران و دیگر کشورهای جهان اسلام ساخته شد. به گفته‌ای نخستین سازنده اسطرلاب در میان مسلمانان محمد فزاری پسر ابراهیم فزاری بوده‌است. احتمالاً کهن‌ترین‌ اسطرلابی‌ که‌ تاکنون‌ باقی‌ مانده‌، در ۳۷۴ق‌/۹۸۴م‌ به‌ دست‌ دو برادر اصفهانی‌ به‌ نامهای‌ احمد و محمد بن‌ ابراهیم‌ در اصفهان‌ ساخته‌ شده‌ است‌.

در ایران و جهان اسلام دانشمندان بسیاری رساله‌ها و کتاب‌هایی در باره مبانی نظری و نحوه کار با اسطرلاب نوشته‌اند از جمله:

همچنین‌ در برخی‌ کتاب‌های‌ نجومی‌ در فصل‌ یا فصل‌هایی‌ به‌ اسطرلاب‌ و چگونگی‌ کار با آن‌ پرداخته‌ شده‌ است‌. از این‌ جمله‌اند:

درباره انواع‌ ویژه اسطرلاب‌ نیز رساله‌هایی‌ نوشته‌ شده‌ است‌، از جمله:

اروپائیان در قرن ۱۱ میلادی از راه اندلس اسپانیا و آثار اسلامی اسطرلاب را شناختند.

 اجزای اسطرلاب

  • حلقه‌
  • عروه‌
  • کرسی‌
  • اُم‌
  • حجره
  • صفایح
  • عنکبوت
  • عِضاده
  • محور
  • فرس‌ یا‌ اسبک‌

 کاربردهای اسطرلاب

  • نمایش آسمان در لحظه دلخواه
  • محاسبه زمان طلوع و غروب اجرام آسمانی در زمان دلخواه
  • اندازی گیری فواصل و ارتفاعات با روشهای هندسی و مثلثاتی
  • محاسبه مکان اجرام آسمانی در آسمان
  • تعیین زمان از طریق مشاهده اجرام آسمانی

منبع:دانشنامه آزاد

+ نوشته شده در  یکشنبه 27 اسفند1385ساعت 11:59  توسط محمد حسین باقریان | 

مروري بر ماموريت هاي فضايي سال ۲۰۰۷

سال ۲۰۰۷ ميلادي با چندين ماموريت فضايي از طرف ناسا و اسا آغاز شد.

آيرين شيوايي
 

ماموريت سپيده دم ( Dawn )  

 

زمان پرتاب : ژوئن 2007
هدف : مدارگرد سياركي

 

" سپيده دم" بخشي از مجموعه ماموريت هاي "اكتشاف" ( Discovery) ناسا است. اين فضاپيما به سوي دو سيارك سرس (Ceres) و وستا (Vesta) ، دو تا از بزرگترين سياركهاي منظمه شمسي، خواهد رفت. هر يك از اين دو سيارك فرآيند تكاملي بسيار متفاوتي داشتند كه در چند ميليون سال اوليه پيدايش منظومه شمسي شكل گرفته است.  سپيده دم با رصد هر دو آنها با ابزار هاي يكسان، در حقيقت به مطالعه و بررسي منظومه شمسي روزهاي آغازين مي پردازد و ويژگي هاي هر سيارك را نيز مورد بررسي قرار مي دهد.

همچنين اين فضاپيما با خود تراشه اي را حمل مي كند كه 360،000 نفر نام خود را در آن ثبت كرده اند تا به روي يكي از سياركهاي منظومه شمسي بفرستند.

 

ماموريت ققنوس (Phoenix) 

 

زمان پرتاب: آگوست 2007

هدف: جستجوي آب در عرضهاي شمالي مريخ

 

ماموريت ققنوس اولين ماموريت از برنامه جديد ناسا براي فرستادن فضاپيماهاي كوچك و كم هزينه است. نام اين ماموريت، كه به نام پرنده اي افسانه اي است كه پس از نابودي، حيات ِ دوباره مي گيرد، به اين دليل انتخاب شده است كه اين فضاپيما قرار است از سطح نشيني استفاده كند كه ماموريت شكست خورده Mars Surveyor Lander قرار بود از آن استفاده كند.

در ادامه جستجوي آب در مريخ، بهترين مكان براي بررسي، قطب ها هستند. ققنوس در بخش قطب شمال مريخ فرود خواهد آمد و در آنجا با بازوي روبوتيك خود لايه هاي يخ را تاعمق تقريبا نيم متر حفاري مي كند؛ اين لايه ها لايه هايي هستند كه به دليل تغييرات آب و هوايي فصلي ممكن است حاوي تركيبات آلي باشند كه براي شكل گرفتن حيات ضروري اند.

 

همچنين براي به روز كردن اطلاعات جوي و هواشناسي در مريخ، اين فضاپيما جو مريخ را تا ارتفاع 20 كيلومتري مورد بررسي قرار خواهد داد.

 

 

ماموريت رصدخانه هرشل ( Herschel)

 

زمان پرتاب: سال 2007

هدف: رصد در طول موج فروسرخ دور

 

رصدخانه هرشل يك تلسكوپ فضايي است كه كيهان را در طول موج فروسرخ دور رصد خواهد كرد. قرار است اين رصدخانه علاوه بر اجرام نزديك از نظر زمان و مكان، اطلاعات جديدي را از ستارگان و كهكشان هاي دوردست و اوليه عالم نيز به ما بدهد. همچنين نگاه ويژه اي نيز بر منظومه شمسي خواهد داشت.

 

طول موج فروسرخ دور، طول موجي است كه چشمهاي انسان قادر به ديدن آن نيست و براي اخترشناسان اهميت بسياري دارد، زيرا بخش زيادي از كيهان در اين طول موج تابش مي كند؛ مانند بخش هايي كه به دليل دماي بسيار كم نمي توانند در طول موج هاي مرئي يا پرتو X تابش كنند، اما در دمايي حتي كمتر از سردترين نقطه زمين، همچنان مي توانند در طول موج فروسرخ دور تابش كنند.

 

اين ماموريت را سازمان فضايي اروپا (اسا) ترتيب داده است و 10 كشور، از جمله آمريكا، در طراحي و ساخت اين رصدخانه همكاري داشته اند. انتظار مي رود اين تلسكوپ حداقل تا 3 سال داده هاي مناسبي براي ما بفرستد.

 

ماموريت پلانك (Plank)

 

زمان پرتاب : سال 2007

هدف : نقشه برداري از تابش ريزموج زمينه كيهان

 

فضاپيماي پلانك ِ سازمان فضايي اروپا، در ادامه ماموريت هاي COBE و MAP، به مطالعه ساختار تابش ريزموج زمينه كيهان، كه بازمانده كيهان آغازين است، مي پردازد. اين فضاپيما از ساختارهاي بزرگ مقياس نقشه برداري خواهد كرد.

 

ماموريت برنامه ريزي شده پلانك، دوبار نقشه برداري كامل از آسمان در طي 15 ماه است، اما انتظار مي رود تا 5 سال قادر به گرفتن داده باشد.

 

داده هاي پلانك بر بسياري از موضوع هاي مطرح در اخترفيزيك و كيهان شناسي، مانند نظريه هاي كيهان اوليه و ساختار كيهان، تاثير خواهد گذاشت.

 

پلانك و هرشل در 3 ماه اول 2007م. با يك موشك پرتاب خواهند شد. پس از پرتاب از هم جدا مي شوند و در دو مدار مختلف دور نقطه لاگرانژي 2 زمين-خورشيد قرار مي گيرند.

 

منبع مجله نجوم

+ نوشته شده در  یکشنبه 1 بهمن1385ساعت 21:23  توسط محمد حسین باقریان | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو وبلاگ
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ

پیوندهای روزانه
وبلاگ نجوم و ادبیات(مهران فرزادمهر)
آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
فروردین 1387
دی 1386
آذر 1386
آبان 1386
مهر 1386
شهریور 1386
مرداد 1386
تیر 1386
خرداد 1386
اردیبهشت 1386
فروردین 1386
اسفند 1385
بهمن 1385
دی 1385
آذر 1385
آبان 1385
آرشیو موضوعی
عکس های فضایی
كيهان شناسي
منظومه شمسی
فضا و ماهواره ها
اختر فيزيك
عمومی
ستارگان
سیر تحول ستارگان
صورت های فلکی
رویداد های نجومی
مقالات انگلیسی
گزارشات
ابزار های کهن نجومی
ابزار های نوین نجومی
ماموریت های فضایی
عکاسی نجومی
ساخت تلسکوپ
آلودگی نوری
رصد آسمان
ماه
رویت هلال
کهکشان ها
سیارات
اقمار
اجرام غیر ستاره ای
نام آوران نجوم
سازمان های فضایی
اخبار وبلاگ و انجمن
نجوم و ادبیات
دانلود فیلم-نرم افزار
نویسندگان
محمد حسین باقریان
امیرحسین
پیوندها
نجوم پارسی
وبلاگ نجوم و ادبیات(مهران فرزادمهر)
شاخه آماتوري انجمن نجوم ايران
سازمان فضایی ایران
مجله نجوم
آسمان پارس
انجمن نجوم مشهد
انجمن نجوم ایران
آسمان پارسی
دانش فضایی
دفترچه نجوم
فروشگاه آسمان شب
نجوم فضا ستاره کویر و...
<**((00فروغ00))**>
عكسهاي نجومي
آسمان شب ایران
ستاره پارسی
اجرام مسيه
آژانس فضايي آپادانا
انجمن نجوم کرمانشاه
کوارک و کوازار
کاربران هوا فضا
آسمون پرستاره
وب سايت استيون هاوكينگ
نجوم ويجر
نجوم و تلسكوپ تبريز
نجوم اماتوري
چشم نجوم
نجوم امبا
دايره المعارف نجوم
فرزانگان تربت حيدريه
::ويندوز::
گرافيك و كامپيوتر
دایره المعارف علوم
مرز هاي فضا و زمان
معرفی بهترین سایت های ��8%�$�F�B2یک جهان
آسمان ایران
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM